Oliwnik (ptak)


Oliwnik (ptak) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Oliwnik[6] (Androphobus viridis) – gatunek ptaka z rodziny trzaskaczy (Psophodidae). Brakuje danych na temat jego zagrożenia, w 1988 roku klasyfikowany był jako bliski zagrożenia (NT). Zasiedla wyspowo Nową Gwineę[7].

Spis treści

Taksonomia | edytuj kod

Gatunek po raz pierwszy opisali w 1911 roku angielski ornitolog Walter Rothschild i niemiecki ornitolog, kolekcjoner Ernst Hartert, nadając mu nazwę Androphilus viridis[4]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Rothschild i Hartert wskazali Mount Goliath w Nowej Gwinei Holenderskiej (obecnie Irian Zachodni na Nowej Gwinei)[4]. Holotyp, którym jest dorosły samiec pozyskany 9 lutego 1911, wszedł w posiadanie Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej, gdzie znajdował się przynajmniej do 2005 roku[8]. Oliwnik to jedyny przedstawiciel rodzaju Androphobus opisanego w 1943 roku przez Harterta i Knuda Paludana[3].

Etymologia | edytuj kod

  • Androphobus: gr. ανηρ anēr, ανδρος andros – mężczyzna; φοβος phobos – strach, od φεβομαι phebomai – uciekać[9].
  • viridis: łac. viridis – zielony, od virere – być zielonym[10].

Morfologia | edytuj kod

Długość ciała wynosi około 16,5 cm[11]. Upierzenie w większości oliwkowozielone. Wyraźnie wyróżnia się biały pasek podbródkowy kontrastujący z czarniawym gardłem[12]. Lotki są popielate, pokrywy skrzydłowe – ciemnozielone, podobnie jak sterówki[11]. Znamienny jest brak czuba. Wzór upierzenia świadczy o bliskim pokrewieństwie oliwnika z przedstawicielami rodzaju Psophodes[12].

Zasięg, ekologia i zachowanie | edytuj kod

Oliwniki występują w górach środkowej Nowej Gwinei. Były stwierdzane na wysokości 1400–2800 m n.p.m. w górskich lasach[11]. Są to skryte, niezwracające uwagi ptaki zamieszkujące podszyt[12]. Ich pożywieniem są owady i inne stawonogi. Obserwowano, jak żerują na ziemi i na gałęziach stykających się z gruntem. Brak informacji o głowie i rozrodzie[11].

Status i zagrożenia | edytuj kod

IUCN nadaje oliwnikowi status niedostateczne dane (DD, Data Deficient) nieprzerwanie od 1994 roku (stan w 2019). Wcześniej, w 1988, otrzymał on rangę gatunku bliskiego zagrożenia (NT, Near Threatened). Według stanu wiedzy z 2019 oliwnik znany jest z 7 lokacji w obrębie Nowej Gwinei; w części nie dokonano współcześnie obserwacji. Brak widocznych zagrożeń dla tego gatunku. Zamieszkiwane przez oliwniki lasy nie są poddawane wycince, a ich część – w tym górskie zbocza – jest na tyle niedostępna, że uniemożliwia takową działalność. Według BirdLife International nie ma innych potencjalnych zagrożeń. Brakuje danych między innymi na temat zagęszczenia czy liczebności populacji i jej trendu[13].

Przypisy | edytuj kod

  1. Androphobus viridis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Androphobus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2012-05-30]
  3. a b E. Hartert & K. Paludan. Vorläufiges über die ornithologischen Ergebnisse der Expedition Stein 1931—32 – Ornithologische Monatsberichte. „Ornithologische Monatsberichte”. 42, s. 46, 1934 (niem.). 
  4. a b c W. Rothschild & E. Hartert. Description of new species and subspecies of birds from Mt. Goliath, Dutch New Guinea. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 29, s. 33, 1911 (ang.). 
  5. BirdLife International 2016, Androphobus viridis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017 [online], wersja 2017-2 [dostęp 2017-11-14]  (ang.).
  6. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Psophodidae Bonaparte, 1854 - trzaskacze - Whipbirds and Wedgebills (wersja: 2017-05-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-11-14].
  7. F. Gill & D. Donsker (red.): Australasian babblers, logrunners, satinbirds, painted berrypeckers, wattlebirds & whipbirds (ang.). IOC World Bird List: Version 7.3. [dostęp 2017-11-14].
  8. MaryM. Lecroy MaryM., Type specimens of birds in the American Museum of Natural History. Part 6, Passeriformes: Prunellidae, Turdidae, Orthonychidae, Timaliidae, Paradoxornithidae, Picathartidae, and Polioptilidae, „Bulletin of the American Museum of Natural History”, 292, 2005, s. 56 [dostęp 2019-11-03] .
  9. Jobling 2017 ↓, s. Androphobus.
  10. Jobling 2017 ↓, s. viridis.
  11. a b c d Boles, W. & Sharpe, C.J.: Papuan Whipbird (Androphobus viridis). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 3 listopada 2019].
  12. a b c Bruce M. Beehler, Thane K. Pratt: Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics. Princeton University Press, 2016, s. 354. ISBN 978-1-4008-8071-3.
  13. Papuan Whipbird Androphobus viridis. BirdLife International. [dostęp 3 listopada 2019].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Oliwnik (ptak)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy