Obwód kubański


Na mapach: 45°01′59,8800″N 38°58′00,1200″E/45,033300 38,966700

Obwód kubański w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Obwód kubański (ros. Кубанская область) – jednostka administracyjno-terytorialna Imperium Rosyjskiego, terytorium Kozackiego Wojska Kubańskiego. Istniał w latach 1860–1918. Obwód był mieszany etnicznie, według spisu 1897 zamieszkiwało go 1 918 881 osób, w tym 908 818 (47,4%) Ukraińców i 816 734 (42,6%) Rosjan[2]. Od 1905 wchodził w skład Namiestnictwa Kaukaskiego.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Obwód kubański został utworzony 8 lutego 1860 roku w ramach reform administracyjnych przeprowadzanych przez cesarza Aleksandra II[3]. 19 listopada 1860 Rosyjskie Ministerstwo Wojny powołało do życia oddziały Kozaków kubańskich, które powstały z przekształcenia wojsk Kozaków Wojska Czarnomorskiego[3]. Ich stolicą uczyniono Jekaterynodar[3]. Od zachodu granice obwodu ustalało Morze Azowskie, Cieśnina Kerczeńska i skrawek wybrzeża Morza Czarnego[4]. Od południa obwód graniczył z gubernią czarnomorską i gubernią kutaiską, od wschodu z obwodem terskim, a od północy z Obwodem Wojska Dońskiego[4]. 30 grudnia 1869 roku wprowadzono nowy podział administracyjny obwodu[5]. Został podzielony na pięć oddziałów: batałpaszyński, jejski, jekaterynodarski, majkopski i temriucki[5]. W 1888 roku oddziałów było już osiem, oprócz wymienionych pięciu utworzono jeszcze kaukaski i łabiński, a w późniejszych latach nazwę temriuckiego zmieniono na tamański[5]. Pod koniec XIX wieku Kozacy byli właścicielami 73,6% areału ziemi w regionie[6]. Od 1861 do 1901 roku liczba ludności w obwodzie zwiększyła się o ponad milion[6]. Druga połowa XIX wieku to także dynamiczny rozwój ekonomiczny regionu, czemu sprzyjało utworzenie pierwszych linii kolejowych[6]. W 1900 roku oddano do użytku linię kolejową z Jekaterinodaru do Stawropola[6]. Zaczął się także rozwijać przemysł naftowy[6].

Obwód kubański załamał się w wyniku klęski rosyjskiej w czasie I wojny światowej, a następnie dwóch rewolucji i wojny domowej. W 1917 roku Kozacy utworzyli na tym obszarze Kubańska Republikę Ludową, a w 1918 roku powstała Kubańska Republika Radziecka[7]. Także w 1918 roku ziemie te weszły w skład Kubańsko-Czarnomorskiej Republiki Radzieckiej, a następnie Północnokaukaskiej Republiki Radzieckiej[7]. Po wojnie domowej w granicach RFSRR. Obecnie terytoria dawnego obwodu kubańskiego wchodzą w skład: większości Kraju Krasnodarskiego, Adygeji, większości Karaczajo-Czerkiesji, południowo-zachodnich krańców Kraju Stawropolskiego i południowej części obwodu rostowskiego[4].

Demografia | edytuj kod

W 1897 roku obwód kubański zamieszkiwało 1 918 881 mieszkańców[1], z czego 908 818 Ukraińców i 816 734 Rosjan[2].

Podział narodowościowy mieszkańców obwodu według spisu 1897 w oddziałach według zadeklarowanego języka ojczystego[8] :

Mapa etnograficzna obwodu kubańskiego według danych spisu 1897

Ludność w miastach obwodu, licząca 113 874 osób, składała się z następujących narodowości (według kryterium językowego):

Liczba mężczyzn w miastach wyniosła 113 874, a liczba kobiet 107 334

Podział według wyznania wyglądał następująco:

Na początku XX wieku liczba mieszkańców wynosiła 2 731 100[11].

Podział administracyjny | edytuj kod

Obwód kubański podzielony był początkowo na pięć oddziałów, których liczba w wyniku kolejnych reform administracyjnych i przekształceń wzrosła do siedmiu[5]. Na początku XX wieku podział administracyjny obwodu kubańskiego wyglądał następująco:

Władze obwodu kubańskiego | edytuj kod

Naczelnicy obwodu | edytuj kod

Gubernatorzy obwodu | edytuj kod

Terytorium obwodu w większości obejmuje utworzony 13 września 1937 Kraj Krasnodarski w składzie RFSRR, a współcześnie Rosji.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Demoscope.ru: Кубанская область (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  2. a b spis 1897-ludność obwodu -narodowości-łącznie
  3. a b c d Slava-kubani.ru: Образование Кубанского казачьего войска и Кубанской области (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  4. a b c Kartolog.ru: Кубанская область (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  5. a b c d Metalloiskateli-info.ru: Губернии и области Российской Империи: Кубанская область (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  6. a b c d e Apsheronsk.bozo.ru: История Кубани (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  7. a b Kubzsk.ru: История представительной власти Кубани (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  8. Spis 1897 Ludność w oddziałach (bez miast)
  9. Ludność według narodowości w miastach 1897
  10. Demoscope.ru: Распределение населения по вероисповеданиям и регионам: Кубанская область (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  11. Runivers.ru: Кубанская область (ros.). [dostęp 2012-08-08].
Na podstawie artykułu: "Obwód kubański" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy