Pływcowate


Pływcowate w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pływcowate (Cabombaceae A. Rich.) – rodzina roślin wodnych stanowiąca klad siostrzany dla grzybieniowatych. Należą tu dwa rodzaje z sześcioma gatunkami[1] występującymi na obu kontynentach amerykańskich, w Afryce środkowej i południowej, we wschodniej Australii, w południowej i wschodniej Azji[1][2]. Rośliny z rodzaju kabomba Cabomba zostały poza tym szeroko rozprzestrzenione na świecie[2].

Płoczyniec Brasenia schreberi bywa uprawiany w Azji Wschodniej jako warzywo. Śluz wydzielany na zanurzonych organach tego gatunku ma potencjalnie zastosowanie do kontroli rozwoju glonów i bakterii w stawach. Przedstawiciele rodzaju kabomba Cabomba uprawiani są jako rośliny akwariowe, ozdobne i natleniające wodę w zbiornikach[2].

Morfologia | edytuj kod

Kabomba wodna Kwiat Brasenia schreberi
Pokrój
Byliny wodne (hydrofity) o długich kłączach lub łodygach korzeniących się w węzłach w dnie, o długich międzywęźlach i liściach pływających[2][3].
Liście
Zanurzone i pływające, wszystkie do siebie podobne (Brasenia) lub odmienne zanurzone (o silnie podzielonej blaszce) i pływające (całobrzegie). Umieszczone są na pędach skrętolegle z wyjątkiem naprzeciwległych liści zanurzonych u Cabomba. Liście użyłkowane i ew. podzielone dłoniasto[2][3].
Kwiaty
Obupłciowe, wynurzone nad powierzchnią wody, niewielkie, promieniste i wyrastające pojedynczo w kątach liści. Działek kielicha i płatków korony po trzy, wolnych. Płatki białe, żółte lub fioletowe. Pręciki są trzy lub jest ich sześć (Cabomba) lub 12–18 (rzadko do 36) u Brasenia. Słupkowie tworzone jest przez 3–18 wolnych owocolistków. Zalążnie są górne i na ich powierzchni podłużnie (Brasenia) lub punktowo na szczycie (Cabomba) wykształca się znamię[2][3].
Owoce
Mieszki o gąbczastej tkance tworzące owoc zbiorowy. Zawierające pojedyncze nasiona (zwykle do trzech)[2][3].

Systematyka | edytuj kod

Rodzina uważana była za bliższą jednoliściennych niż grzybieniowatym Nymphaeaceae, ale dowody molekularne i anatomiczne dowiodły ich bliskiej relacji z tą rodziną. W systemie APG II (2003) uznawane były opcjonalnie za podrodzinę Cabomboideae w obrębie grzybieniowcowatych. W późniejszych systemach (APG III z 2009 i APG IV z 2016) uznawane są już za odrębną, choć siostrzaną rodzinę[2][3].

W systemie Takhtajana (2009) rośliny tu zaliczane rozdzielane były do dwóch monotypowych rodzin Hydropeltidaceae Dumortier 1822 i Cabombaceae Richard ex A. Richard, 1822. Uzasadnione to było istotnymi różnicami anatomicznymi i morfologicznymi dzielącymi rodzaj płoczyniec (Brasenia) zaliczony do pierwszej z rodzin i kabomba (Cabomba) do drugiej[4].

Ślady kopalne przedstawicieli tej rodziny znane są sprzed 115 milionów lat z kredy wczesnej. Oba współczesne rodzaje rozdzieliły się około 20 milionów lat temu[2].

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina zaliczana jest wraz z grzybieniowatymi i hydatellowatymi do rzędu grzybieniowców Nymphaeales, stanowiącego jedną z najstarszych linii rozwojowych okrytonasiennych. Pozycja pływcowatych w systemie APG IV z uwzględnieniem aktualnych informacji o ich filogenezie na podstawie APweb[1]:

Wykaz rodzajów[1]

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2019-05-01].
  2. a b c d e f g h i Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 90. ISBN 978-1842466346.
  3. a b c d e Gurcharan Singh: Plant Systematics. Enfield: Science Publishers, 2004, s. 328-329. ISBN 1-57808-351-6.
  4. Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer Netherlands, 2009, s. 16-17. ISBN 978-1-4020-9609-9.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Pływcowate" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy