Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku


Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku, ANZUS (ang. Pacific Security Treaty) – pakt polityczno-wojskowy powołany 1 września 1951 w San Francisco[1], nazywany często ANZUS od pierwszych liter nazw państw-sygnatariuszy Australii (Australia), Nowej Zelandii (New Zealand) i Stanów Zjednoczonych (United States). Spisany w języku angielskim. Wszedł w życie 29 kwietnia 1952 r. z chwilą złożenia dokumentów ratyfikacyjnych, zarejestrowany przez Sekretariat ONZ 22 maja 1952 r.[2] Depozytariuszem zgodnie z art. 11 jest rząd australijski.

Historia | edytuj kod

Prezydent USA George W. Bush i premier Australii John Howard w czasie obchodów 50 rocznicy powstania paktu

Powstanie paktu wiąże się z amerykańską polityką tworzenia antykomunistycznych bloków militarnych i stanowiło odpowiednik NATO w tym rejonie świata. Jego podstawowym celem było stworzenie wzajemnych gwarancji bezpieczeństwa dla krajów członkowskich i zapewnienie bezpieczeństwa w rejonie Oceanu Spokojnego. Gwarantuje on wzajemną pomoc w razie zbrojnego ataku na któregokolwiek z sygnatariuszy. Sojusz ten zawarto po załamaniu się wysiłków Stanów Zjednoczonych, mających na celu stworzenie większej organizacji, która miałaby obejmować państwa regionu Azji Południowo-Wschodniej i Oceanu Spokojnego.

ANZUS w wymiarze prawno-traktatowym jest umową sojuszniczą. W wymiarze wojskowym ANZUS jest sojuszem trójstronnym, w którym każde z 3 państw ma zawarte osobne umowy o współpracy wojskowej:

  • USA – Australia
  • Australia – Nowa Zelandia
  • USA – Nowa Zelandia (do 1987)

Po powstaniu w 1954 roku SEATO oba sojusze nawiązały współpracę.

Na mocy postanowień statutu ANZUS wojska australijskie i nowozelandzkie brały udział w wojnie wietnamskiej w latach 1964-1973.

W roku 1987 USA ogłosiły, że pakt przestał obowiązywać w ich stosunkach z Nową Zelandią po tym, jak ogłosiła się ona strefą bezatomową (por. traktat z Rarotonga). Australia wciąż uznaje Nową Zelandię za pełnoprawnego członka.

Przypisy | edytuj kod

  1. Australia, New Zealand, United States Security Treaty w Wikiźródłach (ang.)
  2. United Nations Treaty Series No. 1736

Bibliografia | edytuj kod

  • ANZUS, w: Słownik polityki, pod redakcją Marka Bankowicza, Wiedza Powszechna, Warszawa 1996.
Na podstawie artykułu: "Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy