Pałac Dernałowiczów


Na mapach: 52°10′59,05″N 21°34′01,34″E/52,183069 21,567039

Pałac Dernałowiczów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pałac Dernałowiczów – zabytkowy zespół pałacowy z chronionymi elementami z XVII, XIX i XX wieku[1], w Mińsku Mazowieckim. Składa się z pałacu i parku.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Dwór ceglany z XVI w.

W XVI wieku w pobliżu miejscowości Sendomierz powstał murowany dwór z cegły o wątku gotyckim, którego pozostałości znajdują się w znacznych partiach dzisiejszego pałacu. Dwór ten miał plan wydłużonego prostokąta z być może czterema cylindrycznymi wieżami w narożach (odkryto pozostałości wieży pod alkierzem północno-wschodnim), posiadał piętro i podpiwniczenie o sklepieniach kolebkowych (zachowane do dzisiaj). Szerokość dworu odpowiadała szerokości dzisiejszego pałacu[2].

Pałac barokowy z XVII w.

Po roku 1602 Mińsk stał się własnością późniejszego wojewody podlaskiego Stanisława Warszyckiego, który przebudował dwór w barokowy pałac. Między innymi w tym czasie w miejscu wież zbudowano alkierze.

Pałac rokokowy w XVIII w.

W drugiej połowie XVIII wieki ponownie przebudowano pałac i wybudowano dwuarkadowe loggie w przyziemiu między alkierzami i ścianami szczytowymi. Z czasów tej przebudowy zachował się w sieni rokokowy kominek z piaskowca.

Pałac klasycystyczny z XIX w.

W latach 1825-1828 Stanisław Jezierski przebudował pałac w stylu klasycystycznym według projektu Henryka Marconiego. Od 1867 wokół pałacu rozwijany był park.

Po wojnie pałac niszczał, został odrestaurowany w 1980 roku i od tej pory służy za siedzibę Miejskiego Domu Kultury. Dawniej znajdowała się tu także Miejska Biblioteka Publiczna.

Właściciele | edytuj kod

Pałac nosi nazwisko swoich ostatnich właścicieli, rodziny Dernałowiczów.

  • Stanisław Warszycki (XVII wiek, wojewoda, kasztelan) – twórca pałacu
  • Wojciech Leon Opaliński (XVIII wiek)
  • Borzęccy (1781)
  • hr. Stanisław Jezierski (1807) – przebudowa w stylu klasycystycznym
  • Doria - Dernałowiczowie (1870-1944) – utworzenie parku

W kulturze | edytuj kod

Za to w Mińsku nie popasał. Wjechawszy na rynek ujrzał dwór tak znaczny i piękny, jakiego dotąd po drodze nie spotkał: dworzanie w szumnej barwie; pół regimentu jeno piechoty, bo na konwokację zbrojno nie jeżdżono, ale tak strojnej, że i król szwedzki strojniejszej gwardii nie miał; pełno karet pozłocistych, wozów z makatami i kobiercami dla obijania karczem po drogach, wozów z kredensem i zapasami żywności; przy tym służba cała niemal cudzoziemska, tak że mało kto się zrozumiałym językiem w tej ciżbie odezwał.

Pan Wołodyjowski Henryka Sienkiewicza, rozdział 3. Opis dotyczy raczej czasów w których pisany był utwór (Dernałowiczowie, koniec XIX wieku) niż czasów akcji (1668-1673, upadek miasta po potopie szwedzkim).

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie. 2019-12-31. s. 55. [dostęp 2015-09-16].
  2. Andrzej Grzybkowski, Henryk Siuder. Pałac w Mińsku Mazowieckim (Sendomierzu). „Rocznik Mazowiecki”. T. 9, s. 263-269, 1987. ISSN 0080-3529

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Pałac Dernałowiczów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy