Nadwodnik


Nadwodnik w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Nadwodnik trójpręcikowy Nadwodnik okółkowy

Nadwodnik (Elatine L.) – rodzaj roślin z rodziny nadwodnikowatych (Elatinaceae Dumort.). Obejmuje co najmniej 28 gatunków[4] spotykanych na wszystkich kontynentach[5]. Występują w ekosystemach wodnych i związanych z wodami (brzegi, tereny podmokłe, wysychające zbiorniki)[6]. Niektóre gatunki uprawiane bywają jako rośliny akwariowe[7].

Spis treści

Rozmieszczenie geograficzne | edytuj kod

Gatunki z rodzaju rozprzestrzenione są na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy), jednak na ogół mają rozproszone stanowiska. W Ameryce Północnej i Azji występuje po 14 gatunków, w Europie – 13, w Afryce 8, w Ameryce Południowej – 7, w Australii – 1[5]. W Polsce stwierdzono obecność 4 gatunków[8]:

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Rośliny jednoroczne o pędach pokładających się lub płożących i ukorzeniających w węzłach[6], nagich[7].
Liście
Naprzeciwległe lub okółkowe (Elatine alsinastrum), krótkoogonkowe, o niewielkiej blaszce liściowej i zwykle całobrzegie[6].
Kwiaty
Bardzo drobne, rozwijają się zwykle pojedynczo w węzłach. Działki kielicha 2-4, są zrośnięte u nasady, błoniaste i nieco zaostrzone na końcach. Płatki korony w liczbie 2-4 są dłuższe od działek, mają tępe końce. Pręciki występują w liczbie dwukrotnie większej od liczby płatków, bądź zredukowane są tylko do jednego. Zalążnia jest kulistawa, 2–4-komorowa i zawiera liczne zalążki. Szyjki słupka w liczbie odpowiadającej liczbie komór, zakończone są główkowatymi znamionami[6].
Owoce
Błoniaste torebki z 2–4 przegrodami[6]. Zawierają liczne i drobne nasiona[7] o kształcie owalnym, wygięte, także podkowiasto. Powierzchnia nasion siateczkowata, z zagłębieniami heksagonalnymi lub eliptycznymi[6].

Systematyka | edytuj kod

Homonimy taksonomiczne[3]

Elatine J. Hill = Kickxia Dumort.

Synonimy taksonomiczne[3]

Alsinastrum Quer y Martínez, Hydropiper (Endlicher) Fourreau, Ilyphilos Lunell, Potamopitys Adanson, Rhizium Dulac, Willisellus S. F. Gray

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj siostrzany dla Bergia w obrębie rodziny nadwodnikowatych (Elatinaceae), która wchodzi w skład obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales), należącego do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[2].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Theanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd nadwodnikowce (Elatinales Nakai), rodzina nadwodnikowate (Elatinaceae Dumort.), podrodzina Elatinoideae Eaton, plemię Elatineae Bartl., rodzaj nadwodnik (Elatine L.)[9].

Inne gatunki[4]

Ochrona | edytuj kod

Wszystkie gatunki występujące w Polsce objęte są częściową ochroną gatunkową.

Przypisy | edytuj kod

  1. Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20]  (ang.).
  2. a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2018-12-04]  (ang.).
  3. a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
  4. a b Elatine. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-06-08].
  5. a b Hamid Razifard: Elatine L. Website. [dostęp 2014-06-08].
  6. a b c d e f Elatine Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-06-08].
  7. a b c Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 316-317. ISBN 978-1-842466346.
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  9. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Elatine (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Nadwodnik" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy