Niemieckie obozy jenieckie 1939–1945


Niemieckie obozy jenieckie 1939–1945 w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania nieśmiertelnik noszony w oflagu; tu w Stalagu XIIA Limburg an der Lahn (Hesja)
1 marka,
pieniądz obozowy używany
w obozach jenieckich
2 marki 10 fenigów
Karta wyposażenia jeńca w Stalagu X B Sandbostel Przejawy życia sportowego

W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli sieć około 12 tys. obozów i więzień, zarówno na terenie własnego kraju, jak i krajów podbitych. Do niewoli wzięli około 18 mln osób z 30 krajów. Część z nich była jeńcami wojennymi, osadzonymi w różnych obozach koncentracyjnych, bądź w specjalnych obozach jenieckich.

Spis treści

Niemiecki system obozów jenieckich | edytuj kod

  • Kgf-Lager (Kriegsgefangenenlager) – obóz jeniecki
    • Frontstalag (Frontstammlager für Kriegsgefangene) – obóz frontowy
    • Dulag (Durchgangslager für Kriegsgefangene) – obóz przejściowy (filtracyjny)
      • Dulag Luft (Durchgangslager für kriegsgefangene Luftwaffenangehörige) – obóz przejściowy dla lotników
    • Oflag (Offizierslager für kriegsgefangene Offiziere) – dla oficerów
    • Stalag (Stammlager für kriegsgefangene Mannschaften und Unteroffiziere) – dla podoficerów i szeregowych
      • Stalag Luft (Stammlager für kriegsgefangene Luftwaffenangehörige) – dla podoficerów i szeregowych lotnictwa
    • Marlag (Marinekriegsgefangenenlager für Marineangehörige) – dla marynarzy
    • Milag (Marineinterniertenlager für Angehörige der Handelsmarine) – dla marynarzy marynarki handlowej
  • szpitale jenieckie
    • Kgf-Laz (Lazarett für Kriegsgefangene) – szpital dla jeńców wojennych
    • Res-Laz (Reserve-Lazarett) – szpital rezerwowy
  • dla osób cywilnych
    • Heilag (Heimkehrerlager) – przesiedlanych przez wojsko
    • Ilag (Internierungslager für Zivilpersonen) – internowanych przez wojsko
  • Schattenlager (Lager ohne eigene Gefangenenunterkünfte) („obóz w cieniu”) obóz w którym nie wydzielono części dla jeńców wojennych
  • Arb-Kdo (Arbeitskommando) – komando pracy

Nazewnictwo | edytuj kod

Terytorium III Rzeszy zostało podzielone na Okręgi Wojskowe (Wehrkreis), którym podlegały także okręgowe dowództwa obozów jenieckich (Wehrmachtsauskunftstelle für Kriegerverluste und Kriegsgefangene).

Przykładowy zapis:

Oflag VII A Murnau

oznaczał:

obóz jeniecki dla oficerów (Oflag) utworzony jako pierwszy (A) w VII Okręgu Wojskowym (Bawaria) w miasteczku Murnau

Rozbudowane obozy jenieckie dodatkowo nosiły oznaczenia:

  • H (Hauptlager) – obóz główny
    • N (Nebenlager) – podobozy
    • Z (Zweiglager) – podobozy

Lista obozów według podziału na wojskowe okręgi | edytuj kod

Uwaga: W nawiasach podano lokalizację obozu na aktualnej mapie politycznej świata.

Okręg Wojskowy I | edytuj kod

Okręg Wojskowy II | edytuj kod

Stalag II-B Stalag II-B

Okręg Wojskowy III | edytuj kod

Karta zwolnienia jeńca ze Stalagu III A Luckenwalde

Okręg Wojskowy IV | edytuj kod

Okręg Wojskowy V | edytuj kod

Okręg Wojskowy VI | edytuj kod

Okręg Wojskowy VII | edytuj kod

Okręg Wojskowy VIII | edytuj kod

Okręg Wojskowy IX | edytuj kod

Okręg Wojskowy X | edytuj kod

Okręg Wojskowy XI | edytuj kod

Okręg Wojskowy XII | edytuj kod

Okręg Wojskowy XIII | edytuj kod

Stalag w Norymberdze, zima 1939

Okręg Wojskowy XVII | edytuj kod

Okręg Wojskowy XVIII | edytuj kod

Okręg Wojskowy XX | edytuj kod

Inne obozy | edytuj kod

Pomnik jeńców Oflag 64 w Szubinie

Odnotowane fikcyjne obozy jenieckie | edytuj kod

Obozy jenieckie z okresu II wojny światowej pojawiają się również w literaturze i filmach przygodowych. Część z nich są to jednostki stworzone tylko i wyłącznie na potrzeby scenariusza i nie mają nic wspólnego z faktami i historią. Są to m.in.

  • Stalag 13 – miejsce akcji amerykańskiego sitcomu Hogan’s Heroes
  • Stalag 17 – nazwa obozu i jednocześnie tytuł filmu z 1953 produkcji USA

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h Lietz 1982 ↓, s. 219.
  2. Lietz 1982 ↓, s. 106.
  3. a b c d e f g h Lietz 1982 ↓, s. 100.
  4. a b Lietz 1982 ↓, s. 101.

Bibliografia | edytuj kod

  • Zygmunt Lietz: Obozy jenieckie w Prusach Wschodnich 1939–1945. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1982. ISBN 83-11-06814-3.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Niemieckie obozy jenieckie 1939–1945" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy