ORP Warszawa (1920)


ORP Warszawa (1920) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

ORP Warszawamonitor rzeczny Marynarki Wojennej II RP.

Spis treści

Budowa i historia | edytuj kod

Monitor zbudowany został w 1920 roku w Stoczni Gdańskiej, wraz z trzema bliźniaczymi jednostkami typu B (tzw. monitory „gdańskie”): OORP „Pińsk”, „Toruń” (eks-„Mozyrz”) i „Horodyszcze”. 30 kwietnia 1920 roku Minister Spraw Wojskowych nadał mu nazwę „Warszawa”[1]. 13 sierpnia 1920 roku wszedł do służby w I Dywizjonie Flotylli Wiślanej. W kwietniu 1922 roku wraz z ORP „Mozyrz” przydzielony został do Flotylli Pińskiej. W następnym roku wszedł w skład I Dywizjonu Bojowego tej flotylli. W latach 1925–1928 wszystkie monitory zostały przezbrojone w dwa działa kalibru 75 mm i haubicę kal. 100 mm. Kolejna modernizacja w roku 1930 polegała na zdjęciu lewoburtowej wieżyczki ckm oraz na przystosowaniu pozostałych wieżyczek do obrony przeciwlotniczej. W latach 1935–1937 w monitorze zastosowano dodatkowe zestawy pływaków zmniejszające dotychczasowe zanurzenie do 0,6 m. Od 1934 roku przystąpiono do głębokiej modernizacji monitorów. Prawdopodobnie ORP „Warszawa”, jak i ORP „Horodyszcze” przed wrześniem 1939 roku nie zostały w pełni zmodernizowane. Modernizacja polegała tylko na wymianie silników na jednostki o mocy 100 KM.

Okręt brał udział w kampanii wrześniowej. 18 września 1939 roku zatopiony został przez własną załogę na wschód od Mostów Wolańskich.

11 października 1939 roku został wydobyty przez Rosjan i po remoncie w Kijowie wcielony do służby pod nazwą „Witebsk”, formalnie wciągnięty na listę Flotylli Dnieprzańskiej już 24 października 1939 roku. Od 17 lipca 1940 roku wchodził w skład radzieckiej Flotylli Pińskiej[2]. Po ataku Niemiec na ZSRR walczył od lipca 1941 roku pod Bobrujskiem na Berezynie, na Desnie oraz na Dnieprze (pod Domantowem, Suchołuczem i w obronie Kijowa). Wobec niemożności ewakuacji, 18 września 1941 roku został samozatopiony przez załogę w rejonie Chotników pod Kijowem[2] (według niektórych polskich źródeł, zatopiony przez Luftwaffe).

W sierpniu 1944 roku został podniesiony przez Rosjan, po czym złomowany w Kijowie[2]. Po II wojnie światowej w Polskiej Marynarce Wojennej służbę pełniły dwa okręty noszące nazwę „Warszawa”. Były to niszczyciel projektu 56AE i niszczyciel projektu 61MP.

Dowódcy:

  • por. mar. Jan Giedrojć (23 wrzesień 1920)[3]
  • por. mar. Jan May
  • (lipiec 1941) st. lejtnant A.I. Warganow[4]
„Toruń” i „Warszawa” w Pińsku

Dane taktyczno-techniczne | edytuj kod

Uzbrojenie:

  • początkowe:
  • od 1930:
  • 1 haubica kal. 100 mm,
    • 2 działa kal. 75 mm
    • 4 km kal. 7,92 mm
  • jako „Witebsk”:[2]
    • 3 działa kal. 76,2 mm USW wz. 36 (1 x II, 1 x I)
    • 4 km kal. 7,62 mm

Opancerzenie

  • na burtach – 5 mm
  • pokład – 6 mm
  • wieże działowe – 10 mm
  • podstawy km – 8 mm
  • stanowisko dowodzenia – 8 mm

Przypisy | edytuj kod

  1. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 17 z 25.05.1920 r.
  2. a b c d S.S. Bierieżnoj, op. cit., s. 45.
  3. „Dziennik Personalny” (R. 1, nr 38), 6 października 1920, s. 979 .
  4. Iwan I. Czernikow: Encikłopedia monitorow. Zaszczitniki riecznych granic Rossii, Sudostrojenie, St. Petersburg, 2007, ​ISBN 978-5-7355-0706-2​, s. 320.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "ORP Warszawa (1920)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy