Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego


Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego – utworzona w 2017 rządowa agencja wykonawcza mająca za zadanie wspieranie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, a także działalności pożytku publicznego i wolontariatu. Jej pierwszym dyrektorem został Wojciech Kaczmarczyk.

Spis treści

Geneza | edytuj kod

Podmiot został utworzony na podstawie ustawy z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1813), która była efektem starań środowiska Prawa i Sprawiedliwości, zwłaszcza zaś wicepremiera Piotra Glińskiego i Wojciecha Kaczmarczyka[1][2]. Ten ostatni 20 listopada 2017 zajął stanowisko pierwszego dyrektora Instytutu. Utworzenie Instytutu zapowiedziała w 2016 premier Beata Szydło[1].

Cele | edytuj kod

Zgodnie z formułą użytą na oficjalnej witrynie Instytutu, jego zadaniem jest:

„zarządzanie programami wsparcia rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz gromadzenie i analizowanie danych ze wszystkich obszarów współpracy administracji państwowej z sektorem obywatelskim. Narodowy Instytut Wolności będzie zarządzać programami wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego przyjętymi w drodze uchwały przez Radę Ministrów, po przeprowadzeniu konsultacji z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi [...] w ustaw[ie] z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie”[3].

Organy | edytuj kod

Instytut posiada dwa organy: dyrektora oraz Radę mającą kompetencje opiniodawczo-doradcze[4]. Dyrektora (i jego zastępców) powołuje i w określonych ustawowo przypadkach odwołuje przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego, który sprawuje nadzór nad działalnością NIW-CRSO[5].

W skład Rady wchodzi członek powoływany i odwoływany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 3 członków powoływanych i odwoływanych przez przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego, członek powoływany i odwoływany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, członek reprezentujący jednostki samorządu terytorialnego oraz 5 innych członków powołanych przez przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego reprezentujących organizacje pozarządowe.

W skład Rady I kadencji weszli[6][7]:

Działalność | edytuj kod

Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego zarządza kilkoma programami, które mają za zadanie wspierać tworzenie się silnego społeczeństwa obywatelskiego. Są to:

  • Fundusz Inicjatyw Obywatelskich (FIO) – rządowy program dotacyjny dla organizacji pozarządowych, w ramach którego dofinansowywane są projekty mające na celu zwiększenie zaangażowania obywateli i organizacji pozarządowych w życie publiczne. Program FIO jest podzielony na 4 priorytety: Małe inicjatywy, Aktywne społeczeństwo, Aktywni obywatele, Silne organizacje pozarządowe[8].
  • Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 (PROO) – pierwszy w historii program bezpośredniego wsparcia rozwoju polskich organizacji obywatelskich. Dotacje w ramach programu są przydzielane na rozwój instytucjonalny organizacji oraz realizację ich celów statutowych. W ramach PROO wyróżniono następujące obszary wsparcia: Zrównoważony rozwój organizacyjny – wsparcie rozwoju instytucjonalnego, Zrównoważony rozwój organizacyjny – dotacje na wkład własny, Kapitały żelazne – dotacje operacyjne na wsparcie budowania początkowych kapitałów żelaznych, Kapitały żelazne – dofinansowanie początkowych kapitałów żelaznych, Kapitały żelazne – dofinansowanie rozbudowy kapitałów żelaznych, Rozwój instytucjonalny lokalnych mediów obywatelskich i organizacji strażniczych, Rozwój instytucjonalny obywatelskich think tanków, Wsparcie doraźne[9].
  • Program Wsparcia Rozwoju Organizacji Harcerskich i Skautowych (ROHiS) – program jest nową formą wsparcia dla organizacji harcerskich, będących ważnym partnerem państwa w działaniach na rzecz rozwoju i wychowywania młodych ludzi. Jest adresowany przede wszystkim do organizacji objętych Honorowym Protektoratem Prezydenta RP nad Ruchem Harcerskim w Polsce i poza granicami kraju. W jego ramach udzielane są dotacje na rozwój instytucjonalny ściśle powiązany z działalnością programową[10].
  • Korpus Solidarności – program wolontariatu długoterminowego, którego celem jest kompleksowe wsparcie rozwoju długofalowej relacji między wolontariuszem a placówką korzystającą z jego świadczeń. Program ma przyczynić się do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego poprzez wypracowanie i wdrożenie rozwiązań, które będą ułatwiać i zachęcać do systematycznego oraz długoterminowego angażowania się obywateli w wolontariat[11].
  • Program Wsparcia Rozwoju Uniwersytetów Ludowych na lata 2019–2030 – w ramach realizacji programu (planowanego na rok 2019) będzie udzielane wsparcie na rozwój działalności programowej uniwersytetów ludowych w powiązaniu z rozwojem instytucjonalnym tych organizacji. Będzie realizowany w ramach corocznych konkursów dotacyjnych. Celem Programu jest wzrost poziomu edukacji ustawicznej dorosłych mieszkańców gmin wiejskich i wiejsko-miejskich oraz zwiększenie poziomu kapitału społecznego na obszarach wiejskich i w małych miastach[12].

Budżet | edytuj kod

W 2018 Instytut dysponuje budżetem wysokości 130 milionów złotych[4].

Kontrowersje | edytuj kod

Po ogłoszeniu inicjatywy utworzenia Instytutu podnoszono, że powołanie tego podmiotu nie było postulatem pochodzącym od środowiska pozarządowego. Zaznaczano, że przy tworzeniu ustawy i nowej instytucji nie przeprowadzono odpowiednich konsultacji z organizacjami pozarządowymi. Sygnalizowano także obawy, że wraz z centralizacją w Instytucie agend rządowych rozdzielających środki publiczne dla organizacji pozarządowych, nastąpi ograniczenie swobody działania NGOsów oraz preferowanie podmiotów związanych z partią rządzącą[2][13][6].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Wojciech Kaczmarczyk dyrektorem Narodowego Instytutu Wolności. tvn24.pl, 20 listopada 2017. [dostęp 2018-03-05].
  2. a b Ustawa o Narodowym Instytucie Wolności weszła w życie. Jakie zmiany wnosi?. portalsamorzadowy.pl, 28 października 2017. [dostęp 2018-03-05].
  3. Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. spoleczenstwoobywatelskie.gov.pl. [dostęp 2018-03-05].
  4. a b Premier powołał Radę Narodowego Instytutu Wolności. Ma wspierać organizacje pozarządowe. polsatnews.pl, 21 lutego 2018. [dostęp 2018-03-05].
  5. Ustawa z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1813)
  6. a b Znamy pozarządowych członków Rady Narodowego Instytutu Wolności. ngo.pl, 30 stycznia 2018. [dostęp 2018-03-05].
  7. Rada Narodowego Instytutu Wolności. niw.gov.pl. [dostęp 2019-04-20].
  8. FIO. niw.gov.pl. [dostęp 2019-04-20].
  9. PROO. niw.gov.pl. [dostęp 2019-04-20].
  10. ROHiS. niw.gov.pl. [dostęp 2019-04-20].
  11. Korpus Solidarności. niw.gov.pl. [dostęp 2019-04-20].
  12. Uniwersytety Ludowe. niw.gov.pl. [dostęp 2019-04-20].
  13. Narodowy Instytut Wolności. Czy jest się czego bać?. krytykapolityczna.pl, 26 września 2017. [dostęp 2018-03-05].
Na podstawie artykułu: "Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy