Otrębusy


Na mapach: 52°07′42″N 20°45′38″E/52,128333 20,760556

Otrębusy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Otrębusywieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Brwinów[3][4].

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Spis treści

Integralne części wsi | edytuj kod

Parafia | edytuj kod

Kościół NMP Matki Kościoła

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej pw. NMP Matki Kościoła, należącej do metropolii warszawskiej, archidiecezji warszawskiej, dekanatu brwinowskiego.

Historia | edytuj kod

Udokumentowana historia wsi sięga XV wieku. Pierwsze wzmianki o Otrębusach pochodzą z ksiąg sądowych ziemi czerskiej, w których wymieniony został m.in. Jan z Otrębus, który pozwał Mirosława z Jaczewic (?) o dobra w Świdrze[5]. Pisownia nazwy miejscowości nie była wówczas ustabilizowana. Otrębusy zostały prawdopodobnie założone na początku XIV wieku jako wieś prywatna z małym folwarkiem i kilkoma gospodarstwami chłopskimi. Nazwa Otrębusy jest nazwą kulturową wynikającą z działalności założyciela wsi lub pierwszych jego mieszkańców. Od drugiej połowy XVIII wieku zaczyna się ona pojawiać na mapach i w atlasach. Wieś należała administracyjnie do powiatu błońskiego, parafii Brwinów, ziemi warszawskiej. Potwierdza to Spis parafii województwa mazowieckiego z pierwszej połowy XVI wieku. Otrębusy wymienia się tam jako należące do parafii Brwinów dekanatu błońskiego. Wiadomo, że w 1491 r. na Akademii Krakowskiej odnotowano wśród studentów niejakiego Jana, syna Mikołaja, z Otrębus[6].

Wieś szlachecka funkcjonowała do 1536 r. w ziemi warszawskiej; po tej dacie przyłączona została do powiatu błońskiego[5][7]. Najstarsze zapisy nazwy tej miejscowości brzmiały: 1417 r.: Otrabussy, 1418 r.: Ottrobusze, 1419 r.: Otrambussewo, Otrambusche, Ottranbosze, Otrubusche, Othrąbvsze[5].

Pod koniec XIX wieku majątek zaczęto rozprzedawać. Nie była to wówczas atrakcyjna miejscowość, nie było połączeń kolejowych, drogi były piaszczyste, ziemie mało urodzajne. Jedyną zaletą tego terenu był las otaczający wieś, dobry klimat, idealny spokój. Powstała wtedy idea stworzenia miejscowości leczniczej i wypoczynkowej. Jednakże jedyny tego typu ośrodek powstał we dworze Karolin, a miejscowość nadal miała charakter wiejski. Stopniowo następował rozwój przestrzenny, powstawały nowe zagrody i dało się zauważyć napływ ludności budującej nowe domy.

W 1948 roku w Karolinie powstał Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”, mający tu swoją siedzibę do dziś. Jego koncepcja artystyczna zakładała, że „Mazowsze” śpiewać ma folklorystyczny wariant repertuaru ludowego – przekomponowane przyśpiewki i pieśni tradycyjne i tańczyć choreograficzne układy nawiązujące do polskich tańców narodowych.

W roku 1970 zaczęto starania o utworzenie parafii na tym terenie. Parafia NMP Matki Kościoła w Otrębusach powstała jednakże dopiero w 1985 roku. Pierwszym proboszczem, który wybudował plebanię, był ks. Andrzej Lepianka. Msze święte odbywały się wówczas w kaplicy. Ks. Lepianka zginął tragicznie w wypadku samochodowym, a probostwo, do którego oprócz Otrębus i Kań należał wówczas również Popówek, objął ks. Marian Kasztalski, zastąpiony potem przez ks. Henryka Bartuszka, nazywanego przez parafian budowniczym kościoła. W tym czasie powołana została Rada Parafialna, w której znaleźli się m.in. parafianie znający się na sztuce budowania. Spośród projektów nowego kościoła wybrano jeden, autorstwa Anny i Wojciecha Kawęczyńskich. Konsekracji świątyni dokonano 26 września 1999 roku. Jej dekoracje, Pasję w brązie, krzyż i figurę Matki Bożej oraz gipsowe przedstawienia Tajemnic Różańca Świętego, wykonano w pracowni prof. Gustawa Zemły.

Obecna sytuacja | edytuj kod

Pod koniec 2016 Otrębusy liczą 2525 mieszkańców[8] i są jednym z 15 sołectw wchodzących w skład gminy Brwinów. Przez miejscowość przebiegają dwie drogi wojewódzkie (719 i 720), które łączą ją z sąsiadującymi miejscowościami oraz położonym niedaleko miastem stołecznym Warszawą.

Wieś zatraciła już charakter rolniczy, znaczna część mieszkańców znajduje zatrudnienie w zakładach i firmach na terenie Warszawy. Na terenie wsi funkcjonuje kilkadziesiąt podmiotów gospodarczych, głównie zajmujących się usługami.

Wśród charakterystycznych dla Otrębus obiektów należy również wymienić kościół parafialny, a także dwa muzea (Muzeum Polskiej Sztuki Ludowej i Muzeum Motoryzacji i Techniki). Dodatkowo na terenie siedziby PZLPiT „Mazowsze” znajduje się muzeum, którego zbiory obejmują kostiumy, w których występowali członkowie zespołu, a także liczne pamiątki przywiezione z występów na całym świecie. W Otrębusach znajduje się także filia Ośrodka Kultury w Brwinowie prowadząca świetlicę wiejską, pełniącą funkcje domu kultury na terenie sołectwa.

Na szczególną uwagę zasługuje również zabytkowy XVIII-wieczny spichlerz znajdujący się przy ul. Wiejskiej – murowany z cegły, tynkowany, na planie prostokąta, piętrowy. Niegdyś należał do zabudowań gospodarczych „Folwarku Elżbietówka”, obecnie jest w rękach prywatnych właścicieli.

Na terenie wsi znajdują się tereny budowlane i rekreacyjne – działki pod zabudowę jednorodzinną, domki letniskowe oraz działalność gospodarczą. Stopniowo rozbudowywana jest infrastruktura – sieć kanalizacyjna, wodociągowa, gazociąg, telefony, a także sieć dróg gminnych. Jest tu szkoła podstawowa, gimnazjum, zakład opieki zdrowotnej, poczta, biblioteka, kilka prywatnych sklepów.

Kalendarium | edytuj kod

  • pierwsza połowa XIV wieku – prawdopodobne założenie wsi
  • 1417 – odnotowanie pierwszej wzmianki o Otrębusach
  • 21 marca 1980 – pierwsza Msza Święta w parafii w Otrębusach
  • 31 sierpnia 1992 – otwarcie szkoły podstawowej w Otrębusach[9]
  • 1996 – otwarcie Muzeum Sztuki Ludowej, prowadzonego przez prof. Mariana Pokropka. Temat wystawy inauguracyjnej: Historia i Wiara – Dzieje Biblijne i Historia Polski w Sztuce Ludowej.
  • 26 września 1999 – konsekracja nowego kościoła parafialnego
  • 1 września 2015 – otwarcie gimnazjum w Otrębusach[10]

Transport | edytuj kod

Przystanek WKD w Otrębusach

Przez miejscowość biegną:

Poza WKD w Otrębusach znajdują się przystanki

  • PKS
  • linii bezpłatnych do centrów handlowych: REAL, Janki, Maximus
  • linii transportowej do Międzynarodowego Centrum Słuchu i Mowy w Kajetanach.

Obiekty | edytuj kod

Zabytki | edytuj kod

Muzea | edytuj kod

Eksponaty Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach

Edukacja | edytuj kod

  • Przedszkole Samorządowe – ul. Piaseckiego 2
  • Niepubliczne Przedszkole Sióstr Służebniczek NMP – ul. Słowackiego 5
  • Publiczna Samorządowa Szkoła Podstawowa – ul. Piaseckiego 2
  • Biblioteka – ul. Wiejska 1
  • Niepubliczna Szkoła Podstawowa nr 104 Nowa Szkoła
  • Świetlica.

Inne | edytuj kod

  • Kościół Parafialny NMP Matki Kościoła – ul. Sadowa 14
  • Poczta – ul. Wiejska
  • Ośrodek Zdrowia Vita-Med – ul. Wiejska 1
  • Piekarnia (na miejscu sklep firmowy) „A & K” Sp.j. – ul. Wiejska 21

Osoby związane z Otrębusami | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. BIP. Gmina Brwinów w liczbach [dostęp 2020-01-02].
  2. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych.
  3. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT.
  5. a b c Słownik historyczno-geograficzny ziemi warszawskiej w średniowieczu, oprac. A. Wolff, K. Pacuski, do druku przygotowały M. Piber-Zbieranowska, A. Salina, red. T. Jurek, Instytut Historii PAN, Warszawa 2013, s. 195 .
  6. Słownik historyczno-geograficzny ziemi warszawskiej w średniowieczu, oprac. A. Wolff, K. Pacuski, do druku przygotowały M. Piber-Zbieranowska, A. Salina, red. T. Jurek, Instytut Historii PAN, Warszawa 2013, s. 196 .
  7. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 278, Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  8. BIP gminy.
  9. OTRĘBUSY: Rozbudowę szkoły blokuje architekt Andrzej Gawlikowski (pol.). se.pl. [dostęp 5 lipca 2016].
  10. Michał Larkowski: Otwarcie nowego gimnazjum w Otrębusach (pol.). brwinow.pl. [dostęp 5 lipca 2016].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Otrębusy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy