Pandemia grypy A/H1N1 w latach 2009–2010


Pandemia grypy A/H1N1 w latach 2009–2010 w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pandemia grypy A/H1N1v w latach 2009–2010pandemia trwająca od 11 czerwca 2009[1] do 10 sierpnia 2010[2], spowodowana przez nowy wtedy szczep wirusa grypy A/H1N1, będącą zmutowaną wersją wirusa świńskiej grypy. Wyizolowane próbki wirusa z Meksyku okazały się identyczne z próbkami wyizolowanymi wcześniej w Kalifornii, stąd wirus jest niekiedy oznaczany jako A/Kalifornia/04/2009[3]. Obecność tego wirusa potwierdzono na wszystkich stale zamieszkałych kontynentach. Bezpośrednio na skutek pandemii zmarło 100–400 tys. osób, a za sprawą powikłań dalsze 50–180 tys.[4]

Rodzaj grypy, który wywołał pandemię, był wynikiem reasortacji genowej kilku odmian wirusa H1N1, w tym grypy ludzkiej, dwóch rodzajów świńskiej grypy oraz ptasiej grypy[5]. Wirus jest na tyle nowy, że dzieci nie posiadają przeciwciał wiążących H1N1/09 w liczbie, która zmniejszyłaby ryzyko zachorowania co najmniej dwukrotnie. Taką liczbę posiada 9% ludzi w wieku 18–64 lata i 33% w wieku powyżej 60 lat[3].

Spis treści

Reakcje organizacji międzynarodowych | edytuj kod

Światowa Organizacja Zdrowia | edytuj kod

  • W niedzielę 26 kwietnia 2009 Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie ogłosiła epidemię grypy w Meksyku[6]. Według dyrektora WHO, Margaret Chan, "wirus ma potencjał pandemii"[6], natomiast dr Keiji Fukuda stwierdziła, że jest całkiem możliwe, że wirus będzie mutował do bardziej niebezpiecznego szczepu[7].
  • 27 kwietnia 2009 Światowa Organizacja Zdrowia podniosła stopień zagrożenia do czwartego w sześciostopniowej skali zagrożenia pandemią. Oznacza on, że istnieje stałe niebezpieczeństwo przechodzenia wirusa z człowieka na człowieka, wywołujące ogniska choroby w co najmniej jednym kraju. System alarmowy WHO został zmodyfikowany po ptasiej grypie z 2004 roku i po raz pierwszy w historii faza zagrożenia została podniesiona powyżej trzeciego stopnia[8].
  • 29 kwietnia 2009 Światowa Organizacja Zdrowia podniosła stopień zagrożenia pandemią do poziomu piątego. Piąty stopień ogłasza się, gdy wirus rozprzestrzenia się z człowieka na człowieka, tworząc przynajmniej dwa ogniska w różnych krajach położonych w jednym regionie. Zmiany poziomu zagrożenia poprzedzają intensywne konsultacje specjalistów i dogłębne analizy wszystkich przypadków zachorowań. Ogłoszenie jej jest sygnałem dla rządów o konieczności gromadzenia środków medycznych. Faza piąta jest silnym sygnałem, że pandemia jest nieunikniona.
  • 11 czerwca 2009 Światowa Organizacja Zdrowia podniosła poziom zagrożenia do najwyższego - szóstego. Tym samym ogłoszono pandemię[9].
  • 16 lipca 2009 Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) poinformowała, że pandemia nowej grypy A/H1N1 jest najszybciej rozprzestrzeniającą się kiedykolwiek pandemią i bezcelowe jest odnotowywanie każdego przypadku choroby. Organizacja zrewidowała wymagania wobec władz sanitarnych poszczególnych krajów, które odtąd muszą zgłaszać tylko ciężkie przypadki zbiorowych zachorowań, zgony spowodowane chorobą lub jej wyjątkowo nietypowy przebieg. Sama WHO nie będzie już publikować zestawień przypadków zachorowań i zgonów.

Ameryka Północna | edytuj kod

Mapy z występowaniem H1N1 w Ameryce Północnej Ameryka Północna

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Meksyk

     Niepotwierdzone przypadki

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

USA

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Kanada

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

Epidemia w Meksyku | edytuj kod

Pasażerowie pociągu w maskach: miasto Meksyk Meksykański żołnierz rozdaje maski chirurgiczne na ulicach Meksyku
  • Przypadki zachorowań na nowy rodzaj grypy zanotowano w Meksyku na przełomie marca i kwietnia 2009 roku. Gdy zarejestrowano około 20 osób, władze Meksyku podjęły szereg środków prewencyjnych w centrum kraju, gdzie zanotowano najwięcej przypadków zachorowań[10]. Czasowo pozamykane zostały szkoły i uniwersytet w stolicy kraju oraz w przylegających do stołecznego regionu prowincjach. Zamknięto także muzea, kina i biblioteki oraz zawieszono wszystkie zgromadzenia publiczne.
  • Prowadzono masowe szczepienia przeciwko grypie[11]. Obywatelom dystrybuowane były maski, które miały ich w pewnym stopniu chronić przed zarażeniem się wirusem. Do dystrybucji masek zatrudniono także wojsko. Rząd zalecał by unikać podawania sobie rąk i całowania się.
  • Do 27 kwietnia z powodu choroby w Meksyku zmarło co najmniej 20 osób, kolejne 129 zgonów czekało na potwierdzenie; u 26 chorujących potwierdzono świńską grypę, a 1995 osób było objętych kwarantanną i podejrzewanych o zarażenie[12].
  • 28 kwietnia 2009 rano podejrzana liczba zgonów w Meksyku wzrosła do 152, w epicentrum choroby prawie 2000 osób uważano za zakażonych.
  • Minister zdrowia Meksyku Trinidad Jimenez, poinformowała, że liczba potwierdzonych zarażonych osób wzrosła o 26 osób. Jednocześnie liczba potwierdzonych zgonów z powodu wirusa świńskiej grypy wzrosła do 26 osób (przy 126 oficjalnie niepotwierdzonych)[13].
  • Wieczorem 28 kwietnia do 172 przypadków wzrosła liczba potwierdzonych zachorowań na świńską grypę w Meksyku. Jednocześnie liczba zgonów z podejrzeniem spowodowania przez wirusa wzrosła do 152 (przy 26 oficjalnie potwierdzonych). Meksyk zaprzeczał jakoby wszystkie przypadki śmierci były spowodowane przez wirusa A/H1N1, wywołującego świńską grypę. WHO i CDC były gotowe wysłać do tego kraju specjalne zespoły, ale czekały na zaproszenie ze strony Meksyku. Według Len Horovit z Lenox Hill Hospital w Nowym Jorku, wirus ten mógł być aktywny już w marcu i od tamtej pory zakażonych może być setki tysięcy ludzi. Keiji Fukuda, asystent dyrektora generalnego z WHO zauważał, że Meksyk jest krajem ciężko dotknięty kryzysem oraz wykrwawiony wojną z kartelami narkotykowymi i może sobie z kolejnym wyzwaniem sam nie poradzić. Bank Światowy w związku z zaistniałą sytuacją przeznaczył dla Meksyku pożyczkę w wysokości 200 mln dolarów. Światowa Organizacja Zdrowia była poważnie zaniepokojona występowaniem (jak do tej pory) zgonów jedynie na terytorium Meksyku. Niektórzy naukowcy obawiali się, że szczep wirusa, który zabija w Meksyku, może okazać się innym niż ten, który został wykryty w wielu krajach i którego objawy są stosunkowo łagodne[14][15].
  • 29 kwietnia rano (czasu europejskiego) Meksyk skorygował liczbę ofiar śmiertelnych z 26 do 7. Minister zdrowia Meksyku Jose Angel Cordova wytłumaczył, że powodem zmiany tej liczby jest potrzeba przeprowadzenia bardziej rygorystycznych testów, aby wykluczyć wszelkie wątpliwości. Jednocześnie do 159 skorygowana została liczba niepotwierdzonych przypadków zgonów[16]. W godzinach popołudniowych liczba oficjalnie i klinicznie potwierdzonych pacjentów zakażonych wirusem świńskiej grypy wzrosła z 26 do 49. Nadal jedynie siedem spośród ponad 150 zgonów zgonów zostało potwierdzonych oficjalnie przez meksykańskie ministerstwo zdrowia. Odnotowano 159 podejrzanych ofiar śmiertelnych, 2498 prawdopodobnie chorych na grypę w tym 1311 pacjentów, którzy przebywają w szpitalu. Jak zapewnił Meksykański Sekretarz Zdrowia Jose Angel Cordova Villalobos, Ministerstwo Zdrowia w ciągu 24 godzin będzie znało wyniki analizy kolejnych 150 próbek[17].
  • 30 kwietnia 2009 (czasu europejskiego) zapowiedziano zawieszenie od 1 do 5 maja pracy we wszystkich instytucjach federalnej administracji publicznej. Jose Angel Cordova zaapelował o częściowe zawieszenie mniej istotnej działalności, poza służbą zdrowia, dostawami żywności i leków, usługami finansowymi, sklepami spożywczymi, telekomunikacją i mediami. Zapewnił, że zostaną utrzymane strategiczne zaopatrzenia w paliwa, operacje celne a także pomoc ze strony policji i wojska. Poinformował, że o 99 potwierdzonych przypadków zachorowania na świńską grypę i 8 zgonach z powodu wirusa[18], liczba podejrzanych zgonów wyniosła 159, a 2498 osoby uważa się za zarażone[19].

 Stany Zjednoczone | edytuj kod

Prezydent Barack Obama omawia w National Academy of Science przypadki "świńskiej grypy", 27 kwietnia 2009
  • 26 kwietnia 2009 w USA potwierdzono wystąpienie choroby u 40 osób z pięciu stanów (Nowego Jorku, Ohio, Kansas, Teksasu i Kalifornii), nie odnotowano ofiar śmiertelnych a wszystkie zachorowania mają łagodny przebieg.
  • 26 kwietnia 2009 u co najmniej ośmiu uczniów jednej ze nowojorskich szkół wystąpiły objawy wskazujące na możliwość zarażenia świńską grypą. Uważano, że ponad 100 osób może być zarażonych. Część uczniów szkoły odwiedzała ostatnio Meksyk. Wiele szkół w mieście zostało w poniedziałek zamkniętych i stan ten ma być utrzymany przez kilka dni. Burmistrz Nowego Jorku Michael Bloomberg, powiadomił, że rodziny objętych wcześniej kwarantanną uczniów mają również objawy grypy, co sugerowałoby rozprzestrzenianie się choroby[20].
  • 27 kwietnia 2009 w San Antonio (Teksas) zamknięto na czas nieokreślony gimnazjum z powodu wystąpienia objawów świńskiej grypy u trojga uczniów[21].
  • 28 kwietnia rano liczba potwierdzonych przypadków zachorowania w Stanach Zjednoczonych wzrosła do 48 osób i żaden z nich nie był śmiertelny. 212 osób było poddanych kwarantannie z podejrzeniem możliwości zakażenia[8].
  • Tego samego dnia gubernator Kalifornii Arnold Schwarzenegger ogłosił stan wyjątkowy w związku ze świńską grypą. Równocześnie podkreślił, że nie ma jednak konieczności wszczynania alarmu[22].
  • Również tego samego dnia, w godzinach wieczornych (czasu europejskiego) ogłoszono zgon dwóch mężczyzn, którzy przypuszczalnie byli chorzy na świńską grypę. Obydwa przypadki miały miejsce w hrabstwie Los Angeles. Jedną z domniemanych ofiar jest 33-letni mężczyzna, który zmarł w szpitalu w Bellflower, drugą 45-letni mężczyzna, zmarły w szpitalu w Norwalk 22 kwietnia 2009. Informacja nie została potwierdzona[23]. W ciągu dnia w całych Stanach Zjednoczonych liczba potwierdzonych przypadków zachorowań wzrosła do 70, przy ponad 200 niepotwierdzonych[24].
  • 29 kwietnia 2009 Rząd Stanów Zjednoczonych oficjalnie potwierdził zgon z powodu zarażenia wirusem. Ofiarą jest 23-miesięczne dziecko, które zmarło w stanie Teksas. Była to pierwsza śmierć spowodowana świńską grypą poza Meksykiem[25].
  • 10 maja 2009 r władze stanu Waszyngton potwierdziły śmierć 30-letniego mężczyzny w wyniku zarażenia wirusem H1N1[26].

 Kanada | edytuj kod

  • 27 kwietnia 2009 w Kanadzie potwierdzono sześć przypadków zachorowania na świńską grypę. Cztery zarażenia wystąpiły w Nowej Szkocji, a dwa kolejne w Kolumbii Brytyjskiej. Kanadyjska minister zdrowia Leona Aglukkaq, powiedziała, że rząd federalny wykorzysta wszelkie dostępne środki, aby zachować publiczne bezpieczeństwo. Około 24 osób z podejrzeniem zarażenia zostało poddanych kwarantannie[27].
  • 29 kwietnia 2009, po przebadaniu 14 kolejnych próbek, potwierdzono dziewięć nowych przypadków zachorowania. Łącznie w Kanadzie było wówczas zarażonych 13 osób w regionach Ontario[28], Nowa Szkocja[29], Kolumbia Brytyjska[30], Alberta[29].
  • 30 kwietnia 2009, Kanadyjska Agencja Zdrowia Publicznego poinformowała o potwierdzeniu 19 przypadków zachorowania na świńską grypę. Zostały one stwierdzone w prowincjach: Alberta (2 przypadki), Brytyjska Kolumbia (6 przypadków), Nowa Szkocja (4 przypadki), i Ontario (7 przypadków). Kolejne 22 podejrzane osoby zostały objęte kwarantanną[31].

Europa | edytuj kod

Ogólnoeuropejskie reakcje | edytuj kod

  • Większość krajów wprowadziła obostrzenia względem podróżnych (na granicach morskich, lądowych), oraz importu artykułów spożywczych[32].
  • 28 kwietnia 2009 Andrulla Wasiliu (unijna komisarz ds. zdrowia) wezwała Europejczyków do odłożenia wszystkich zbędnych podróży do USA i Meksyku. Jednocześnie wyraziła potrzebę szybkiego spotkania się z przedstawicielami firm farmaceutycznych w celu zorientowania się, ile potrzeba czasu na wyprodukowanie skutecznej szczepionki[33][34].
  • 29 kwietnia 2009 Dyrektor Generalny Komisji Europejskiej do spraw zdrowia, Robert Madelin, powiedział, że nikt nie zna skali nadciągającej epidemii, ale Europa jest do niej przygotowana lepiej niż kiedykolwiek, że trzeba mieć jednak świadomość, że ludzie będą umierać, a jedyną kwestią jest jedynie to, czy umrą tysiące, czy dziesiątki tysięcy. Zakomunikował, że szczepionka przeciwko świńskiej grypie będzie gotowa w Europie za ok. 100 dni[35].

Sytuacja w poszczególnych państwach | edytuj kod

 Austria | edytuj kod

  • 29 kwietnia 2009 oficjalnie potwierdzono zarażenie świńską grypą u 28-letniej mieszkanki Wiednia. Austria była dziewiątym z kolei krajem, w którym wykryto chorobę. Ministerstwo zdrowia Austrii oświadczyło, że kobieta jest na dobrej drodze wyleczenia, dodało też, że w Austrii istnieją nadal dwa przypadki podejrzane o zakażenia, a cztery próbki wykluczono[36][37].

 Belgia | edytuj kod

  • Zespół specjalnej belgijskiej Międzyministerialnej Komisji Grypy, analizował sześć możliwych przypadków zarażenia – troje dorosłych i trójka dzieci. Cztery osoby przyjechały z Meksyku, jedna ze Stanów Zjednoczonych i jedna z Argentyny. Najwcześniejszy przypadek z podejrzanymi objawami zgłoszono w nocy z 26 na 27 kwietnia 2009, ogłosił Marc Van Ranst, wirusolog i przewodniczący Komisji Grypy[38].

 Czechy | edytuj kod

  • Po południu 27 kwietnia 2009 do szpitala w Czechach przyjęty został pierwszy pacjent z podejrzeniem wirusa A/H1N1[39].

 Dania | edytuj kod

  • W Danii cztery osoby z podejrzeniem zarażenia groźnym wirusem hospitalizowano w szpitalu Hvidovre, w Kopenhadze[40].
  • 28 kwietnia 2009 liczba Duńczyków objętych podejrzeniami o zakażenie wzrosła do 12 osób. Jedna z przyjętych na obserwację pacjentek podróżowała wcześniej po Meksyku[41].
  • 1 maja 2009 duńskie władze poinformowały o pierwszym przypadku grypy H1N1[42].

 Finlandia | edytuj kod

  • W Finlandii hospitalizowano dwie osoby z podejrzeniem zachorowania na świńską grypę. Jednego pacjenta, który wrócił z Meksyku z objawami grypy, hospitalizowano w Lahti[43], a drugiego, który wrócił z Hiszpanii, w Kotka[44].

 Francja | edytuj kod

  • 1 maja 2009 francuska minister zdrowia Roselyne Bachelot oświadczyła w głównym wydaniu wiadomości w TF1 o wykryciu dwóch przypadków grypy[45]. Obecnie odnotowano 58 przypadków zarażenia.

 Hiszpania | edytuj kod

  • 26 kwietnia 2009 w Hiszpanii pod obserwacją pozostawało 17 osób, które wróciły z podróży do Meksyku[46]. U jednej osoby potwierdzono zachorowanie.
  • 27 kwietnia 2009 hiszpańska minister zdrowia i polityki społecznej, Trinidad Jimenez, poinformowała, że liczba osób podejrzewanych o zarażenie się wirusem świńskiej grypy wzrosła do 23. Wszystkie nowe zachorowania miały miejsce w Katalonii. Część z nowych przypadków to osoby, które podróżowały do Riviera Maya[47].
  • 28 kwietnia 2009 hiszpańskie ministerstwo zdrowia i polityki społecznej potwierdziło istnienie nowego przypadku zarażenia wirusem A/H1N1. Wykryto go w Walencji. Było to drugie potwierdzone zachorowanie w Hiszpanii. Wcześniejsze miało miejsce w Almansie w prowincji Albacete. Oprócz tych przypadków objęte kwarantanną były jeszcze 32 osoby. Dwa podejrzenia zarażenia w regionach Andaluzja i Kastylia-La Mancha dały wyniki negatywne[48].
  • 29 kwietnia 2009 Trinidad Jimenez poinformowała o istnieniu sześciu potwierdzonych przypadków zarażenia. Ponadto około 70 osób, które cierpią na objawy grypy zostało objętych kwarantanną w 11 ośrodkach medycznych w kraju. Z wykrytych przypadków zarażenia trzy były hospitalizowane w Katalonii, dwie były objęte opieką i kwarantanną domową, jedna nie była w żaden sposób odizolowana[49].

 Holandia | edytuj kod

  • 30 kwietnia 2009 holenderskie ministerstwo zdrowia poinformowało o pierwszym przypadku grypy A/H1N1 w kraju. Ofiarą wirusa było trzyletnie dziecko, które niedawno wróciło z rodzicami z Meksyku[50]. Testy na obecność wirusa u rodziców okazały się negatywne[51].

 Irlandia | edytuj kod

  • 27 kwietnia 2009 w Irlandii poddane badaniu zostały cztery próbki od osób potencjalnie zakażonych wirusem. Dr William Hall, przewodniczący Grupy Ekspertów ds. pandemii, powiedział, że jedna z nich jeszcze w nocy dała wynik negatywny. Status pozostałych trzech próbek miał być znany w ciągu kilku dni[52].

 Litwa | edytuj kod

  • 29 kwietnia 2009 litewska telewizja TV3 poinformowała o objęciu kwarantanną pierwszego pacjenta podejrzanego o zakażenie wirusem świńskiej grypy przypadku w tym kraju. Litewski minister zdrowia Romualdas Sabaliauska, powiedział że od mężczyzny który powrócił właśnie z Meksyku pobrano próbki i wysłano je do przebadania do Londynu. Mężczyzna miał typowe, niepokojące objawy: ból głowy, problemy z oddychaniem i wysoką gorączkę[53].

 Łotwa | edytuj kod

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

 Niemcy | edytuj kod

  • W Niemczech z podejrzeniem zachorowania grypę przebywały trzy osoby – dwóch mężczyzn i kobieta. Wyniki badań, które miały potwierdzić, bądź zaprzeczyć wystąpieniu wirusa świńskiej grypy były negatywne. Dla pewności pacjenci zostali jeszcze przez jakiś czas w izolatkach a niektóre badania zostały powtórzone[54][55].
  • 28 kwietnia pojawiły się w Niemczech dwa nowe przypadki podejrzewane o zakażenie wirusem. Obie osoby pochodziły z Kulmbach w Bawarii[56].
  • 29 kwietnia niemiecki Instytut Roberta Kocha ogłosił przypadek zarażenia wirusem u chorego z Bawarii w rejonie Ratyzbony. Był to pierwszy potwierdzony przypadek wystąpienia wirusa w Niemczech[37]. Kilka godzin później potwierdził kolejne dwa przypadki. Chorzy to: 22-letnia kobieta, która powróciła z podróży do Meksyku, a zdiagnozowana została w Hamburgu, 30-kilkuletni mężczyzna przebywający w Szpitalu Uniwersyteckim w Ratyzbonie oraz 37-letnia kobieta, która również zaraziła się w czasie pobytu w Meksyku, a u której wstępna diagnoza została potwierdzona w Kulmbach[57].

 Norwegia | edytuj kod

  • W Norwegii, poddany szpitalnej kwarantannie został jeden mężczyzna, który powrócił w sobotę z wakacji w Stanach Zjednoczonych. Przebywał tam w Houston w Teksasie, który był wówczas jednym z pięciu stanów, gdzie wykryto zarażenie wirusem świńskiej grypy[58].
  • 28 kwietnia 2009, Norweski Inspektor Sanitarny Bjørn-Inge Larsen, na konferencji prasowej poinformował odizolowaniu nowych 7–9 przypadków podejrzewanych o zakażenie wirusem. Część z nich została wstępnie zweryfikowana negatywni[59].

 Polska | edytuj kod

  • 6 maja 2009 potwierdzono pierwszy przypadek zachorowania wirusa A/H1N1 u mieszkanki Tarnobrzega, która 2 maja powróciła ze Stanów Zjednoczonych. Chora przebywała w szpitalu w Mielcu, a jej stan określono jako stabilny. Trzy osoby z rodziny kobiety zostały objęte szpitalną kwarantanną. Przeprowadzone testy wykazały, że nie były one zarażone[60].
  • 10 czerwca potwierdzono obecność wirusa u pięcioletniego chłopca, który chodził do przedszkola z dziećmi wcześniej zarażonymi. Ten przypadek był pierwszym w Polsce, w którym doszło do zarażenia się wirusem drogą człowiek-człowiek[61].
  • Według raportu GiS z lipca 2010 roku, od początku epidemii w Polsce na grypę A/H1N1 zmarły 182 osoby[62]

 Portugalia | edytuj kod

  • 4 maja 2009 władze potwierdziły przypadek grypy w Portugalii[63].

 Rosja | edytuj kod

  • Późnym wieczorem 27 kwietnia 2009 w Moskwie hospitalizowano 29-letnią kobietę, która przyleciała samolotem z Meksyku przez Francję do Rosji. Kobieta już w samolocie skarżyła się na wysoką gorączkę i osłabienie. Po wylądowaniu została przewieziona do szpitala "Szeremietiew-2"[64].

 Słowacja | edytuj kod

  • Na Słowacji w dniu 29 kwietnia 2009 zgłoszono dwa podejrzenia zachorowania na świńską grypę. Jeden przypadek miał miejsce w Bratysławie a drugi w Nitrze. Pacjenta z Nitry hospitalizowano[65].

 Szwajcaria | edytuj kod

  • Szwajcarski Federalny Urząd Zdrowia, poinformował o objęciu obserwacją pięciu osób, które cierpiały na objawy grypy. Ludzie ci wrócili niedawno z podróży do Meksyku[66]. W dniu 30 kwietnia 2009 władze szpitala w Baden w kantonie Argowia oficjalnie potwierdziły u pacjenta, który wrócił z Meksyku, obecność wirusa świńskiej grypy[67]. Szwajcaria była piątym europejskim krajem, w którym stwierdzono zachorowanie na świńską grypę.

 Szwecja | edytuj kod

  • 27 kwietnia 2009 w Szwecji pięć osób podejrzanych o możliwość zarażenia się wirusem świńskiej grypy, zostało objętych kwarantanną i obserwacją[68].

 Ukraina | edytuj kod

  • W kwietniu 2009 roku władze sanitarne Ukrainy zakazały importu świń i mięsa wieprzowego ze wszystkich krajów dotkniętych epidemią[69].
  • Pierwszy potwierdzony na Ukrainie przypadek zachorowania na wirusa nowej grypy odnotowano 5 czerwca 2009 roku. Chory, 24-letni obywatel Ukrainy przybył lotem rejsowym z Nowego Jorku przez Paryż, do Kijowa[70].
  • Kolejny przypadek grypy A/H1N1 został potwierdzony 29 września 2009[71].

Epidemia

  • 27 października 2009 roku stwierdzono wybuch przypadków zachorowań grypopodobnych w rejonie Tarnopola. Pierwsze badania przeprowadzone w ukraińskich laboratoriach nie potwierdziły u chorych obecności wirusa, dla potwierdzenia wyników próbki wysłano do przebadania przez laboratoria ECDC. W Tarnopolu zamknięto szkoły i niektóre uniwersytety do czasu poprawy sytuacji. Pojawiły się jednak kolejne ogniska zachorowań w kilku zachodnich obwodach[72].
  • 30 października 2009 ukraińskie ministerstwo zdrowia potwierdziło wystąpienie 11 przypadków grypy A/H1N1, oraz jeden przypadek śmiertelny. W godzinach rannych minister zdrowia Wasyl Kniazewycz ogłosił epidemię na terenie kraju[73]. Wieczorem premier Julia Tymoszenko poinformowała o decyzji kwarantanny dziewięciu zachodnich obwodów (lwowskiego i wołyńskiego, tarnopolskiego, iwano-frankowskiego, zakarpackiego, czerniowieckiego, rówieńskiego, winnickiego i chmielnickiego) oraz odwołaniu w całym kraju imprez masowych i zamknięciu placówek oświatowych na okres 3 tygodni[74].

 Wielka Brytania | edytuj kod

  • Do wieczora 27 kwietnia 2009 w Wielkiej Brytanii zgłoszono 25 możliwych przypadków zarażenia wirusem, z których znaczna część okazała się fałszywa[75].
  • W Stanwick (Northamptonshire) objęta kwarantanną pozostaje jedna rodzina, która powróciła właśnie z Meksyku[76].
  • W szkockim szpitalu w Lanarkshire pozostawały pod obserwacją dwie osoby, które powróciły z Meksyku[77]. W godzinach wieczornych 27 kwietnia 2009 szkocka minister zdrowia, Nicola Sturgeon, poinformowała, że u obydwu hospitalizowanych osób potwierdzono wystąpienie wirusa świńskiej grypy[75].
  • Do popołudniowych godzin 29 kwietnia w Wielkiej Brytanii potwierdzono pięć przypadków zarażenia świńską grypą. Wyniki przebadanych 29 innych osób dały wynik negatywny. Wśród chorych była 12-letnia dziewczynka, 41-letnia kobieta i 22-letni mężczyzna, wszyscy podróżowali do Meksyku. Osiem osób oczekiwało na wyniki testów[78].
  • 14 czerwca 2009 władze Wielkiej Brytanii potwierdziły pierwszy zgon w szpitalu w Glasgow[79].

 Włochy | edytuj kod

Ameryka Południowa | edytuj kod

H1N1 w Ameryce Południowej Ameryka Południowa

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Brazylia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Kolumbia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Chile

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Peru

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Argentyna

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Ekwador

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Urugwaj

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Boliwia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

 Argentyna | edytuj kod

  • 28 kwietnia 2009 argentyńskie władze zawiesiły do 4 maja loty do Meksyku[81].
  • 7 maja 2009 władze potwierdziły pierwszy przypadek grypy. Zarażonym był turysta, który niedawno wrócił z Meksyku[82].

 Brazylia | edytuj kod

  • 27 kwietnia 2009, do szpitala das Clínicas w Belo Horizonte przyjęto dwie osoby z podejrzeniem świńskiej grypy. Według Sekretariatu Zdrowia w Minas Gerais, para miała spędzić kilka dni w Meksyku, a objawy grypy pojawiły się u nich jeszcze na pokładzie samolotu, który wylądował w nocy z 26 na 27 kwietnia w Tancredo Neves International Airport[83]
  • 7 maja 2009 władze potwierdziły cztery przypadki zachorowania na grypę. 2 przypadki miały miejsce 2 stanie São Paulo, jeden w Rio de Janeiro i jeden w stanie Minas Gerais[84].

 Chile | edytuj kod

  • 28 kwietnia 2009, chilijski minister zdrowia, Álvaro Eraza, wydał komunikat, w którym powiadomił, że w Chile istnieje 13 podejrzewanych o zakażenie przypadków, a pięć innych wstępnie wykluczono. Spośród wszystkich 18 osób zdecydowana większość pochodziła z obszarów metropolitalnych. Dwa przypadki zostały odkryte w regionach leżących w pobliżu ValparaísoBío Bío i Aisén[85].

 Kolumbia | edytuj kod

  • Kolumbijski rząd ogłosił, że odizolowano dwanaście osób podejrzanych o zarażenie się świńską grypą. Dziewięć z nich pochodziło z Bogoty, trzy z Kartageny[86].
  • 28 kwietnia 2009 kolumbijskie Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że monitoruje jedenaście możliwych zachorowań na świńską grypę. Wszystkie objęte kwarantanną osoby przybyły z krajów dotkniętych grypami ptasią i trzody chlewnej. Niektóre z nich mają objawy kliniczne grypy[87].
  • 3 maja 2009 kolumbijski minister zdrowia ogłosił, że w Kolumbii wykryto pierwszy przypadek grypy. Zarażonym jest 42-letni mieszkaniec miasta Zipaquirá, który niedawno wrócił z Meksyku[88].

 Peru | edytuj kod

  • 30 kwietnia 2009 w Peru potwierdzono pierwszy przypadek wystąpienia wirusa świńskiej grypy. Zarażoną jest Argentyńska kobieta mieszkająca w Kalifornii. Niedawno przebywała w Meksyku. Peruwiański minister zdrowia Oscar Ugarte podjął decyzję o wstrzymaniu połączeń lotniczych z Meksykiem. Potwierdził też, że w kraju oczekują na wyniki badań kolejne trzy podejrzane przypadki. Peru jest pierwszym krajem poza Meksykiem w Ameryce Łacińskiej, w którym stwierdzono wirusa[89]. Następnego dnia minister zdrowia oświadczył, że nie jest pewne czy kobieta jest chora na grypę

Ameryka Środkowa | edytuj kod

H1N1 w Ameryce Środkowej Ameryka Środkowa

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Kostaryka

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Nikaragua

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Panama

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Kuba

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Dominikana

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Honduras

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Gwatemala

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci


 Kostaryka | edytuj kod

  • 28 kwietnia 2009, minister zdrowia Kostaryki Maria Luisa Avila, ogłosiła, że 21-letnia kobieta była pierwszym w kraju potwierdzonym przypadkiem zarażenia świńską grypą. Badania były przeprowadzone w Instytucie Badań Zdrowia i Edukacji Żywienia w San José[90].
  • 29 kwietnia rano potwierdzono drugi przypadek zachorowania. Chorym był 30-letni mężczyzna. Kostarykańska minister zdrowia stwierdziła, że pacjent "jest w dobrym stanie"[91].
  • 9 maja 2009 r. władze kostarykańskie ogłosiły pierwszy przypadek śmierci w wyniku zarażenia wirusem H1N1. Ofiarą był 53-letni mężczyzna[92].

Azja | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zachorowania na grypę A/H1N1 w Azji. H1N1 w Azji Azja

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Chiny

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Hongkong

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Izrael

     Potwierdzone przypadki śmierci

Japonia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Filipiny

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Tajlandia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Indie

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Indonezja

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Zjednoczone Emiraty Arabskie

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Laos

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Mongolia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Wietnam

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

 Hongkong | edytuj kod

  • 27 kwietnia 2009 w Hongkongu, poddano badaniom trzy osoby, które podejrzewano o możliwość zakażenia wirusem. Testy wszystkich trzech osób wypadły negatywnie[93].
  • 28 kwietnia 2009, odizolowano kolejne cztery osoby, które podróżowały do krajów, w których stwierdzono ogniska świńskiej grypy. Wszystkie cztery osoby miały objawy grypopodobne[93].
  • 1 maja władze Hongkongu poinformowały o wykryciu wirusa grypy A/H1N1. Zarażonym był Meksykanin. Był to pierwszy przypadek grypy w Azji[42].

 Indie | edytuj kod

  • 16 maja 2009 WHO potwierdziła pierwszy przypadek grypy A/H1N1 w Indiach.

 Izrael | edytuj kod

  • 28 kwietnia 2009 Izrael ogłosił pierwszy potwierdzony przypadek świńskiej grypy. Zarażonym był młody człowiek, który niedawno wrócił z Meksyku. Jest to pierwszy potwierdzony przypadek na Bliskim Wschodzie. W szpitalu Laniado w Netanja przebywała jeszcze jedna osoba z podejrzeniem zakażenia[94].
  • 28 kwietnia w godzinach wieczornych, szpital w Kefar Sawa potwierdził pozytywny wynik testu u drugiego chorego. Mężczyzna wrócił do Izraela z Meksyku dwa wcześniej i z powodu złego stanu zdrowia sam zgłosił się do lekarza. Premier Izraela, Binjamin Netanjahu, z powodu potwierdzenia drugiego przypadku w kraju, zwołał na noc z 28 na 29 kwietnia nadzwyczajne posiedzenie rządu[95].

 Japonia | edytuj kod

  • 8 maja 2009 Japonia potwierdziła trzy przypadki grypy A/H1N1. Chorzy przylecieli do Japonii z Kanady, zatrzymując się po drodze w Detroit[96].
  • 16 maja 2009 potwierdzono kolejny przypadek grypy. Ofiarą był licealista z Kobe, jednakże w przeciwieństwie do pozostałych ofiar, nie podróżował do krajów dotkniętych epidemią. Do 18 maja 2009 władze potwierdziły 130 przypadków zarażenia się grypą. Zarazili się m.in. pracownicy banku i kioskarze z dworca kolejowego[97].

 Korea Południowa | edytuj kod

  • 28 kwietnia 2009 do kraju wróciła z Meksyku kobieta, u której podejrzewano zarażenie[98].
  • 2 maja władze oficjalnie potwierdziły przypadek grypy[99].

 Malezja | edytuj kod

  • 16 maja 2009 WHO potwierdziła pierwszy przypadek świńskiej grypy w Malezji. Ofiarą był 21-letni student, który przyleciał ze Stanów Zjednoczonych[100]. Następnego dnia potwierdzono kolejny przypadek grypy. Ofiarą była studentka, która podróżowała tym samym samolotem co pierwsza ofiara[101].

 Singapur | edytuj kod

  • 27 maja 2009 Władze Singapuru oficjalnie potwierdziły pierwszy przypadek AH1N1 w tym kraju. Chorą była 22-letnia kobieta, która we wtorek powróciła do Singapuru z Nowego Jorku. Przewieziono ją do szpitala, gdzie zastosowano wobec niej kwarantannę.

 Turcja | edytuj kod

  • 16 maja 2009 WHO potwierdziła pierwszy przypadek grypy A/H1N1 w Turcji.

Dzień po dniu | edytuj kod

Afryka | edytuj kod

H1N1 w Afryce Afryka

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

Ilość zachorowań

     powyżej 5000 przypadków zachorowań

     500-4999 przypadków zachorowań

     50-499 przypadków zachorowań

     5-49 przypadków zachorowań

     1-4 przypadki zachorowania

Pandemia w Afryce

     Ogłoszona pandemia

 Egipt | edytuj kod

  • 29 kwietnia 2009 Egipt, w którym nie zanotowano jeszcze żadnych podejrzanych przypadków, zdecydował o prewencyjnej likwidacji całego pogłowia świń w kraju, które szacuje się na 300 tysięcy sztuk. Decyzja zapadła na skutek dwóch potwierdzonych zachorowań w sąsiednim Izraelu[102].

 Południowa Afryka | edytuj kod

  • 29 kwietnia 2009 ogłoszono dwa podejrzenia zarażenia świńską grypą u dwóch kobiet, które wróciły z Meksyku[103].

Australia i Oceania | edytuj kod

Mapa z występowaniem H1N1
w Australii i Nowej Zelandii Australia

     5000+ Potwierdzone przypadki zarażenia

     500-4999 Potwierdzone przypadki zarażenia

     50-499 Potwierdzone przypadki zarażenia

Nowa Zelandia

     Niepotwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki zarażenia

     Potwierdzone przypadki śmierci

 Australia | edytuj kod

  • 27 kwietnia 2009 w Australii badanych było 19 osób z podejrzeniem zarażenia[98].
  • 28 kwietnia 2009 liczba osób podejrzanych o zarażenie się wirusem świńskiej grypy wzrosła do 70 osób. Wśród podejrzanych przypadków było dziesięć osób z Auckland Rangitoto's College, które powrócili z wycieczki do Meksyku[104].
  • 29 kwietnia liczba podejrzanych przypadków wzrosła do 100. Rząd Australii dał szerokie uprawnienia służbom epidemiologicznym, a minister zdrowia Nicola Roxon zapowiedziała, że osoby okazujące brak współpracy z służbami sanitarnymi mogą zostać zatrzymane, a w przypadku podejrzanych o zakażenie, przymusowo doprowadzone na kwarantannę[105].

 Nowa Zelandia | edytuj kod

  • 28 kwietnia 2009 laboratorium WHO w Melbourne potwierdziło trzy przypadki zakażenia. Próbki zostały pobrane od czterech osób z 11-osobowej grupy, która wróciła z Meksyku do Nowej Zelandii. Cała grupa ma łagodne objawy grypy i jest poddana kwarantannie. Ryall poinformował, że oprócz tego incydentu, w Nowej Zelandii poddanych obserwacji i badaniom pozostawało dodatkowo 56 osób podejrzanych o zakażenie wirusem[106][107].
  • 29 kwietnia do 13 wzrosła liczba potwierdzonych przypadków zarażenia w Nowej Zelandii. Wśród chorych była cała klasa, która wybrała się do Meksyku na szkolną wycieczkę. Nowozelandzcy lekarze stwierdzili, że szczep grypy wykryty w Nowej Zelandii jest tym samym, który zaraża w Meksyku. W toku badań były jeszcze 44 inne możliwe przypadki infekcji[108].
  • 30 kwietnia rano ogłoszono potwierdzenie trzech nowych przypadków świńskiej grypy. Chorych było łącznie 16 osób, wszystkie pochodziły z Auckland. Badane były 104 kolejne przypadki osób mających objawy grypopodobne, wszystkie te osoby przebywały niedawno w Meksyku lub w Stanach Zjednoczonych. Dodatkowo grupa 111 innych przypadków została odizolowana one i podawane były im zapobiegawczo leki przeciwwirusowe[109].

Pandemia | edytuj kod

Amerykańskie Centrum Kontroli Chorób Zakaźnych oraz Światowa Organizacja Zdrowia od początku wyrażały obawy, iż może dojść do wybuchu pandemii, ponieważ wirusa cechują[110]:

Nowa odmiana 
Wirus jest nową odmianą grypy, przeciwko której ludzie nie byli jeszcze szczepieni[110][111].
Przenośność pomiędzy ludźmi 
Są dowody na to, iż wirus przenosi się pomiędzy ludźmi[110]. Wywiady z zarażonymi pacjentami nie wykazały żadnych kontaktów ze świniami.
Wirulencja 
W Meksyku choroba dotknęła głównie młodych, zdrowych dorosłych, podobnie jak w przypadku "hiszpanki". Jest to rzecz nietypowa dla wirusa grypy, który najczęściej atakuje dzieci, ludzi w podeszłym wieku i ludzi z osłabionym układem odpornościowym[112].
Geografia 
Wirus został wykryty w wielu miejscach w Ameryce Północnej, Ameryce Południowej, Azji oraz w Europie, a także w Oceanii; istnieją podejrzenia pojawienia się wirusa w innych regionach na świecie.

Oficjalnie pandemia ogłoszona została 11 czerwca[113].

Teorie spiskowe | edytuj kod

Niejasne okoliczności w jakich doszło do rozprzestrzenia się wirusa stały się powodem teorii spiskowych[114]. Jedna z nich głosi, że jest to odwrócenie uwagi od fatalnego stanu gospodarki światowej, w związku z kryzysem finansowym. Inna głosi, że epidemia jest dziełem koncernów farmaceutycznych, które wykorzystały ją do promocji uniwersalnej szczepionki przeciwko grypie, bądź zwiększenia zysków. Jeszcze inne głoszą, że to rząd USA wywołał epidemię, aby odżegnać groźbę secesji niektórych stanów (np. Teksasu)[115].

Skutki | edytuj kod

Ogłoszenie pandemii spowodowało obciążenie podatników w wielu krajach dodatkowymi kosztami. Straty poniesiono m.in. z powodu zakupu szczepionek. Rząd Holandii wydał w tym celu 300 mln euro, czego następstwem stały się zalegające, nikomu niepotrzebne szczepionki. Z zamówionych przez rząd Francji szczepionek za 860 mln euro, skorzystało 5% obywateli. Wśród Włochów, nabywcami szczepionek o wartości 184 mln euro zamówionych przez rząd, okazało się tylko 4% obywateli. Natomiast z niemieckich zasobów o wartości 417 mln euro skorzystało 10% Niemców. Dodatkowym wydatkiem były wynagrodzenia dla pracujących po godzinach lekarzy i pielęgniarek. W samej Francji wydano w tym celu 150 mln euro; a także 95 mln euro – na wynajęcie magazynów; 8,5 mln – na strzykawki, a 6 mln euro pochłonęły tam same kampanie informacyjne. Dodatkowo, oprócz wydatków na sam zakup leków, rządy poniosły straty za zwroty tych, które zalegały w magazynach. Taki koszt wyniósłby w samej Francji 358 mln euro, jednak po zawarciu ugody z trzema koncernami, obniżył się do 48 mln euro. Również inne rządy (m.in. Niemiec, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Holandii, Hiszpanii, Czech) negocjują warunki zwrotu zalegających szczepionek. W Europie tylko jeden kraj w obawie o ich bezpieczeństwo nie zamówił szczepionek – Polska. W związku z tym, minister zdrowia – Ewa Kopacz – ma być ekspertem w jednym z europejskich śledztw przeciwko WHO[116].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. http://www.pis.gov.pl/userfiles/file/Departament%20Przeciwepidemiczny/grypa%20H1N1/6faza%20-%20komunikat%20GIS.doc
  2. Rynek zdrowia - WHO ogłosiła koniec pandemii grypy A/H1N1
  3. a b Serum Cross-Reactive Antibody Response to a Novel Influenza A (H1N1) Virus After Vaccination with Seasonal Influenza Vaccine
  4. H1N1 Swine Flu May Have Killed 15 Times More Than First Said, news.yahoo.com [dostęp 2017-11-25]  (ang.).
  5. Deadly new flu virus in US and Mexico may go pandemic, New Scientist, 27 kwietnia 2009 (ang.)
  6. a b WHO ogłasza epidemię grypy w Meksyku. "To jest sprawa międzynarodowa", Tan, Reuters, AFP, AP, Gazeta.pl, 25 kwietnia 2009
  7. Wirus może się mutować do bardziej niebezpiecznej postaci, Gazeta.pl, 26 kwietnia 2009
  8. a b Fox News: Swine flu epidemic enters dangerous new phase (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  9. Margaret Chan: World now at the start of 2009 influenza pandemic (ang.). who.int. s. 2009-06-11.
  10. Gazeta.pl: Epidemia grypy w Meksyku – zmarło około 20 osób
  11. Gazeta.pl: Epidemia świńskiej grypy szaleje w Meksyku. Są przypadki w USA
  12. The Associated Press: Mexico: Suspected swine flu deaths climb to 149 (ang.). The Monitor. [dostęp 2009-04-27].
  13. Sanidad ve "probable" la aparición de nuevos casos sospechosos de gripe porcina (hiszp.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  14. FOXNews: Mexico Criticized for Slow Response to Swine Flu (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  15. L.A. Times: Mexico tries to focus on source of infection (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-04)].
  16. asiaone.com: Swine flu deaths: From 20 to 7 (ang.). [dostęp 29 kwietnia 2009].
  17. elcomercio.com.pe: Aumentan a 49 los casos de gripe porcina en México, ya hay siete muertos (hiszp.). [dostęp 29 kwietnia 2009].
  18. esmas.com: Ordenan suspender actividades en la administración pública (hiszp.). [dostęp 30 kwietnia 2009].
  19. timesonline.co.uk: Mexico confirms swine flu toll rises to 159 (ang.). [dostęp 30 kwietnia 2009].
  20. Physorg.com: Swine flu fears close schools in NY, Texas, Calif. (ang.). [dostęp 26 kwietnia 2009].
  21. reuters.com: Texas says tracks third probable case of swine flu (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  22. Gazeta.pl: Swine flu epidemic enters dangerous new phase (pol.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  23. breitbart.com: 2 Calif. deaths investigated for swine flu links (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  24. CDC: Swine Influenza (Flu) (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  25. Reuters: Swine flu epidemic enters dangerous new phase (pol.). [dostęp 29 kwietnia 2009].
  26. Homem no Estado de Washington morre por conta da nova gripe - Jornal O Globo, oglobo.globo.com [dostęp 2017-11-25] .
  27. ctv.ca: Six swine flu cases confirmed in Canada (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  28. Reuters: "Canadian province of Ontario has 4 swine flu cases" (ang.). [dostęp 29 kwietnia 2009].
  29. a b The Globe and Mail: "Swine flu confirmed in Canada" (ang.). [dostęp 29 kwietnia 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-27)].
  30. ctv.ca: "Two cases of swine flu confirmed in Alberta". [dostęp 29 kwietnia 2009].
  31. PHAC: Cases of Human Swine Influenza in Canada (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  32. wprost.pl: Świńska grypa wpływa na światową gospodarkę. [dostęp 27 kwietnia 2009].
  33. The Seattle Times: Developments on swine flu worldwide (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  34. Money.pl: UE: Komisarz ds. zdrowia chce się spotkać z grupami farmaceutycznymi. [dostęp 28 kwietnia 2009].
  35. gazeta.pl: Świńska grypa wpływa na światową gospodarkę (pol.). [dostęp 30 kwietnia 2009].
  36. alertnet.com: Austria confirms first case of swine flu. [dostęp 29 kwietnia 2009].
  37. a b Za informacją w "Gazecie Wyborczej" online – wyborcza.pl
  38. demorgen.be: Zes mogelijke gevallen van Mexicaanse griep in België (biał.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  39. aktualne.centrum.cz: Tři Češi testováni na prasečí chřipku, Tamiflu je dost (cz.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  40. tvn24.pl: Groźny wirus bliżej Polski. [dostęp 27 kwietnia 2009].
  41. tv2.dktvn24.pl: 12 danskere tjekkes for svinesyge (duń.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  42. a b gazeta.pl z 1 maja 2009 r.
  43. Lahdessa epäillään sikainfluenssatartuntaa – HS.fi – Ulkomaat
  44. Uutiset - Ilta-Sanomat, www.iltasanomat.fi [dostęp 2017-11-25]  (fiń.).
  45. lexpress.fr: Grippe A: deux cas avérés en France (fr.). [dostęp 1 maja 2009].
  46. TVN24.pl: Świńska grypa już w Europie?
  47. Gripe.- Las sospechas de casos en Cataluña se elevan a 23. EcoDiario. [dostęp 27 kwietnia 2009].
  48. msc.es: Comunicado sobre el brote humano de gripe de origen porcino (hiszp.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  49. elmundo.es: Seis nuevos casos de gripe porcina en España: uno de los afectados no viajó a México (hiszp.). [dostęp 30 kwietnia 2009].
  50. tvn24.pl z 30 kwietnia 2009 r.
  51. ANP: Mexicaanse griep in Nederland (niderl.). [dostęp 2009-04-30].
  52. rte.ie: Swine flu: Four Irish samples tested (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  53. onet.pl: Świńska grypa dotarła na Litwę?. [dostęp 29 kwietnia 2009].
  54. presseportal.de: Neue Westfälische: Mexiko-Grippe: Mehrere Verdachtsfälle in Bielefeld (niem.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  55. spiegel.de: Entwarnung bei Schweinegrippe-Verdachtsfällen (niem.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  56. sueddeutsche.de: Schweinegrippe-Verdacht in Bayern (niem.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  57. spiegel.de: Virologen stellen drei Schweinegrippe-Fälle in Deutschland fest (niem.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  58. vg.no: Person testes for svineinfluensa i Haugesund (norw.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  59. dagbladet.no: Det er åtte-ti mistenkte i Norge (norw.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  60. Rodzina chorej na świńską grypę nie jest zarażona. hej.mielec.pl. [dostęp 2009-05-08].
  61. Za notatką w "Rzeczpospolitej" online – www.rp.pl
  62. Wraca świńska grypa. Młoda kobieta walczy o życie, wiadomosci.gazeta.pl [dostęp 2017-11-25]  (pol.).
  63. Confirmado primeiro caso de Gripe A em Portugal – Sociedade – PUBLICO.PT
  64. newsru.com: Life.ru: в "Шереметьево-2" выявлен первый в России случай подозрения на свиной грипп (ros.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  65. tvnoviny.sk: Slovensko má dva podozrivé prípady prasacej chrípky (słow.). [dostęp 29 kwietnia 2009].
  66. swissinfo.ch: Swiss travellers checked for swine flu (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  67. tvn24.pl: Zabójcza grypa dotarła do Szwajcarii (pol.). [dostęp 30 kwietnia 2009].
  68. svd.se: Svenskar testade för svin-influensa (szw.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  69. news.bbc.co.uk: The world response to flu crisis (ang.). [dostęp 30 października 2009].
  70. interfax.com.ua: First case of A (H1N1) virus officially confirmed in Ukraine, says Health Ministry (ang.). [dostęp 30 października 2009].
  71. kyivpost.com: Second А(H1N1) swine flu case confirmed in Ukraine (ang.). [dostęp 30 października 2009].
  72. itar-tass.com: Seven die of unknown flu virus in Ukraine’s Ternopol region (ang.). [dostęp 30 października 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-16)].
  73. Podrobnosti.ua: В Украине началась эпидемия "свиного" гриппа. Стране грозит карантин (ukr.). [dostęp 30 października 2009].
  74. wp.pl: Rośnie liczba ofiar grypy na Ukrainie. [dostęp 2 listopada 2009].
  75. a b news.bbc.co.uk: Swine flu cases confirmed in UK (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  76. news.bbc.co.uk: Family alert to swine flu illness (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  77. news.bbc.co.uk: FScots tourists in swine flu alert (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  78. SKY News: Swine Flu: Girl Among Three New Cases In UK (ang.). [dostęp 29 kwietnia 2009].
  79. U.K. reports its first swine flu death - USATODAY.com, www.usatoday.com [dostęp 2017-11-25] .
  80. xinhuanet.com: Italy finds first suspected swine flu case (ang.). [dostęp 27 kwietnia 2009].
  81. clarin.com: Por la gripe porcina, el Gobierno suspende los vuelos con México (hiszp.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  82. reuters.com: Argentina confirms first H1N1 flu case (ang.). [dostęp 7 maja 2009].
  83. g1.globo.com: Dois são internados em Belo Horizonte com suspeita de gripe suína (port.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  84. reuters.com: Brazil confirms 4 cases of H1N1 flu-minister (ang.). [dostęp 7 maja 2009].
  85. emol.com: Hay 13 casos sospechosos de gripe porcina en Chile, otros 5 se descartaron (hiszp.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  86. elespectador.com: Estudian doce casos sospechosos de gripe porcina en el país (hiszp.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  87. g1.globo.com: Ministério da Saúde acompanha 11 possíveis casos de gripe suína no Brasil (port.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  88. caracol.com.co: Bajo tratamiento médico y estable se encuentra primer contagiado en Colombia con AH1N1 (hiszp.). [dostęp 3 maja 2009].
  89. Reuters: MPeru has its first swine flu case; bans flights (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  90. nacion.com: Confirmada primera tica con fiebre porcina (hiszp.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  91. nacion.com: Confirmado segundo tico con fiebre porcina (hiszp.). [dostęp 29 kwietnia 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-01)].
  92. clarin.com: Gripe porcina: Costa Rica confirmó la muerte de un hombre a causa de la enfermedad (hiszp.). [dostęp 9 maja 2009].
  93. a b straitstimes.com: Suspected flu cases in Asia (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  94. news.bbc.co.uk: Israel finds first swine flu case (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  95. Jerusalem Post: 2nd swine flu case confirmed, PM to hold emergency meeting (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  96. reuters.com z 8 maja 2009
  97. xinhuanet.com z dnia 19 maja 2009
  98. a b Za informacją na BBC news online – bbc.co.uk
  99. news.sbs.co.kr/section_news/news_read.jsp?news_id=N1000586383
  100. thestar.com z 16 maja 2009
  101. thestar.com z 16 maja 2009
  102. tvn24: Egipt wyrzyna wszystkie świnie (pol.). [dostęp 29 kwietnia 2009].
  103. news24.com: 2 suspected swine flu cases in SA (pol.). [dostęp 30 kwietnia 2009].
  104. news.com.au: 70 Australians tested for swine flu (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-29)].
  105. CTCentral: WHO says swine flu moving closer to pandemic (ang.). [dostęp 29 kwietnia 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-02)].
  106. tvnz.co.nz: School group test positive for swine flu (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  107. tvnz.co.nz: Three test positive for swine flu in NZ (ang.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
  108. The Associated Press: Swine flu hits Germany, WHO calls emergency review (ang.). Physorg.com. [dostęp 29 kwietnia 2009].
  109. CTCentral.com: Swine flu cases rise as screening continues (ang.). [dostęp 30 kwietnia 2009].
  110. a b c Besser, Richard, Acting Director CDC. CDC Press Transcript 24 kwietnia 2009 (wersja oryginalna): "there are really three things we want to look for when we’re thinking about whether a virus is causing a new pandemic...". (ang.)
  111. U.S. Centers for Disease Control. Morbidity and Mortality Weekly Report Dispatch, 21 kwietnia 2009 (ang.).
  112. Stein, Rob and Brown, David. Washington Post (25 kwietnia 2009) Swine Flu Found in Mexican Outbreak (ang.)
  113. Za notatką w BBC online – bbc.co.uk
  114. Media: nowa grypa to farsa? Sensacyjne wyniki śledztwa- Onet.pl - Wiadomości -25.11.2009 [dostęp 2017-11-25] .
  115. gazeta.pl: Świńska grypa! Wszyscy zginiemy... (pol.). [dostęp 8 maja 2009].
  116. Marcin Bojanowski, wyborcza.pl: Gigantyczny rachunek za świńską grypę. [dostęp 13 kwietnia 2010].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Na podstawie artykułu: "Pandemia grypy A/H1N1 w latach 2009–2010" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy