Naparstniczka stożkowata


Naparstniczka stożkowata w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Naparstniczka stożkowata (Verpa conica) (O.F. Müll.) Sw.) – gatunek grzybów z rodziny smardzowatych (Morchellaceae) z klasy workowców[1].

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Verpa, Morchellaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Helvella relhanii Sowerby 1797
  • Leotia conica var. relhanii (Sowerby) Pers. 1801
  • Monka conica (O.F. Müll.) Kuntze, 1898
  • Phallus conicus O.F. Müll. 1775
  • Relhanum conicum Gray 1821

Nazwa polska według checklist[3]. Nazwa anglojęzyczna naparstniczki stożkowatej to thimble morel, gdzie słowo thimble oznacza właśnie naparstek, natomiast słowo morel – smardz. Analogicznie jest w języku niemieckim, gdzie Fingerhut w Fingerhutverpel także oznacza naparstek.

Morfologia | edytuj kod

Owocnik

Zbudowany z główki i trzonka. Osiąga wysokość do 10–20 cm.

Główka

Dzwonkowata, szeroko stożkowana. Gładka lub nieregularnie jamkowata, wysokość 2-4 cm, szerokość 1-1,5 cm. Barwa ochrowobrązowa do brązowej. Główka przyrośnięta do trzonu w górnej części[4].

Trzon

5–10 cm długi. Bladożółty z poprzecznymi zmarszczkami i brązowymi ziarenkami. Wewnątrz pusty[4].

Miąższ

Kruchy, woskowaty, cienki. Smak łagodny, zapach przyjemny[4].

Zarodniki

Gładkie, elipsoidalne, bezbarwne[4].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Od 2014 r. naparstniczka stożkowata w Polsce jest objęta ochroną częściową grzybów[5], dawniej podlegała ochronie ścisłej. W opracowaniu Czerwonej listy roślin i grzybów Polski jest zaliczona do kategorii grzybów rzadkich (R)[6].

Rośnie pojedynczo lub w grupach od kwietnia do maja na brzegach lasów i zarośli, w miejscach trawiastych[4].

Gatunki podobne | edytuj kod

Naparstniczka czeska (Verpa bohemica), która ma większe owocniki, a powierzchnia główki jest pofałdowana[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. Maria Alicja Chmiel: Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 978-83-89648-46-4.
  4. a b c d e f Czesław Narkiewicz: Grzyby chronione Dolnego Śląska. Jelenia Góra: Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego, 2005. ISBN 83-89863-20-0.
  5. Dz.U. z 2014 r. nr 0, poz. 1408 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
  6. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Na podstawie artykułu: "Naparstniczka stożkowata" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy