Naczelny Sąd Administracyjny


Naczelny Sąd Administracyjny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) – organ sądowy sprawujący kontrolę funkcjonowania i bezczynności lokalnej i regionalnej administracji publicznej pod względem zgodności z Konstytucją RP, prawem unijnym i ustawami. Kontroli tej podlegają organy samorządu terytorialnego i zawodowego, terenowe organy administracji rządowej oraz inne podmioty w zakresie wykonywania funkcji administracji publicznej (np. rektor uniwersytetu).

Spis treści

Akty normatywne o największym znaczeniu dla NSA | edytuj kod

Kompetencje | edytuj kod

Zgodnie z art. 15 § 1 w związku z art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Naczelny Sąd Administracyjny:

  • rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych,
  • podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych,
  • podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie administracyjnosądowej,
  • rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej,
  • rozpoznaje inne sprawy należące do właściwości NSA na mocy odrębnych ustaw.

Organy | edytuj kod

Organami NSA są[1]:

Skład osobowy NSA w 2009 roku wynosił 85 sędziów[2].

Prezesi NSA

Historia | edytuj kod

Naczelny Sąd Administracyjny powołany został ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o NSA oraz o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego[5], pracę rozpoczął 1 września tegoż roku. Powstanie NSA oznaczało realizację, pojawiających się już od lat czterdziestych, postulatów przywrócenia sądowej kontroli nad administracją. Kontrola ta, tak samo jak kontrola sprawowana w okresie międzywojennym przez Najwyższy Trybunał Administracyjny, była oparta na modelu kontroli instancyjnej. Od początku swego istnienia NSA ma swoją siedzibę w Warszawie (ul. Gabriela Piotra Boduena 3/5).

Do roku 2003 w niektórych większych miastach funkcjonowały Ośrodki Zamiejscowe NSA, obejmujące obszarem swojej właściwości jedno lub kilka województw. W dniu 11 maja 1995 r. uchwalona została nowa ustawa o NSA[6], która także utrzymywała model jednoinstancyjny. Obecny kształt NSA nadała reforma z 2002 roku, będąca wymogiem art. 176 ust. 1 w zw. z art. 236 ust. 2 Konstytucji.

Dawne Ośrodki Zamiejscowe NSA zostały przekształcone w wojewódzkie sądy administracyjne, orzekające w I instancji, a NSA najczęściej orzeka jako sąd II instancji.

Ważniejsze orzeczenia | edytuj kod

Naczelny Sąd Administracyjny publikuje bazę orzeczeń sądów administracyjnych[7]. W bazie tej znaleźć można pełny tekst wyroków i postanowień (z uzasadnieniami) NSA i wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych, jakie zostały wydane po 1 października 2007 r. oraz wybrane orzeczenia NSA z lat wcześniejszych, w szczególności orzeczenia publikowane. Baza stopniowo jest uzupełniana o teksty orzeczeń kończących postępowania administracyjnosądowe (wraz z ich uzasadnieniami), wydanych w okresie pomiędzy 1 stycznia 2004 r. a 30 września 2007 r. Baza ta ma charakter jedynie informacyjny i edukacyjny, nie jest oficjalnym publikatorem orzeczeń sądowych.

Izby NSA | edytuj kod

W obrębie NSA występują trzy Izby: Finansowa, Gospodarcza i Ogólnoadministracyjna. Pracami każdej z Izb kieruje wiceprezes wyznaczony przez Prezesa NSA. Prezes NSA, za zgodą Kolegium NSA, tworzy i znosi wydziały w Izbach.

Budżet, zatrudnienie i wynagrodzenia | edytuj kod

Wydatki i dochody Naczelnego Sądu Administracyjnego są realizowane w części 05 budżetu państwa[8].

W 2017 wydatki NSA wyniosły 436,03 mln zł, a dochody 52,43 mln zł[9]. Przeciętne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 2295 osób, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 10 519 zł (w tym sędziów 20 068 zł)[10].

W ustawie budżetowej na 2018 wydatki NSA zaplanowano w wysokości 504,93 mln zł, a dochody 49,7 mln zł[11]

Przypisy | edytuj kod

  1. Art. 31 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
  2. Skarga kasacyjna jednolicie rozumiana 2009-10-27 RP.pl
  3. W związku z wyborem na sędziego Trybunału Konstytucyjnego prof. Roman Hauser zrzekł się stanowiska Prezesa NSA, www.nsa.gov.pl [dostęp 2016-02-17] .
  4. Profesor Marek Zirk-Sadowski powołany na stanowisko Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, www.nsa.gov.pl [dostęp 2016-02-17] .
  5. Dz.U. z 1980 r. nr 4, poz. 8
  6. Dz.U. z 1995 r. nr 74, poz. 368
  7. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl [dostęp 2016-02-17] .
  8. Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1026)
  9. Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. (druk nr 2559). Tom I. sejm.gov.pl, 29 maja 2018. s. 1/2, 2/8. [dostęp 2017-09-08].
  10. Informacja o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa w 2017 r. w części 05 Naczelny Sąd Administracyjny. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, maj 2018. s. 14. [dostęp 2018-09-08].
  11. Ustawa budżetowa na rok 2018 z dnia 11 stycznia 2018 r.. W: Dz. U. poz. 291 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 1 lutego 2018. s. 10, 38. [dostęp 2017-09-08].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (sąd administracyjny):
Na podstawie artykułu: "Naczelny Sąd Administracyjny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy