Pacta conventa


Pacta conventa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Pacta conventa Henryka Walezego

Pacta conventa (warunki uzgodnione, występuje także pisownia pakta konwenta[1]) – umowa o charakterze publiczno-prawnym podpisywana w czasie sejmu koronacyjnego przez każdego nowo wybranego w drodze wolnej elekcji króla. Umowy te redagowane były w czasie sejmu elekcyjnego przez reprezentantów izby poselskiej i senatu oraz przez reprezentantów kilku kandydatów na tron Rzeczypospolitej z osobna. W paktach konwentach znajdowały się osobiste zobowiązania króla. Ich treść odzwierciedlała program królewski w dziedzinie polityki, gospodarki i kultury.

Historia | edytuj kod

Zgodnie z postanowieniami pierwszych pactów conventów uchwalonych na polach między Zastowem i Grochowem oraz podpisanych w 1573 roku, król Henryk Walezy był zobowiązany do:[2]

Zawarcie małżeństwa z Anną Jagiellonką, choć pierwotnie przewidywane, ostatecznie nie znalazło się w tekście umowy.

Wszyscy kolejni królowie podpisywali tekst, składający się zwykle z tekstu Artykułów henrykowskich, uzupełnionego o warunki dodatkowe, uzależniające władzę królewską od woli wyborców i przez to dodatkowo ją osłabiające.

W myśl Konstytucji 3 maja z 1791 roku pacta conventa pozostały w mocy.

Przypisy | edytuj kod

  1. Juliusz Bardach, Bogusław Leśnodorski, Michał Pietrzak: Historia ustroju i prawa polskiego. Warszawa: LexisNexis, 2009. ISBN 978-83-7620-192-4.
  2. Zbiór pamiętników do dziejów polskich, Tom 3 Władysław Plater, Warszawa 1858 s. 220 - 228.
  3. JerzyJ. Besala JerzyJ., Stefan Batory, 2010 .
  4. LeszekL. Podhordecki LeszekL., Wazowie w Polsce, 1985 .
  5. WładysławW. Czapliński WładysławW., Władysław IV i jego czasy, 1972 .
Na podstawie artykułu: "Pacta conventa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy