Nur-Sułtan


Na mapach: 51°10′N 71°25′E/51,166667 71,416667

Nur-Sułtan w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Siedziba Mażylisu i Senatu Bulwar Nurzhol w centrum miasta, w oddali pałac prezydencki Ak Orda Pałac sztuki Szabyt, wieża Kazach Eli i Pałac Niepodległości Wieża Bäjterek nocą Astana Arena Rzeka Iszym płynąca przez miasto Kazachska Filharmonia Narodowa

Nur-Sułtan[3] (kaz. Нұр-Сұлтан; do 1961 Akmolińsk, do 1992 Celinograd, do 1998 Akmoła, do 2019 Astana) – stolica i drugie co do liczby ludności (po Ałmaty) miasto w Kazachstanie, położone w północnej części kraju na Pogórzu Kazachskim, na północny zachód od Karagandy nad rzeką Iszym.

Spis treści

Historia | edytuj kod

  • 1824 – Rosjanie zbudowali fortecę Akmolińsk (od kazachskiego „Akmoły” – biała mogiła), warownia służyła również jako ośrodek handlowy, bowiem znajdował się tu punkt zborny dla karawan z Taszkentu i Buchary do Rosji.
  • 1862 – osada otrzymała prawa miejskie.
  • 1868 – Akmolińsk pełnił funkcję centrum administracyjnego dla obwodu akmolińskiego.
  • 2 marca 1918 – władzę w mieście przejęła rada delegatów robotniczych, chłopskich i żołnierskich.
  • 25 maja 1918 – od Kazania do Władywostoku wybuchło powstanie Białej Gwardii, od 3 czerwca 1918 miastem rządziła Armia admirała Kołczaka.
  • 25 listopada 1919 – Armia Czerwona z powrotem zajęła Akmolińsk.
  • 1941–1945 – podczas II wojny światowej miasto stało się ważnym centrum przemysłowym, do którego ewakuowano zakłady i fabryki z terenów okupowanych przez Niemcy.
  • 20 marca 1961 – Nikita Chruszczow ogłosił kampanię zagospodarowania nieużytków, tj. przekształcenia 250 000 km² pastwisk stepowych w pola uprawne pszenicy, równocześnie przemianował Akmolińsk na Celinograd (ros. celina = nieużytki), który powołał do pełnienia roli centrum tego projektu. Miasto rozwijało się i wzrastało jego znaczenie.
  • 1992 – po uzyskaniu przez Kazachstan niepodległości, w trakcie kampanii derusyfikowania nazw obiektów geograficznych miasto przyjęło nazwę kazachską Akmoła.
  • 6 lipca 1994 – rząd przyjął uchwałę o przeniesieniu stolicy z Ałmaty do Akmoły.
  • 10 grudnia 1997 – oficjalne przyznanie Akmole statusu miasta stołecznego.
  • 6 maja 1998 – zmiana nazwy miasta na Astana (w języku kazachskim: stolica).
  • 30 sierpnia 2002 – ukończenie budowy wieży Bäjterek.
  • 23 i 24 września 2003 – miasto organizuje I Kongres Liderów Religii Światowych i Tradycyjnych, tego typu zgromadzenia miały miejsce także w kolejnych latach (2006, 2009, 2012, 2015 i 2018).
  • 2 września 2006 – ukończenie budowy pałacu Pokoju i Pojednania.
  • 1 i 2 grudnia 2010 – Astana gości szczyt głów państw i szefów rządów państw Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
  • 30 stycznia – 6 lutego 2011 – razem z Ałmaty miasto organizuje Zimowe Igrzyska Azjatyckie.
  • 22 listopada 2012 – miasto zostaje nominowane przez Międzynarodowe Biuro Wystaw Światowych do zorganizowania wystawy Expo 2017.
  • 10 czerwca 2017 – nastąpiła oficjalna inauguracja wystawy Expo 2017.
  • 20 marca 2019 – kazachski parlament przegłosował nazwanie miasta imieniem Nursułtana Nazarbajewa – Nur-Sułtan[4] (kaz. Нұр-Сұлтан)[5][6].

Burmistrzowie | edytuj kod

Geografia | edytuj kod

Klimat | edytuj kod

Demografia | edytuj kod

Wzrost liczby ludności w mieście:

  • 287 tys. – 1993
  • 500 tys. – 2003
  • 600 tys. – 2004[8]
  • 701 tys. – 2010[9]
  • 835 tys. – 2014[10]
  • 860 tys. – 2015[11]
  • 1 mln 47 tys. – 2018[2]

Religia | edytuj kod

Gospodarka | edytuj kod

Ośrodek handlowo-usługowy dużego regionu rolniczego. Rozwinięty przemysł metalowy – głównie produkcja maszyn rolniczych, oraz materiałów budowlanych. Poza tym przemysł spożywczy, lekki, odzieżowy, zakłady naprawcze taboru kolejowego. Ważny węzeł drogowy i kolejowy ze stacją Astana, międzynarodowy port lotniczy.

Transport | edytuj kod

Port lotniczy Nur-Sułtan

Edukacja | edytuj kod

W Nur-Sułtanie znajduje się pięć uczelni, w tym Euroazjatycki Uniwersytet Narodowy im. L.N. Gumilowa oraz Uniwersytet Nazarbajewa.

Kultura | edytuj kod

W mieście znajduje się Kazachska Filharmonia Narodowa, muzea i kilka teatrów i wiele innych ośrodków kultury, do których można zaliczyć Bibliotekę Narodową, Salę Kongresową, Pałac Młodzieży i Prezydenckie Centrum Kultury. Głównym symbolem miasta jest wieża widokowa Bäjterek.

Sport | edytuj kod

Nazwę miasta nosi grupa kolarska Astana Pro Team, której kolarz Alberto Contador w 2009 wygrał Tour de France, a cały zespół klasyfikację drużynową. W 2014 inny kolarz ekipy, Vincenzo Nibali, również zwyciężył w Tour de France.

W mieście znajduje się piłkarski stadion narodowy Astana Arena, którego budowa została zakończona w 2009 roku. Swoje mecze rozgrywa na nim FK Astana. Siedzibę w Nur-Sułtanie ma także klub FK Astana-1964, który korzysta ze starszego obiektu, Stadionu im. Każymukana Mungajtpasuly.

Architektura | edytuj kod

Miasta partnerskie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Wchodzi w jego skład, administracyjnie niezależna.
  2. a b http://stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT274380, 1 lipca 2018 .
  3. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Zmiany wprowadzone na 105. posiedzeniu Komisji (15 maja 2019 roku).
  4. Татьяна Ковалева: На совместном заседании палат парламента было одобрено переименование Астаны (ros.). Zakon.kz, 2019-03-20. [dostęp 2019-03-21].
  5. Астанамыз – Нұр – сұлтан! (kaz.). ktk.kz, 2019-03-20. [dostęp 2019-04-30].
  6. Нұр-Сұлтан: новое название Астаны поддержал маслихат (ros.). nur.kz, 2019-03-20. [dostęp 2019-04-30].
  7. Климат Астаны – pogodaiklimat.ru.
  8. Encyklopedia audiowizualna Britannica. Geografia. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 2006. ISBN 978-83-60563-07-6.
  9. Urząd Statystyczny Republiki Kazachstanu.
  10. The population of Astana is 835,153 people.
  11. Astana population reaches 860,368.

Bibliografia | edytuj kod

Zobacz multimedia związane z tematem:
Nur-Sułtan Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Nur-Sułtan" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy