Parafia św. Doroty w Rosochatem Kościelnem


Na mapach: 52°51′41″N 22°21′08″E/52,861389 22,352222

Parafia św. Doroty w Rosochatem Kościelnem w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Parafia św. Doroty w Rosochatem Kościelnemrzymskokatolicka parafia położona w diecezji łomżyńskiej (Dekanat Czyżew). Mieści się w Rosochatem Kościelnem.

Spis treści

Zasięg parafii | edytuj kod

Do parafii należą wierni z następujących miejscowości[1]:

Historia | edytuj kod

Parafia w Rosochatem Kościelnem powstała w 1458 r. Istniejący do dzisiaj kościół murowany pw. św. Doroty wybudowany w stylu późnogotyckim miał wybudować w latach 1527-1546 ks. proboszcz Serafin Świerzowski[2].

Wobec zaginięcia dokumentów fundacyjnych proboszcz Serafin Świerżowski 1527 czynił starania o ich odtworzenie, być może w związku z przystąpieniem do budowy nowego kościoła, wznoszonego w dwóch fazach: prezbiterium z piętrową zakrystią, po czym korpus nawowy. Ukończony zapewne przed 1546 r. (data na tablicy z herbem i nazwiskiem proboszcza Serafina Świerżowskiego)[3].

Kościół z ok. 1420 r. | edytuj kod

Pierwotny kościół drewniany ufundowany i uposażony ok. 1420 r. przez założyciela wsi, braci Jana i Jakuba; zapewne w zbliżonym czasie erygowana parafia, której istnienie potwierdzone 1458 r[3].

Materiałem budowlanym kościołów mazowieckich była cegła, dobrze wypalona, wymiarów większych aniżeli dzisiaj wyrabiana. Było to naturalnym wynikiem warunków miejscowych, bo na Mazowszu nie ma kamieniołomów, za to gliny i piasku jest pod dostatkiem. Jedynie do fundamentów używano kamienia narzutowego, jak np. w Niedźwiadnej i Rosochatem[4].

Kościół z ok. 1546 r. | edytuj kod

Kościół został zbudowany przed 1546 r., późnogotycki, orientowany, murowany z cegły, nietynkowany, wielokrotnie przebudowywany. Korpus trójnawowy, pseudobazylikowy, czteroprzęsłowy. Kropielnica usytuowana przy portalu północnym, renesansowa z około połowy XVI w. Nad wejściem z prezbiterium do zakrystii znajduje się płyta z białego marmuru, na której umieszczony jest renesansowy kartusz z herbem Półkozic, data 1546 r. i nazwisko Serafin Świerżowski, proboszcz Rosochatego[5].

Według opisu w 1609 r. nawa główna i prezbiterium przykryte były stropem, boczne sklepione. Wielokrotnie remontowany m.in. w 1690, 1775, 1781 spłonął dach, stropy i wystrój wnętrza, wówczas też zapewne uległy zniszczeniu szczyty elewacji zach. i wsch., ten ostatni przemurowywany i otynkowany w trakcie remontu 1807 r. lub 1853.

W czasie I wojny światowej sklepienia naw bocznych uszkodzone zostało pociskami artyleryjskimi. Odbudowana według projektu arch. Oskara Sosnowskiego, opracowanego w 1919 r.; wówczas na wzór kościoła w Kleczkowie[3]. (Odmienną grupę stanowią kościoły gotyckie w Kleczkowie, Wiźnie i Rosochatem)[4], wykonano nowy szczyt w elewacji zach., w której odsłonięto zatynkowane ościeża portalu i dobudowano flankujące go szkarpy; projektowane przesklepienie nawy głównej i prezbiterium niezrealizowane; wewnątrz wydzielono kruchtę pod chórem muzycznym, w miejscu rozebranej w 1905 r. kruchty zach. Spalony w 1944 r. Odbudowany w latach 1946-1949 pod kierunkiem arch. Piotra Kozińskiego z Warszawy[3].

Dzwonnica | edytuj kod

Obok kościoła znajduje się barokowa dzwonnica z 1775 r[5], drewniana konstrukcji słupowej, szalowana. Na rzucie zbliżonym do kwadratu. W niskiej górnej kondygnacji arkadowe otwory. Nakryta czterospadowym dachem[3]. W dzwonnicy zawieszone są renesansowe dzwony[5]: pierwszy – z datą 1574 i reliefowym przedstawieniem Chrystusa Zmartwychwstałego w owalnym medalionie oraz literami N.I.; drugi – z tegoż czasu, analogicznego kształtu, z datą niemożliwą do odczytania z braku dostępu[3].

W okolicy | edytuj kod

Na miejscowym cmentarzu znajduje się stara kropielnica drążona w granicie. W miejscowości znajduje się krzyż przydrożny z 1883 r., ażurowy, żeliwny, wykonany z kwadratowych prętów[5].

Obiekty zabytkowe | edytuj kod

W gminnym rejestrze zabytków znajduje się – Zespół kościoła parafialnego pw. św. Doroty a w nim: kościół murowany z 1546 r. dzwonnica drewniana z 1825 r. plebania drewniana z 1931 r. oraz cmentarz rzymskokatolicki[6].

Przypisy | edytuj kod

  1. Opis parafii na stronie diecezji
  2. J. Maroszek, Dzieje powiatu Wysokie Mazowieckie 1866-2006. Białystok 2008 r. s. 46.
  3. a b c d e f M. Kałamajskiej-Saeed, Katalog Zabytków Sztuki Województwa Łomżyńskiego, Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice. Seria Nowa, Tom IX zeszyt 2. Polska Akademia Nauk i Instytut Sztuki, Warszawa 1986 r. s. 64-67.
  4. a b B. Guerquin, Kościoły gotyckie na Mazowszu łomżyńskim z Województwo białostockie: przeszłość, zabytki, Towarzystwo Opieki nad Sztuką, Kultura i Pomnikami Przyrody „Lechja”, Białystok 1929 r. s. 27-31. – dostępna na stronie: Podlaskiej Biblioteki Cyfrowej. (2012-11-07).
  5. a b c d J. Rudnicki, Zabytki Ziemi Łomżyńskiej, 94 rysunki wraz z opisem zabytków, tom I, Rajgród 1998 r. s. 109-110.
  6. Uchwała Nr XXXII/166/09 Rady Gminy Czyżew-Osada z dnia 21 grudnia 2009 r. w sprawie przyjęcia „Gminnego programu opieki nad zabytkami dla Gminy Czyżew-Osada na lata 2010-2013”. (2012-11-07).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Parafia św. Doroty w Rosochatem Kościelnem" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy