Parafia św. Michała Archanioła w Michałkowicach


Na mapach: 50°19′06,2″N 19°00′10,5″E/50,318389 19,002917

Parafia św. Michała Archanioła w Michałkowicach w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Parafia św. Michała Archanioła w Siemianowicach Śląskich-Michałkowicachrzymskokatolicka parafia w dekanacie siemianowickim. Siedziba parafii znajduje się przy ulicy Kościelnej 1 w Siemianowicach Śląskich, w dzielnicy Michałkowice. Jest to najstarsza wspólnota parafialna na terenie Siemianowic Śląskich, której pierwsze pisane wzmianki pochodzą z XIV wieku. Obecny, neoromański kościół parafialny autorstwa Ludwiga Schneidera został poświęcony 12 czerwca 1910 roku. Z tej parafii pochodzi biskup Czesław Domin.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Początki | edytuj kod

Parafia św. Michała Archanioła powstała według przypuszczeń w latach 1290–1310 na terenie wsi Michałkowice[1] i jest jedną z najstarszych parafii w kasztelanii bytomskiej i dekanacie sławkowskim. Pierwsze potwierdzone wzmianki o parafii odnotowane w kolektoriach świętopietrza i dziesięcinach papieskich pochodzą z lat: 1325–1328[2][3] i okresu między 1336[4] a 1357 rokiem. Według dokumentów kolektora papieskiego Andrzeja z Verolo w 1326, wieś Michałkowice i budynek kościoła zostały opuszczone[4]. W źródłach z lat 1363–1374 budynek kościoła uległ prawdopodobnie zniszczeniu. 14 lutego 1402 roku powstał nowy drewniany kościół ufundowany przez Macieja Wrochlika z Bytkowa[2]. Ważną datą w historii parafii było powstanie pierwszej w okolicy przykościelnej szkoły w 1421 roku[1]. Najstarszy opis kościoła pochodzi z roku 1598 i został sporządzony przez ks. Krzysztofa Kazimierskiego. Wokół ówczesnego kościoła znajdowały się zabudowania gospodarcze, ogrody i plebania[2].

W 1786 roku rozpoczęto rozbiórkę starego budynku kościoła i budowę nowego murowanego w stylu późnobarokowym. Patronami budowy byli: Antonii Rheinbaben, Lazarus Henckel von Donnersmarck, Johann Nepomucen von Kloch, Józef Mikusz i ks. proboszcz Wojciech Pawlikowski[5]. 21 października 1787 roku poświęcono nowy kościół. Był on skromny na planie czworoboku i mieścił jedynie 600 osób[1]. W 1829 roku dobudowano wieżę[5], a 1858 roku boczne skrzydła, kryptę i kaplicę. Dzięki przebudowie świątynia mieściła ponad dwa razy więcej wiernych[1]. Mimo to, kościół z biegiem lat stawał się zbyt mały dla zwiększającej się ilości mieszkańców okolicznych terenów, co było spowodowane rozwojem przemysłu[5].

Michałkowicka parafia od początku swojego istnienia do 1811 roku należała do diecezji krakowskiej. Wówczas to biskup krakowski zrzekł się na rzecz biskupa wrocławskiego zwierzchnictwa nad dekanatem bytomskim i pszczyńskim, co zostało potwierdzone bullą papieską z 1821 roku[2].

Powstanie neoromańskiego kościoła | edytuj kod

Kościół parafialny w 1916 roku

Budowę nowej, obecnie funkcjonującej fary rozpoczęto 1 października 1902[6] roku według projektu architekta Ludwiga Schneidera[4]. Kamień węgielny poświęcono 26 kwietnia 1903 roku[1]. Kosztującą około 200 tysięcy marek budowę ukończono w 1904 roku[6]. 2 czerwca 1910 roku biskup metropolita wrocławski Georg Kopp dokonał konsekracji kościoła[7]. Rozbudowano w tym samym plebanię (podwyższono parterowy budynek o nadbudowane piętro), a proboszcz ks. Maximilian Gerlich ufundował szpital dla starców nazwany Maximilianeum (od jego imienia) – obecnie Dom Pomocy Społecznej prowadzony przez zgromadzenie ss. boromeuszek. W 1926 na zlecenie ks. Brandysa malarz Kowalewski z Katowic odnowił kościelną polichromię. Ustawiono wówczas ołtarz św. Rodziny oraz figury św. Józefa, św. Franciszka z Asyżu, św. Antoniego, Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej i krucyfiks, który był dziełem rzeźbiarza Folka z Pawłowic.

W 1973 roku świątynia otrzymała nowoczesny wystrój zaprojektowany przez inż. arch. Krystiana Laskego z Katowic. Pod pretekstem wymogów Soboru watykańskiego II zniszczono centralnie usytuowany witraż, ołtarz główny, usunięto balaski i stopnie w prezbiterium oraz polichromię. Nowy ołtarz został bliżej nawy głównej, a metalowa płaskorzeźba św. Michała Archanioła na tle betonowych słupów zastąpił drewniany ołtarz autorstwa Carla Bühla, dekorowany licznymi rzeźbami z obrazem św. Michała Archanioła umieszczonym pośrodku[8]. Przez ostatnie kilkanaście lat kościół przechodził szereg remontów i restauracji. Zamontowano ogrzewanie podłogowe i kanalizację, wymieniona cały dach wraz z remontem wieży, położona nową granitową posadzkę i przemalowano wnętrze[1].

Na początku 2015 roku konserwator diecezjalny w porozumieniu z ks. proboszczem parafii zadecydował o odtworzeniu pierwotnego ołtarza wg rysunku projektowego Carla Bühla[8]. Do zrekonstruowanego ołtarza użyto oryginalnych rzeźb, które zostały zabezpieczone przez parafię. Po fachowo przeprowadzonej konserwacji trafiły z powrotem na ołtarz. Nie odzyskano oryginalnego obrazu św. Michała Archanioła, który trafił do jednej z parafii na Pomorzu. W jego miejsce została namalowana kopia różniąca się kolorystyką od oryginału[9].

Działalność parafialna | edytuj kod

Siedziba parafii św. Michała Archanioła znajduje się przy ulicy Kościelnej 1 w Siemianowicach Śląskich, na terenie dzielnicy Michałkowice[10]. W kościele parafialnym w niedzielę i święta odprawianych jest sześć mszy świętych, natomiast w dni powszednie dwie. Funkcjonuje tu ponad dziesięć grup parafialnych skierowanych dla osób w różnym wieku i o różnej tematyce. Przy parafii funkcjonuje biblioteka parafialna[11].

Parafia zarządza cmentarzem parafialnym znajdujących się przy ulicy Maciejkowickiej[12].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Parafia św. Michała Archanioła w Siemianowicach Śląskich-Michałkowicach: Kościół (pol.). michalkowice.ihs.pl. [dostęp 2020-12-20].
  2. a b c d Derus 2014 ↓, s. 113.
  3. Urząd Miasta Siemianowice Śląskie: Kościoły (pol.). www.siemianowice.pl. [dostęp 2020-12-20].
  4. a b c E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku: Parafia św. Michała Archanioła w Michałkowicach (pol.). silesia.edu.pl. [dostęp 2020-12-20].
  5. a b c Derus 2014 ↓, s. 114.
  6. a b Derus 2014 ↓, s. 115.
  7. Derus 2014 ↓, s. 116.
  8. a b Derus 2014 ↓, s. 119.
  9. Derus 2014 ↓, s. 120.
  10. Parafia św. Michała Archanioła w Siemianowicach Śląskich-Michałkowicach: Kontakt (pol.). michalkowice.ihs.pl. [dostęp 2020-12-20].
  11. Parafia św. Michała Archanioła w Siemianowicach Śląskich-Michałkowicach (pol.). michalkowice.ihs.pl. [dostęp 2020-12-20].
  12. Parafia św. Michała Archanioła w Siemianowicach Śląskich-Michałkowicach: Cmentarz parafialny (pol.). michalkowice.ihs.pl. [dostęp 2020-12-20].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Parafia św. Michała Archanioła w Michałkowicach" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy