Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gródku


Na mapach: 53°05′41,3″N 23°39′53,5″E/53,094806 23,664861

Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Gródku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gródku) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Pannyparafia prawosławna w Gródku, w dekanacie Gródek diecezji białostocko-gdańskiej.

Na terenie parafii funkcjonuje 1 cerkiew i 1 kaplica:

Spis treści

Historia | edytuj kod

Kaplica cmentarna Opieki Matki Bożej

Początki prawosławia w Gródku sięgają połowy XIV wieku. Z przekazów historycznych wiadomo, że w Gródku w tym czasie znajdowała się główna siedziba rozległych dóbr możnego prawosławnego rodu Chodkiewiczów. Syn Jana Chodkiewicza, Aleksander, zbudował tam (około 1490) cerkiew pod wezwaniem św. Jana Teologa oraz monaster. Do monasteru i cerkwi sprowadził mnichów z góry Athos (według innej wersji z Kijowa). W 1492 mnichom pozwolono przenieść klasztor w inne, bardziej ustronne miejsce – w rezultacie w 1501 powstał monaster na terenie dzisiejszego miasta Supraśl (które swój początek zawdzięcza rzeczonemu monasterowi).

W XIX wieku, pod zaborem rosyjskim, parafia gródecka należała do dekanatu białostockiego diecezji litewskiej. W 1875 do parafii należały: Gródek, Bielewicze, Dzierniakowo, Józefowo, Kopce, Mieleszki, Pieszczaniki, Słuczanka, Waliły, Załuki i Zarzeczany. W owym czasie wspólnota posiadała cztery etatowe stanowiska: proboszcza, pomocnika proboszcza i dwóch psalmistów. W 1877 liczyła 5430 wiernych. Szkoła parafialna powstała w 1863; po 16 latach kształciło się w niej 120 uczniów. W lutym 1884 na terenie gródeckiej parafii otwarto szkoły gramoty.

Czwartą w historii parafii cerkiew zbudowano w 1858. W zachowanych do dnia dzisiejszego zapiskach parafialnych można przeczytać: ...cerkiew drewniana, dzwonnica również. Ogrodzenie z kamienia.... W 1862 wzniesiono na cmentarzu parafialnym kaplicę pod wezwaniem Opieki Matki Bożej, która istnieje do dziś.

W 1901 parafię gródecką włączono do nowo utworzonej diecezji grodzieńskiej. Funkcjonowanie parafii przerwane zostało w 1915, kiedy to większość ludności prawosławnej została ewakuowana w głąb Rosji (bieżeństwo). Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości parafia wznowiła działalność. Cerkiew parafialna spłonęła w 1943. Bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęto budowę kolejnej, tym razem murowanej cerkwi. Nową świątynię konsekrowano w 1970; wiele wysiłku w jej budowę włożył późniejszy metropolita Bazyli (Doroszkiewicz), który w latach 50. był proboszczem parafii w Gródku.

W październiku 1990 powstał chór młodzieżowy pod dyrekcją Jerzego Ostapczuka. Od 1991 przy parafii działa Bractwo Młodzieży Prawosławnej. W 1992 z inicjatywy proboszcza, ks. Mikołaja Ostapczuka, rozpoczęto remont elewacji cerkwi, a rok później – konserwację ikon. W 1995 wykonano nowy ikonostas. W tymże roku utworzono drugi chór młodzieżowy pod dyrekcją Elżbiety Kondrusik. W 2002 ufundowano komplet 9 dzwonów. W 2008 ostatecznie ukończono remont cerkwi parafialnej. W tym też czasie odrestaurowano kaplicę cmentarną. W 2011 zakończono remont ogrodzenia wokół cerkwi.

9 listopada 2014 otwarto nowy cmentarz parafialny. Poświęcenia nekropolii dokonał arcybiskup białostocki i gdański Jakub[1].

Parafia liczy ponad 3000 wiernych.

Zasięg terytorialny | edytuj kod

Gródek, Waliły, Waliły-Stacja, Waliły-Dwór, Królowe Stojło, Słuczanka, Piłatowszczyzna, Glejsk, Zarzeczany, Dzierniakowo, Straszewo, Bielewicze, Mieleszki, Grzybowce, Bagno, Wierobie, Jakubin[2].

Wykaz proboszczów | edytuj kod

  • Wiek XVII:
    • hieromnich Stefan
    • hieromnich Afanazy
    • hieromnich Szymon
    • hieromnich Rafał
    • hieromnich Piotr
  • 1788 – ks. Michał Kleeskowski
  • 1801 – ks. Flateusz Koncewicz
  • 1852–1881 – ks.Julian Skalski
  • 1881–1885 – ks. Józef Grynkiewicz
  • 1885–1909 – ks. Filip Zankiewicz
  • 1909–1915 – ks. Anatol Winogradow
  • 1915–1918 – przerwa w funkcjonowaniu parafii (bieżeństwo)
  • 1918–1940 – ks. Anatol Winogradow
  • 1944–1946 – ks. Włodzimierz Garustowicz
  • 1946–1960 – ks. Włodzimierz Doroszkiewicz (późniejszy metropolita Bazyli)
  • 1960–1979 – ks. Włodzimierz Doroszkiewicz (stryjeczny brat metropolity)
  • 1979 – ks. Aleksander Wysocki
  • 1979–1990 – ks. Grzegorz Szyryński
  • od 1990 – ks. Mikołaj Ostapczuk

Przypisy | edytuj kod

  1. Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Poświęcenie nowego cmentarza w Gródku [dostęp: 10.11.2014.]
  2. Artykuły – Przegląd Prawosławny, www.przegladprawoslawny.pl [dostęp 2016-08-15] .

Bibliografia | edytuj kod

  • Kalendarz Prawosławny 2013, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, ss.222–223
  • Parafia prawosławna w Gródku, Sergiusz Borowik w Przegląd Prawosławny Nr 9(159), 1998, ISSN 0867-7476
  • Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gródku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy