Nakło Śląskie


Na mapach: 50°26′11″N 18°54′43″E/50,436389 18,911944

Nakło Śląskie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Nieoficjalny herb wsi Nakło Śląskie Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa Zasługą Donnesmarcków jest m.in. założenie Domu Sierot prowadzonego przez siostry Boromeuszki. Inicjatorką powstania sierocińca była hrabina Maria – żona Łazarza IV. Obecnie tu znajduje się Dom Opieki Społecznej Remiza strażacka Wapienniki w Nakle na tle których przejeżdża EU07 w barwach PKP InterCity Dworzec kolejowy Zespół Szkół im. Kai Mireckiej Stacja przekaźnikowa BTS w Nakle Śląskim, (50°25′41″N 18°54′19″E/50,428056 18,905278)

Nakło Śląskie (do 2010 Nakło[2], niem. Naklo) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Świerklaniec[3][4].

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa katowickiego.

W latach 1973-1977 siedziba gminy Nakło.

Przez wieś przebiega droga krajowa nr 78 oraz linia kolejowa nr 131.

Nazwa wsi oznacza osadę na palach (kłodach), co sugeruje występowanie tu kiedyś podmokłych gruntów.

Nakło Śląskie jest otoczone lasami i znajduje się na zróżnicowanym terenie, co ma korzystny wpływ na krajobraz. Najbliższe miejscowości tej wsi to Świerklaniec (3 km), Orzech (ok. 1 km), Nowe Chechło (ok. 3,5 km), Tarnowskie Góry (4 km), Radzionków (4 km). Walorów naturalnych jest mniej niż nienaturalnych, lecz mimo to wielu młodych mieszkańców walory nienaturalne zalicza do naturalnych gdyż nie pamiętają o przeszłości. Przykładem takich walorów są dwa stawy znajdujące się przy ulicy Głównej, które są pozostałością po zalanych szybach kopalni rud srebra i ołowiu (XVI-XVII w.) oraz kopalni rud żelaza (XVIII-XIX w.). Następnym takim walorem jest znajdujące się w okolicy jezioro Nakło-Chechło, które jest pozostałością po kopalni odkrywkowej piasku.

Spis treści

Historyczny podział administracyjny | edytuj kod

W skład wsi Nakło Śląskie wchodzą miejscowości[5]:

  • Kolonia Nakło (niem. Kolonie Naklo, zabudowania pomiędzy Nakłem a linią kolejową w stronę Wapienników),
  • Kowaliki (niem. Kowolliken, zabudowania przy drodze z Lasowic do Nowego Chechła, pierwotnie leśniczówka),
  • Nakło (Śląskie) (niem. Naklo, właściwa wieś i obszar dworski),
  • Wapienniki (niem. Kalkwerk, zabudowania przy stacji kolejowej).

Integralne części wsi | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Miejscowość powstała ok. 1481 roku, kiedy tereny te nabył Szczepan. Dnia 6 kwietnia 1695 dobra rycerskie zwane Nakłem nabył Leon Ferdynand Henckel von Donnersmarck od Larischa z Naczęsławic[6]. Od 1780 roku Nakło należało do hrabiego Łazarza III Henckel von Donnersmarck, liczyło wtedy 96 mieszkańców. W roku 1845 właścicielem liczącej 608 mieszkańców miejscowości stał się hrabia Hugo I Henckel von Donnersmarck, który w 1856 roku rozpoczął budowę pałacu w stylu neogotyckim.

Nakło długo nie miało własnego kościoła i należało do parafii w Żyglinie. 18 sierpnia 1892 roku ruszyła budowa kościoła. Fundatorem świątyni był hrabia Łazarz IV Henckel von Donnersmarck, który opłacił 90% kosztów. Budowa trwała do 24 października 1894 roku. Konsekracji kościoła dokonał kardynał Georg Kopp.

Kalendarium | edytuj kod

  • 1369 – najstarsza wzmianka o Nakle.[potrzebny przypis]
  • ok. 1481 – powstanie miejscowości.[potrzebny przypis]
  • 1683 – przemarsz wojsk Jana III Sobieskiego w kierunku Wiednia
  • 1695Leon Ferdynand Henckel von Donnersmarck nabył dobra rycerskie zwane Nakłem.
  • 1780 – Nakło należało do hrabiego Łazarza III Henckel von Donnersmarck.
  • 1845 – właścicielem wsi stał się hrabia Hugo I Henckel von Donnersmarck.
  • 1856 – koniec budowy pałacu.
  • 1859 – podjęcie decyzji o budowie drugiej szkoły.
  • 1892 – wymurowanie kamienia węgielnego pod budowę kościoła.
  • 1894konsekracja kościoła przez kardynała Georga Koppa.
  • 1899 – koniec budowy klasztoru (obecnie dom opieki społecznej).
  • 19101912 – budowa drugiej szkoły.
  • 1910 – powołanie OSP.
  • 1911 – działalność rozpoczął chór Jutrzenka.
  • 1920 – powstał LKS Orzeł Nakło Śląskie.
  • 1920 – proboszczem parafii został Ernest Kudełko
  • 19221939 – szkoła podstawowa nosiła nazwę króla Bolesława Chrobrego; najlepsze lata działalności placówki.
  • 1924 – oficjalnym kierownikiem szkoły został Karol Machowicz, który z pięcioma nauczycielami prowadził szkołę.
  • 19261939 – kierownictwem szkoły zajmował się Tomasz Gładysz.
  • 1937 – szkoła liczyła 568 uczniów i 13 nauczycieli. Pojawiła się konieczność rozbudowy szkoły, planom tym przeszkodziła II wojna światowa.
  • 1945 – ponowne uruchomienie szkoły po opuszczeniu Śląska przez armię niemiecką.
  • 1945 – ponowne powołanie OSP.
  • 1945 – otwarcie Gimnazjum Rolniczego, obecnie Zespół Szkół Agroekonomicznych i Ogólnokształcących.
  • 19481955 – rozbudowa szkoły przy pomocy uczniów.
  • 19621992 – szkoła nosiła imię Małgorzaty Fornalskiej.
  • 2006 – utworzenie MDP w OSP Nakło Śląskie.
  • 2006 – szkoła przyjęła imię Kai Mireckiej.

Gospodarka | edytuj kod

Wapienniki | edytuj kod

Już w XVI wieku na terenie Nakła istniały wapienniki, czynne do 1959 r, kiedy przerobiono je na prażalnię dolomitu, który wydobywano w Bobrownikach Śląskich dzielnicy Tarnowskich Gór. Później w wapiennikach mielono tu kamienie wapienne i produkowano z nich nawozy dolomitowe. Do dzisiaj zachowały się trzy wapienniki, znajdujące się w południowej części miejscowości za dworcem kolejowym.

Turystyka i rekreacja | edytuj kod

Panorama południowej części Nakła Śląskiego
  • Jezioro Nakło-Chechło
  • Kort tenisowy znajdujący się w parku został zlikwidowany w 2011 r.
  • Hotel – jedyny hotel w Nakle
  • Stadion Orła Nakło Śl. z zapleczem treningowym
  • Przez Nakło Śląskie przebiega szlak Nakielski.

Zabytki | edytuj kod

Oświata | edytuj kod

  • Zespół Szkół w Nakle Śląskim im. Kai Mireckiej – szkoła podstawowa oraz gimnazjum
  • Zespół Szkół Agroekonomicznych i Ogólnokształcących im. 1000-lecia Państwa Polskiego w Nakle Śląskim – szkoła ponadgimnazjalna

Kultura | edytuj kod

Biblioteki:

  • Biblioteka publiczna
  • Biblioteka szkolna

W dawnym pałacu hrabiów Henckel von Donnersmarcków działała do 2010 Galeria „Barwy Śląska” prezentująca malarstwo intuicyjne ze zbiorów Gerarda Stanisława Trefonia oraz prace m.in. Erwina Sówki, Pawła Wróbla, Leopolda Wróbla, Teofila Ociepki, Nikofora Krynickiego, Helmuta Matury czy Ewalda Gawlika.

Od 1 stycznia 2013 w pałacu działa Centrum Kultury Śląskiej, powołane w kwietniu 2012 przez Radę Powiatu Tarnogórskiego. Pierwszym dyrektorem został dr Stanisław Zając.

Zespoły muzyczne

Sport | edytuj kod

LKS Orzeł Nakło Śląskie – w przeszłości klub wielosekcyjny posiadający sekcje:

  • hokeja na lodzie (1949-1953),
  • tenisa stołowego (1948-1954),
  • piłki ręcznej (1957-1969),
  • szachową (1949-1956),
  • kolarską (1953-1958),
  • lekkoatletyczną (1954-1960),
  • bokserską,
  • palanta,
  • siatkówki.

Obecnie jest to klub czysto piłkarski, posiadający 4 drużyny:

  • Drużyna seniorów – grającą w lidze okręgowej w IV grupie katowickiej,
  • Drużynę rezerw – grającą w B klasie,
  • Drużynę juniorów,
  • Drużynę trampkarzy.

Ludzie związani z miejscowością | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Dz.U. z 2010 r. nr 257, poz. 1741 (skan)
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b GUS. Rejestr TERYT
  5. Mapa szczegółowa Polski 1:25000, P47-S28-A, Tarnowskie Góry, 1933; Topographische Karte 1:25000 (Meßtischblatt), 5579, Tarnowitz, 1940.
  6. Jarosław Aleksander Krawczyk, Arkadiusz Kuzio-Podrucki: Zamki i pałace Donnersmarcków. Radzionków: 2003, s. 16. ISBN 83-86293-37-3.
Na podstawie artykułu: "Nakło Śląskie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy