Ozorków


Na mapach: 51°57′30″N 19°17′17″E/51,958333 19,288056

Ozorków w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ozorkówmiasto nad rzeką Bzurą, w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim. Miasto znajduje się 20 km na północ od Łodzi.

Według danych z 31 grudnia 2008 r. miasto miało 20 407 mieszkańców[2].

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Położenie miasta na mapie powiatu

Według danych z roku 2007[3] Ozorków zajmuje obszar 1546 ha czyli 15,46 km². Struktura użytkowania ziemi w Ozorkowie:

  • użytki rolne: 53%
  • tereny mieszkaniowe: 17%
  • lasy i tereny zieleni: 8%
  • tereny produkcyjne: 7%
  • tereny usług: 5%
  • tereny komunikacji: 5%
  • nieużytki: 3%
  • wody: 2%

Miasto stanowi 1,81% powierzchni powiatu.

Demografia | edytuj kod

Dane z 31 grudnia 2007 r.[3][4]:

  • Piramida wieku mieszkańców Ozorkowa w 2014 roku[1].


Historia Ozorkowa | edytuj kod

Historia miasta sięga początku XV wieku. W 1415 pojawiła się pierwsza wzmianka o małej wiosce położonej wśród trudno dostępnych lasów i bagien, należącej do rodu Szczawińskich, herbu Prawdzic. W 1807, późniejszy właściciel Ozorkowa, Ignacy Starzyński, pragnąc ożywić gospodarczo swoją posiadłość, sprowadza do niej 19 sukienników i farbiarzy z Saksonii. W 1815 liczba ich wzrosła już do 117, podczas gdy Łódź miała ich wówczas 331.

W rok później, w 1816 Ozorków uzyskał prawa miasta prywatnego, co przyspieszyło jego rozwój. W 1821 osiedliła się w Ozorkowie rodzina Schlösserow, przybyłych z Akwizgranu, którzy założyli najpierw nowoczesną przędzalnię wełny, a potem bawełny. W ten sposób Ozorków zapoczątkował rozwój przemysłu sukienniczego nad górną Bzurą, który później rozszerzył się na Zgierz i Łódź, tworząc największy w Polsce ośrodek przemysłu włókienniczego. Ponieważ dla dynamicznie rozwijającego się przemysłu zaczęło brakować miejsca, już w 1820 największe zakłady lokowały się na terenie folwarku Strzeblew. Rosła liczba ludności, która w 1828 doszła do 5669 osób[potrzebny przypis]. Miejscowość zamieszkiwała duża populacja żydowska i niemiecka, w mieście wybudowano synagogę i kościół ewangelicki[5] W latach trzydziestych Karol Schlösser zbudował tu największą w mieście fabrykę tkanin bawełnianych o pełnym cyklu produkcyjnym. Po upadku powstania listopadowego miasto przeszło stagnację spowodowaną utratą zamówień dla armii Królestwa Kongresowego, represyjnymi barierami celnymi, rosnącą rolą Zgierza i Łodzi, jak też wypieraniem z rynku tkanin wełnianych przez bawełniane. W 1866, za kolejnego właściciela Feliksa hrabiego Lubieńskiego, Ozorków uzyskał status miasta rządowego, bardziej atrakcyjny dla inwestycji.

I wojna światowa wywołała kolejny regres gospodarczy miasta. Dopiero okres niepodległego bytu państwowego stworzył nowe podstawy rozwojowe. Już na początku lat dwudziestych, Ozorków otrzymał połączenie kolejowe z Łodzią i Kutnem, a wraz z elektryfikacją miasta przeprowadzoną w 1928, komunikację tramwajową ze Zgierzem i Łodzią (w latach 1922–1928 linia obsługiwana była przez tramwaj parowy). W okresie międzywojennym przybyło miastu kilka obiektów, takich jak budynek Kasy Chorych, dwie szkoły podstawowe, zakład kąpielowy i dom kolonijny dla dzieci w miejskim lasku. W latach 30-tych miała miejsce fala protestów robotniczych, w latach 1931–1932 strajki okupacyjne, w 1933 wielki strajk protestacyjny rozbity przez policję[6].

Czas okupacji hitlerowskiej był tragicznym okresem w dziejach miasta. Miasto zostało włączone bezpośrednio do III Rzeszy; w latach 1943–1945 nosiło nazwę Brunnstadt. Eksterminacyjna polityka okupanta (wymordowanie 6-tysięcznej ludności żydowskiej oraz terror stosowany wobec ludności polskiej) sprawiła, że populacja miasta zmniejszyła się do niespełna 10 000[potrzebny przypis] mieszkańców. Niemcy zniszczyli m.in. synagogę znajdującą się przy obecnej ul. Wyszyńskiego[7]. Miasto zostało wyzwolone 18 stycznia 1945 r. przez żołnierzy 1 armii pancernej gwardii I Frontu Białoruskiego[8].

Po 1945 roku nastąpiła rozbudowa i modernizacja zakładów przemysłu bawełnianego (OZPB „Morfeo”) i wełnianego, przybyło instytucji socjalnych, oświatowych i usługowych. Nastąpił gwałtowny rozwój budownictwa mieszkaniowego oraz infrastruktury miejskiej.

W kolejnych latach powstał państwowy zakład przemysłu odzieżowego (ZPK „Latona”), budowano osiedla bloków mieszkalnych oraz powiększono zasięg terytorialny miasta włączając do Ozorkowa sąsiednie wsie. Oddano do użytku nowe szkoły, przedszkola i obiekty sportowe. Przybyło wiele placówek handlowych i prywatnych zakładów produkcyjno – handlowo – usługowych. Zainstalowano sygnalizację świetlną i zmodernizowano ciągi komunikacyjne (nowe ulice, skrzyżowania, place i ronda). Przystąpiono do budowy nowego kościoła na Adamówku oraz nowego cmentarza. Na przełomie lat XX i XXI wieku utworzono w południowej części Ozorkowa podstrefę Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Tym samym pojawiły się w mieście nowe zakłady produkcyjne.

Na skutek przemian gospodarczo-ustrojowych w Polsce kluczowy dla miasta przemysł lekki (włókienniczy i odzieżowy) załamał się. Dwa największe zakłady („Morfeo” i „Latona”) ogłosiły upadłość i przestały istnieć. Na powstałych w ten sposób terenach poprzemysłowych działalność gospodarczą wznowiły różnorodne firmy prywatne.

Współcześnie w mieście szybko wzrasta rola usług. Ozorków traci powoli industrialny charakter i staje się miastem przemysłowo-usługowym.

Urodzeni w Ozorkowie | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Ozorkowie.

Zabytki | edytuj kod

Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP w Ozorkowie Pałac Schlosserów

Według rejestru zabytków NID[9] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. Józefa, ul. Jana Pawła II 1/3, 1668, 1885, 1935, nr rej.: A/499 z 4.08.1967
  • kościół ewangelicki, ul. Zgierska 2, 1842, nr rej.: A/535 z 11.08.1967
  • dzwonnica, nr rej.: A/536 z 11.08.1967
  • plebania, ul. Zgierska 9, 1842, nr rej.: A/537 z 11.08.1967
  • domy pl. Jana Pawła II 1, połowa XIX w., nr rej.: A/504 z 4.08.1967
  • dom, pl. Jana Pawła II 3, I połowa XIX w., nr rej.: A/505 z 4.08.1967
  • dom, pl. Jana Pawła II 7, koniec XIX w., nr rej.: A/506 z 4.08.1967
  • dom, pl. Jana Pawła II 16, koniec XIX w., nr rej.: A/507 z 4.08.1967
  • dom, pl. Jana Pawła II 17, koniec XIX w., nr rej.: A/79 z 4.08.1967
  • dom, pl. Jana Pawła II 18, połowa XIX w., nr rej.: A/508 z 4.08.1967
  • dom, pl. Jana Pawła II 19, połowa XIX w., nr rej.: A/509 z 4.08.1967
  • dom, pl. Jana Pawła II 20, I połowa XIX w., nr rej.: A/510 z 4.08.1967
  • dom, ul. Kościuszki 29, koniec XIX w., nr rej.: A/519 z 8.08.1967
  • dawna motarnia bawełny, ul. Listopadowa 6, koniec XIX w., nr rej.: A/501 z 4.08.1968
  • pałac Schlosserów, ul. Listopadowa 6 b, koniec XIX w., nr rej.: A/500 z 4.08.1967
  • dom, ul. Listopadowa 6 d, koniec XIX w., nr rej.: A/520 z 8.08.1967
  • dom, ul. Listopadowa 6 e, koniec XIX w., nr rej.: A/521 z 8.08.1967
  • dom, ul. Listopadowa 20, połowa XIX w., nr rej.: A/523 z 8.08.1967
  • dom, ul. Listopadowa 25 a, połowa XIX w., nr rej.: A/524 z 8.08.196
  • pałac Schlosserów, ul. Łęczycka 7, połowa XIX w., nr rej.: A/306 z 6.12.1984
  • dwór Schleiblerów, ul. Wigury 14, II połowa XIX w., nr rej.: A/503 z 4.08.1967
  • dom, ul. Wyszyńskiego 2, 1825, nr rej.: A/511 z 4.08.1967
  • dom, ul. Wyszyńskiego 4, połowa XIX w., nr rej.: A/1126 z 19.06.1972
  • dom, ul. Wyszyńskiego 6, połowa XIX w., nr rej.: A/1127 z 19.06.1972
  • dom, ul. Wyszyńskiego 8, połowa XIX w., nr rej.: A/512 z 4.08.1967
  • dom, ul. Wyszyńskiego 16, połowa XIX w., nr rej.: A/1128 z 19.06.1972
  • dom, ul. Wyszyńskiego 20, drewniany, II połowa XIX w., nr rej.: A/513 z 4.08.1967
  • dom, ul. Wyszyńskiego 26, II połowa XIX w., nr rej.: A/78 z 4.08.1967
  • dom, ul. Wyszyńskiego 33, drewniany, połowa XIX w., nr rej.: A/515 z 4.08.1967
  • dom, ul. Wyszyńskiego 35, połowa XIX w., nr rej.: A/516 z 8.08.1967
  • przestrzenny układ komunikacyjny kolejki wąskotorowej – Krośniewicka Kolej Dojazdowa

Instytucje oświatowe i kulturalne w Ozorkowie | edytuj kod

Pałac Schlosserów w Ozorkowie
  • Szkoła Podstawowa nr 4 z Oddziałami Integracyjnymi im. Tadeusza Kościuszki
  • Szkoła Podstawowa nr 5 z Oddziałami Integracyjnymi im. Marii Curie–Skłodowskiej
  • Gimnazjum nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego
  • Zespół Szkół Specjalnych
  • Zespół Szkół Zawodowych
  • Miejska Biblioteka Publiczna im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
  • Miejski Ośrodek Kultury
  • Młodzieżowy Dom Kultury
  • Hufiec ZHP Ozorków
  • grupa rekonstrukcji historycznej Swawolna Kompanii Ziemi Łęczyckiej
  • Izba Historii Miasta Ozorkowa

Wspólnoty wyznaniowe | edytuj kod

Kościół ewangelicki w Ozorkowie Kościół rektoralny przy Domu Zakonnym Sióstr Urszulanek w Ozorkowie (2019)

Na terenie Ozorkowa działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:

Atrakcje turystyczne | edytuj kod

  • kościół parafialny rzymskokatolicki pw. św. Józefa Oblubieńca NMP i Podwyższenia Krzyża Świętego,
  • kościół ewangelicko-augsburski pw. dwunastu Apostołów Jezusa Chrystusa,
  • kościół parafialny rzymskokatolicki pw. NMP Królowej Polski,
  • kompleks pałacowo-fabryczny Schlösserów (XIX wiek), II pałac Schlösserów przy ul. Listopadowej (XIX w.),
  • najdłuższa linia tramwajowa w Polsce, nr 46, docierająca tu z Łodzi (uznawana również za drugą najdłuższą na świecie po belgijskim tramwaju nadmorskim – 38 km),
  • kolejka wąskotorowa,
  • zespół basenów ze zjeżdżalniami,
  • studnie artezyjskie,
  • drewniane domy tkaczy i sukienników,
  • park miejski,
  • wieża ciśnień przy dworcu kolejowym,
  • stary cmentarz,
  • lasek miejski (obrzeża Ozorkowa),
  • zalew miejski,
  • hala sportowa i boisko sportowe,
  • Ośrodek dla Osób Niepełnosprawnych – ul. Kościuszki 31 (stara łaźnia),
  • Klub sportowo – towarzyski „Romano”
  • Strzelnica miejska

Sport | edytuj kod

Transport i komunikacja | edytuj kod

Transport drogowy | edytuj kod

Miasto od wschodu i północy okala droga krajowa nr 91 (Gdańsk-Częstochowa) a w niedalekiej odległości w kierunku południowym znajduje się Autostrada A2.

Kolej | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Stacje i przystanki kolejowe w Ozorkowie.

W mieście znajdują się dwa czynne przystanki kolejowe:

Przez powyższe przystanki przebiega linia kolejowa nr 16: Łódź WidzewZgierzOzorkówŁęczycaKutno.

Komunikacja zbiorowa | edytuj kod

Na terenie miasta znajduje się 6 przystanków najdłuższej polskiej linii tramwajowej 46, obsługiwanej przez MPK Łódź oraz liczne przystanki PKS. Obecnie w związku ze złym stanem sieci i infrastruktury torowej od 2 lutego 2018r. zawieszona linia 46 została zastąpiona przez autobusową komunikacją zastępczą obsługiwaną przez MPK Łódź oraz ZPK Markab linią Z46.

Współpraca międzynarodowa | edytuj kod

Miasta i gminy partnerskie:

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Ozorków (gmina wiejska), Parzęczew, Zgierz (gmina wiejska)

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Ozorków polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  2. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). , 2009. GUS, Departament Badań Statystycznych. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118 (pol.). 
  3. a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  4. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
  5. Informacja z witryny Ozorków.info (dostęp: 6 sierpnia 2014 r.)..
  6. Wojciech Jankowski, Mały przewodnik po Polsce, Wydawnictwo Sport i Turystyk Warszawa 1983 ​ISBN 83-217-2329-2​ s. 216
  7. Informacja z witryny Sztetl (dostęp: 6 sierpnia 2014 r.)
  8. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945” , Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 452
  9. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 19 września 2008].
  10. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-20] .
  11. Free Web Hosting – Your Website need to be migrated, www.flet.site90.com [dostęp 2017-11-25]  (ang.).
  12. UM Ozorków » Blog Archive » Umowa partnerska z Upplands-Bro, ozorkow.info.pl [dostęp 2017-11-25]  (pol.).
  13. UM Ozorków » Blog Archive » Czesi na „Powitaniu Wiosny” – Vysoké Mýto partnerem Ozorkowa, ozorkow.info.pl [dostęp 2017-11-25]  (pol.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (gmina miejska):
Na podstawie artykułu: "Ozorków" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy