Nagisa Ōshima


Nagisa Ōshima w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nagisa Ōshima (jap. 大島渚 Ōshima Nagisa, ur. 31 marca 1932 w Okayamie, zm. 15 stycznia 2013 w Tokio[1]) – japoński reżyser filmowy.

Jego ojciec był urzędnikiem administracji rządowej, zmarł gdy Ōshima miał sześć lat. Wcześnie zainteresował się polityką i poznał teksty teoretyków socjalizmu i komunizmu. Rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Kiotyjskim, gdzie zaangażował się w aktywność polityczną, przewodząc lewicującej organizacji studenckiej.

Po ukończeniu studiów Ōshima stracił zainteresowanie prawem, zyskał za to zatrudnienie w agencji filmowej Shōchiku i wkrótce zaczął tworzyć jako reżyser, debiutując w 1959 filmem Dzielnica miłości (jap. 愛と希望の街 Ai to kibō no machi).

Zaczął również działać na polu krytyki filmowej, publikując w 1958 esej Czy to przełom? (Moderniści japońskiego kina), w którym określił nowy trend w kinematografii japońskiej, do dziś niemal nieznany na Zachodzie (poza twórczością Yasuzo Masumury)[2].

Ōshima współtworzył japońską „nową falę” (jap. ヌーベルバーグ Nūberu bāgu) kina na przełomie lat 50. i 60., aby na krótko odejść do telewizji w proteście wobec ograniczania kinowej dystrybucji jego zaangażowanych politycznie filmów. Powrócił w 1965, reżyserując obraz Rozkosze ciała. Film z 1967, pt. Ninja bugei-chō (忍者武芸帖), był adaptacją XVI-wiecznej mangi autorstwa Sampei'a Shirato. Ōshima nie stworzył ani filmu fabularnego, ani animowanego, filmując jedynie obrazy Shirato i dodając głosy aktorów. Obraz odniósł sukces komercyjny w Japonii, jednocześnie zdobywając uznanie krytyki.

Jednym z najgłośniejszych filmów w reżyserii Ōshimy było Imperium zmysłów (|愛のコリーダ Ai no koriida) z 1976. Historię opartą na prawdziwych zdarzeniach z lat 30. reżyser zdecydował się przedstawić bez unikania realistycznych scen erotycznych, uznanych wówczas za twardą pornografię. Aby zmontowanie filmu było w ogóle możliwe, Ōshima wysłał taśmę do Francji. Nieocenzurowana wersja obrazu do dziś jest niedostępna w ojczyźnie reżysera.

Podobną tematykę Ōshima podniósł dwa lata później w Imperium namiętności (愛の亡霊 Ai no bōrei). Film zdobył nagrodę za reżyserię na Festiwalu Filmowym w Cannes. Dużym sukcesem okazał się również obraz Wesołych świąt, pułkowniku Lawrence z 1983, z Davidem Bowiem i Ryūichim Sakamoto w rolach głównych. W roli Hary zadebiutował jako aktor dramatyczny Takeshi Kitano.

W 1996 reżyser doznał udaru mózgu, ale powrócił do filmu w 1999 swoim ostatnim filmem, Tabu (jap. 御法度 Gohatto) z Takeshim Kitano, Ryūhei Matsudą i Tadanobu Asano, podejmując tematykę XIX-wiecznej homoseksualnej tradycji shudō (衆道).

Shōhei Imamura stwierdził kiedyś: Ja jestem wieśniakiem, Nagisa Ōshima jest samurajem. Interpretatorzy tych słów zwykle wskazują na podobną wymowę filmów Ōshimy i Imamury, przy czym u Ōshimy bohaterami filmów są przedstawiciele klasy wyższej (podobno rodzina Ōshimy miała tradycje samurajskie[2]), a Imamura, sam przynależący do klasy średniej, opowiada o życiu prostych ludzi i wyrzutków społeczeństwa (jap. hari).

Zbiór tekstów krytycznych i esejów Ōshimy został wydany po angielsku w 1993 pod tytułem Cinema, Censorship and the State (​ISBN 0-262-65039-8​). Reżyser mieszkał Fujisawie, w prefekturze Kanagawa.

Wybrana filmografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Nagisa Oshima Dead: Japanese Film Director Dies At 80 (ang.). huffingtonpost.com. [dostęp 2013-01-15].
  2. a b Nelson Kim: Nagisa Oshima (ang.). Senses of Cinema.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Nagisa Ōshima" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy