Olekszyce (rejon brzostowicki)


Na mapach: 53°20′28″N 23°56′56″E/53,341111 23,948889

Olekszyce (rejon brzostowicki) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Olekszyce[1] (biał. Але́кшыцы, Alekszycy[1], ros. Олекшицы, Olekszycy) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie brzostowickim, centrum administracyjne sielsowietu olekszyckiego. Położone jest u zbiegu drogi republikańskiej R99 GrodnoBaranowicze z drogą R78, 37 km na południe od Grodna i 12 km od granicy polsko-białoruskiej.

Wieś szlachecka położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[2].

Spis treści

Historia | edytuj kod

W XVI wieku w miejscu obecnego agromiasteczka istniał dwór o nazwie Oleksicze, który stanowił centrum włości szlacheckiej. Od 1566 roku znajdował się w powiecie grodzieńskim województwa trockiego Wielkiego Księstwa Litewskiego[3]. Wieś magnacka w końcu XVIII wieku[4]. W wyniku III rozbioru Rzeczypospolitej miejscowość znalazła się na terytorium Imperium Rosyjskiego.

W czasach zaborów nazwę Olekszyce nosiły wieś i dobra w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni grodzieńskiej, w powiecie grodzieńskim, w gminie Brzostowica Mała. W 1902 roku we wsi znajdowało się 50 domów, szkoła i cerkiew. Jej powierzchnia wynosiła 637 dziesięcin włościańskich (ok. 695,9 ha) i 84 cerkiewnych (ok. 91,8 ha). Dobra były własnością Łubieńskich i miały powierzchnię 1153 dziesięciny (ok. 1259,7 ha). Na ich terenie zachowało się grodzisko otoczone wałem i fosą[5]. Od 1919 roku w granicach II Rzeczypospolitej. 7 czerwca 1919 roku, wraz z całym powiatem grodzieńskim, weszły w skład okręgu wileńskiego Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich – tymczasowej polskiej struktury administracyjnej[6]. Latem 1920 roku zajęte przez bolszewików, następnie odzyskane przez Polskę. 20 grudnia 1920 roku włączona wraz z powiatem do okręgu nowogródzkiego[7]. Od 19 lutego 1921 roku[8] w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Brzostowica Mała. W 1921 roku nazwę Olekszyce nosiły wieś i folwark.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 205 osób, 11 były wyznania rzymskokatolickiego, 192 prawosławnego a 2 grekokatolickiego. 13 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 185 białoruską a 1 inną. W folwarku mieszkało 50 osób, 15 wyznania rzymskokatolickiego, 23 prawosławnego, 12 mojżeszowego a 1 innego. Taki sam był podział narodowościowy. We wsi były 34 budynki mieszkalne, a w folwarku – 4[9].

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 roku włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy. W 1944 roku ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do obwodu grodzieńskiego Białoruskiej SRR. Od 1991 roku w składzie niepodległej Białorusi.

Zabytki | edytuj kod

W miejscowości znajduje się prawosławna cerkiew Opieki Matki Boskiej, wzniesiona w latach 1865–1871[10].

W pobliżu miejscowości znajdują się pokłady torfu[11].

W Olekszycach w 1727 r. urodził się Ignacy Jakub Massalskibiskup wileński, stronnik konfederacji targowickiej.

Demografia | edytuj kod

Według spisu powszechnego z 1921 roku wieś zamieszkana była przez 205 osób, w tym 185 Białorusinów, 13 Polaków i 7 osób innych narodowości. Prawosławie wyznawało 192 mieszkańców, katolicyzm – 11, inne wyznania chrześcijańskie – 2. Folwark zamieszkany był przez 50 osób, w tym 22 Białorusinów, 15 Polaków, 12 Żydów i jedną osobę innej narodowości. Prawosławie wyznawały 23 osoby, katolicyzm – 15, judaizm – 12[9].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Białoruś. W: Główny Geodeta Kraju: Nazewnictwo geograficzne świata. T. 11: Europa. Część I. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2009, s. 34. ISBN 978-83-254-0463-5. [dostęp 2010-08-25].
  2. Национальный атлас Беларуси, Mińsk 2002, s. 266-267.
  3. Jan Jakubowski: Powiat grodzieński w XVI wieku. mem.net.pl, 1934. [dostęp 2011-03-02].
  4. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 97.
  5. Olekszyce w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa 1902.
  6. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41
  7. Dz.U. z 1920 r. nr 115, poz. 760
  8. Dz.U. z 1921 r. nr 16, poz. 93
  9. a b Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 32. [dostęp 2010-11-28].
  10. Cerkiew Opieki Matki Boskiej (biał. • ang. • pol. • ros.). Radzima.org. [dostęp 2010-11-28].
  11. Bierastavicki rajon (biał.). Grodzieński Obwodowy Komitet Wykonawczy. [dostęp 2010-04-29].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Olekszyce (rejon brzostowicki)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy