Omega


Omega w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Omega (st.gr. ὦ μέγα, nw.gr. ωμέγα, pisana Ωω) – dwudziesta czwarta, ostatnia litera współczesnego alfabetu greckiego. W dawnym greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 800. Stosowano ją również w antycznej greckiej notacji muzycznej.

Nazwa tej litery oznacza dosłownie „o” wielkie (mega = duży, wielki) w odróżnieniu od „ο” małego, czyli omikron. Nazwy obydwu liter są pochodzenia bizantyjskiego. Starożytni Grecy nazywali omegę po prostu „o”, zaś nazwę omikron wymawiali „ou”. Kształt majuskuły, czyli dużej litery omega jest formą okręgu otwartego u dołu z zawiniętymi końcami (czasem kanciasto, czasem okrągło). Bywa też zapisywana w formie pełnego okręgu z szeroką kreską u dołu. Minuskuła, czyli mała litera wykształciła się z podwójnej małej litery „ο”, która uzyskała z czasem otwarcie od góry.

Ponieważ omega jest samogłoską, w jej zapisie czasem pojawia się również akcent. We współczesnym języku nowogreckim jest to akcent tonos, czyli akcent wyrazowy. Zapisuje się go ukośną kreseczką przechyloną w prawo ponad małą literą (ώ) lub przed dużą (Ώ). W językach starogreckich występowały również inne akcenty i ich kombinacje.

W notacji Braille’a mała litera omega jest reprezentowana jest jako . Duża litera poprzedzona jest dodatkowym znakiem kapitały . Mała omega z akcentem tonos to , zaś duża to złożenie wszystkich tych trzech znaków [1].

Małą literę omega łatwo pomylić ze znakiem „ϖ”, który jest jedną z form zapisu małej litery „π” (pi), rzadko, ale wciąż stosowaną.

Spis treści

Język nowogrecki | edytuj kod

Literą omega zapisuje się samogłoskę, wymawianą jak długie otwarte „o” [ɔ:] (podobne jak polskie „o”), jak w wyrazie ωριμάζο [orim’azo] = dojrzewam[2]. Nazwę tej litery zapisuje się jako ωμέγα [om’ega]. Jej wymowa nie różni się niczym od wymowy greckiej litery „ο” omikron, a zastosowanie jest wyłącznie wynikiem tradycji ujętej w reguły ortografii.

Omega w religii, kulturze i tradycji | edytuj kod

Litery alfa i omega w symbolice religijnej Amandus Adamson Alfa i omega Symbol komiksowego gangu Omega Prędkość kątowa jest wielkością wektorową ω, której kierunek pokrywa się z osią obrotu, a zwrot jest zgodny z regułą śruby prawoskrętnej

Symbolika omegi wiąże się z tym, że jest ostatnią literą alfabetu, stąd utożsamiana jest z końcem ostatecznym – zenitem rozwoju, naturalnym końcem historii, życia czy postępu, definitywnym kresem każdego zjawiska lub spełnieniem się czegoś[3]. W tym kontekście jest też symbolem Boga jako początkiem, a zarazem końcem wszelkiego stworzenia: alfą i omegą. Przywołuje ją m.in. św. Jan w Apokalipsie.

Odnośniki | edytuj kod

Marki | edytuj kod

  • Omega – nazwa renomowanej szwajcarskiej firmy produkującej zegarki i urządzenia precyzyjne
  • Opel Omega – marka samochodu, która miała swoją premierę w 1986 r.

Użycie jako symbolu | edytuj kod

Ω | edytuj kod

ω | edytuj kod

Omega | edytuj kod

Typografia | edytuj kod

Omega (od lewej krój bezszeryfowy i szeryfowy)

Różne stylizacje litery omega.

Omega w informatyce | edytuj kod

Jedna z modyfikacji omegi

Standard ASCII nie obejmuje form litery omega. W środowisku systemu Microsoft Windows omega jest obecna na stronie kodowej Windows-1253 dla języka nowogreckiego. Formy omegi zawiera również strona kodowa ISO 8859-7 pod tymi samymi numerami. Żadna z tych stron kodowych nie zawiera form litery omega ze znakami akcentów i przydechów używanych w dawnym, politonicznym zapisie języka greckiego.

Zestaw form omegi z akcentami politonicznymi zawierają jednak tylko niektóre, specjalne fonty, jak np. Arial Unicode MS, Palatino Linotype, Tahoma, Athena, Code2000, Gentium, Georgia Greek, Asteria lub te z grupy DejaVu. Ich wpisywanie z klawiatury wymaga w systemie Windows zmiany układu klawiatury na „Greek Polytonic”[6].

Ponadto litera omega jest reprezentowana w Unicode pod innymi numerami, które jak dotąd nie zostały zaimplementowane w żadnym z dostępnych fontów:

  • U+1D6C0 – matematyczna Ω wytłuszczona
  • U+1D6DA – matematyczna ω wytłuszczona
  • U+1D6FA – matematyczna Ω pochyła
  • U+1D714 – matematyczna ω pochyła
  • U+1D734 – matematyczna Ω wytłuszczona i pochyła
  • U+1D74E – matematyczna ω wytłuszczona i pochyła
  • U+1D76E – matematyczna Ω wytłuszczona, bezszeryfowa
  • U+1D788 – matematyczna ω wytłuszczona, bezszeryfowa
  • U+1D7A8 – matematyczna Ω wytłuszczona i pochyła, bezszeryfowa
  • U+1D7C2 – matematyczna ω wytłuszczona i pochyła, bezszeryfowa
  • U+1D200 – Ω obrócona w prawo, symbol 1 w greckiej wokalnej notacji muzycznej
  • U+1D206 – ω obrócona w lewo, symbol 7 w greckiej wokalnej notacji muzycznej
  • U+1D21D – Ω obrócona w lewo, symbol 1 w greckiej instrumentalnej notacji muzycznej
  • U+1D221 – ω obrócona w prawo, symbol 7 w greckiej instrumentalnej notacji muzycznej
  • U+1D222 – ω prosto, symbol 8 w greckiej instrumentalnej notacji muzycznej

W LaTeX-u używa się znacznika:

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Instrukcja zapisu greckich liter alfabetem Braille’a w serwisie access.uoa.gr, dostęp 8 stycznia 2010 r.
  2. Małgorzata Borowska Μπαρμπαγιώργος. Książka do nauki języka nowogreckiego, s. 21, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 2006, ​ISBN 978-83-214-1309-9​.
  3. Czesław StanisławC.S. Bartnik Czesław StanisławC.S., Dogmatyka katolicka, t. 2, Lublin: Wydawnictwo KUL, 2003, s. 815, ISBN 83-7363-124-0, OCLC 749572620 .
  4. omega. W: Encyklopedia techniki. Chemia. Warszawa: WNT, 1965, s. 499.
  5. Mary K. Campbell, Shawn O. Farrell: Biochemistry. Wyd. 7. Cengage Learning, 2013, s. 222. ISBN 0-8400-6858-1.
  6. The Greek Polytonic System – dokument firmy Microsoft dotyczący uzyskiwania greckich znaków diakrytycznych.
Na podstawie artykułu: "Omega" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy