Oleszyce


Na mapach: 50°10′01″N 23°01′51″E/50,166944 23,030833

Oleszyce w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Oleszycemiasto w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, położone na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeczką Przerwą, dopływem Lubaczówki. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Oleszyce. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. przemyskiego. W Oleszycach działa zespół piłkarski i siatkarski „Czarni Oleszyce”.

Oleszyce leżą w historycznej ziemi bełskiej[6]. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1576 roku położone było w XVI wieku w województwie bełskim[7].

Spis treści

Dane ogólne | edytuj kod

Według danych z 1 stycznia 2018 Oleszyce liczyły 3 041 mieszkańców[4].

Lokalny ośrodek handlowo-usługowy. Przez miasto przebiega linia kolejowa LubaczówJarosław z przystankiem kolejowym Oleszyce i droga wojewódzka nr 865 NarolJarosław.

Historia | edytuj kod

W XV w. Oleszyce były własnością Kormanickich, która od imienia swego protoplasty przyjęła nazwisko Ramsz. W latach 1436-1437 właścicielem był Stanisław Ramsz, ze swoim bratem Nasiągniewem lub Nassagniewem, a w latach około 1450-1462 Ramsz i jego żona Jadwiga z Leliwitów. Kolejnym właścicielem był Jan Ramsz wraz ze swoja matką Heleną z Felsztyna. Od 30 sierpnia 1570 Oleszyce należały do Hieronima (Jarosza) Sieniawskiego, w tym czasie Oleszyce nazwane są Hieronimowem. Oleszyce rozwijały się w oparciu o rzemiosło i handel, odbywały się w nim targi i jarmarki. Prawa miejskie nadane osadzie w 1576 roku[8], przez ich właściciela Hieronima Sieniawskiego herbu Leliwa zostały potwierdzone 26 lutego 1578 w Warszawie, przez króla Stefana Batorego. Po śmierci Hieronima Sieniawskiego właścicielką została jego wdowa Jadwiga z Tarłów, a po niej ich syn Adam Hieronim Sieniawski (1576—1619). Potem Oleszyce przypadły córce Adama Mikołaja Sieniawskiego i Elżbiety Heleny Sieniawskiej z Lubomirskich Marii Zofii Sieniawskiej (1698-1771), żonie Stanisława Denhoffa, a potem Aleksandra Augusta Czartoryskiego (1697-1782), wojewody ruskiego. Z ręka wnuczki ks. Aleksandra – Zofii Czartoryskiej (1779-1837), dobra oleszyckie dostaje jej mąż Stanisław Kostka Zamoyski (1775-1856), a potem dziedziczką była jego córka Gryzelda Celestyna Zamoyska (1805-1883), która poślubiła Tytusa Działyńskiego.

Po powstaniu listopadowym w 1831 r., w majątku żony (Gryzeldy Zamoyskich) w Oleszycach, mieszkał tu jeden z dowódców Tytus Działyński – ojciec Anny Potockiej i tu urodził się jej syn 29 kwietnia 1867 r. Jan Nepomucen Potocki herbu Pilawa.

W maju 1863 w pałacu urządzono lazaret dla kilkunastu rannych w bitwie pod Kobylanką. Pielęgnowaniem rannych zajmowała się księżna Jadwiga Sapieżyna[9].

W 1884 przez Oleszyce przeprowadzono linię kolejową. W 1901 miasto zniszczył wielki pożar, co poskutkowało utratą praw miejskich w 1915 r.[10]

W 1939 r. 21 Dywizja Piechoty Górskiej stoczyła bój pod Oleszycami. Na mocy Traktatu o granicach i przyjaźni III Rzeszy z ZSRR Oleszyce znalazły się pod okupacją sowiecką. 22 czerwca 1941 roku straż graniczna NKWD spaliła więźniów przetrzymywanych w zamku[11].

Oleszyce odzyskały prawa miejskie w 1989 roku.

Demografia | edytuj kod

Według danych z grudnia 2014 roku miasto miało 3236 mieszkańców[12].

  • Piramida wieku mieszkańców Oleszyc w 2014 roku[13].


Zabytki | edytuj kod

Miasta partnerskie | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. OLESZYCE – Serwis Internetowy Miasta i Gminy Oleszyc.
  2. Uchwała Rady Państwa z dnia 17 listopada 1988 r. w sprawie utworzenia miasta Oleszyce w województwie przemyskim. M.P. z 1988 r. nr 32, poz. 286
  3. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  4. a b http://www.polskawliczbach.pl/Oleszyce, w oparciu o dane GUS.
  5. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2018r.
  6. Maurycy Horn: Stan i potrzeby badań nad stosunkami żydowsko-ukraińskimi w dawnej Rzeczypospolitej i podstawa źródłowa do tego zagadnienia w: „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego w Polsce”, r. 2000 nr 4 (196), grudzień 2000, red. nacz. Jan Doktór. Żydowski Instytut Historyczny – Instytut Naukowo-Badawczy, Warszawa 2000, s. 464.
  7. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 173.
  8. Oleszyce – Serwis Internetowy Miasta i Gminy Oleszyc.
  9. Czas. . 120, s. 2, 1863. Kraków. 
  10. OLESZYCE – Serwis Internetowy Miasta i Gminy Oleszyc.
  11. Aleksander Szumański, Z ludobójstwem w tle.
  12. GUS. Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2014 r.
  13. http://www.polskawliczbach.pl/Oleszyce, w oparciu o dane GUS.
  14. Miasta partnerskie (pol.). Miasto i gmina Oleszyce. [dostęp 2012-05-27].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Oleszyce" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy