Pałac w Żelaźnie


Na mapach: 50°23′16,6″N 16°39′26,7″E/50,387944 16,657417

Pałac w Żelaźnie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Widok od głównego wejścia

Pałac w Żelaźnie – pałac z XVIII wieku, położony w północnej części Żelazna, w gminie Kłodzko, w województwie dolnośląskim.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pałac w Żelaźnie został wybudowany w stylu barokowym w latach 1797–1798[2] przez radcę królewskiego Franza Arbogasta Hoffmanna. Powstał w miejscu poprzedniego dworu spalonego podczas wojny trzydziestoletniej[3]. W 1808 roku został przejęty przez płk. Alberta von Bibersteina, który poślubił wdowę po Hoffmannie[4].

W 1835 roku pałac został kupiony przez Hermanna Dietricha Lindheima, właściciela m.in. przędzalni, fabryk i hut na Śląsku i w Czechach[3]. Z jego inicjatywy przekopano przez park pałacowy kanał, który doprowadzał wodę z Białej Lądeckiej do urządzeń przędzalni w pobliskich Krosnowicach[5].

W 1860 roku pałac został sprzedany przez synów zmarłego Lindheima ich szwagrowi – Hugonowi von Löbbeckemu, który przejął także fabryki w Krosnowicach i Ołdrzychowicach[6]. W latach 1869–1871 został przebudowany z inicjatywy Hugona von Löbbeckego przez Karla Schmidta. Ponownie powiększano go w 1883 i 1905 roku. Dostawiono wtedy jedno skrzydło, a fasadę ogrodową ozdobiono reprezentacyjnym portykiem z czterema kolumnami podtrzymującymi balkon[3]. Przebudowy dokonano na zlecenie ówczesnego właściciela rezydencji – Siegfrieda von Löbbecke[6].

Po II wojnie światowej w pałacu mieściła się składnica muzealna, a od 1952 roku dom wczasowy huty Bobrek[3]. Wtedy to, w latach 1970–1978 gmach był remontowany[7]. Od stycznia 1994 do grudnia 2012 roku obiekt był własnością Centrali Zaopatrzenia Hutnictwa S.A. w Katowicach[3]. Obecnie jego właścicielem jest grupa Tanzanit, która otworzyła w nim hotel 3-gwiazdkowy. Obecnie prowadzone są działania zmierzające do tego, aby na przestrzeni nadchodzących lat odrestaurować budynek i przywrócić mu jego dawną świetność. W tym celu powołano do życia Fundację "Pałac Żelazno"[8].

Architektura | edytuj kod

Jest to budowla murowana, dwuskrzydłowa z cylindryczną wieżą w narożniku południowo-zachodnim, o układzie dwuipółtraktatowym z wewnętrznym korytarzem, piętrowy z użytkowym poddaszem, nakryty czterospadowymi dachami łamanymi z lukarnami[3]. Elewacje dzielą pary pilastrów stojące na boniowanym parterze[3]. Wejście akcentuje czterokolumnowy portyk z tarasem u góry[3]. W części pomieszczeń na parterze zachowały się sklepienia kolebkowe z lunetami i fragmenty neobarokowych dekoracji sztukatorskich[3]. Przetrwało również założenie parkowo-ogrodowe z czasów budowy pałacu[9].

Ciekawostki | edytuj kod

  • W piwnicy znajduje się marmurowa wanna, do której przemieszczenia trzeba byłoby użyć dźwigu. Do tej pory nie wiadomo, w jakim celu ją tam ustawiono[10].

Przypisy | edytuj kod

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie. 2020-09-30. [dostęp 2013-02-04].
  2. Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 432.
  3. a b c d e f g h i Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, s. 430-433. ISBN 978-83-89102-63-8.
  4. Słownik geografii turystycznej, pod red. M. Staffy, t. 15, wyd. I-BIS, Wrocław 1994, s. 516.
  5. M. Perzyński, Gminy Kłodzko skarby i osobliwości, wyd. Wrocławski Dom Wydawniczy, Wrocław 2002, s. 24.
  6. a b Ibidem, s. 25.
  7. Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, wyd. I-BIS, Wrocław 1994.
  8. Historia pałacu w Żelaźnie na oficjalnej stronie Grupy Tanzanit [on-line] [dostęp: 27.12.2013]
  9. J. Pilch, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, wyd. Arkady, Warszawa 2005.
  10. M. Perzyński, Op cit., s. 23.

Bibliografia | edytuj kod

  • Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, ​ISBN 978-83-89102-63-8​.
  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, wyd. I-BIS, Wrocław 1994.
  • M. Perzyński, Gminy Kłodzko skarby i osobliwości, wyd. Wrocławski Dom Wydawniczy, Wrocław 2002.
  • J. Pilch, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, wyd. Arkady, Warszawa 2005.

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Na podstawie artykułu: "Pałac w Żelaźnie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy