Park Wilsona w Poznaniu


Na mapach: 52°23′57,55″N 16°54′07,09″E/52,399319 16,901969

Park Wilsona w Poznaniu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Park Wilsona w Poznaniu – zabytkowy park w Poznaniu, na Łazarzu, na obszarze jednostki pomocniczej Osiedle Św. Łazarz, do 1925 funkcjonujący jako Ogród Botaniczny[1].

Zajmuje powierzchnię 7,2 ha, a jego początki sięgają 1834 roku, kiedy to teren dzisiejszego parku wykupiło Towarzystwo do Upiększania Miasta i Jego Okolic, zakładając tu szkółkę drzew, którymi obsadzano miejskie ulice i place. W 1902 Towarzystwo przekazało szkółkę miastu i udostępniono ją publiczności. Powstał tu pierwszy w Poznaniu ogród botaniczny (urządzanie parku zakończono w 1904 według projektu Hermana Kube). Na terenie parku w 1910 wzniesiono palmiarnię (wzniesiono ją w ramach Wystawy Wschodnioniemieckiej Przemysłu, Rzemiosła i Rolnictwa). Po wojnie, w 1926, park otrzymał jako patrona prezydenta USA Thomasa Woodrow Wilsona, który pod wpływem Ignacego Jana Paderewskiego przyczynił się do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1919 r. W końcu czerwca 1927 powstał komitet budowy planetarium, które miało powstać na skraju założenia, u zbiegu ulic Orzeszkowej i Śniadeckich[2]. W 1928 park został włączony w tereny PeWuKi; powstała wówczas parkowa fontanna. 4 lipca 1931 stanął tu pomnik prezydenta ufundowany przez Ignacego Jana Paderewskiego, który odsłoniła wdowa po prezydencie, prezydent RP Ignacy Mościcki, oraz prezydent Poznania Cyryl Ratajski. Autorem rzeźby był Gutzon Borglum - autor twarzy Jerzego Waszyngtona wyrzeźbionej w zboczu góry Rushmore. Pomnik zniszczyli Niemcy.

4 marca 1945, kilka dni po zakończeniu walk o Poznań, odbył się w parku (w obiektach Studium Wychowania Fizycznego) pierwszy w mieście publiczny koncert muzyczny po II wojnie światowej (udział wzięli m.in. Stefan Stuligrosz, Wiktor Buchwald i Wanda Falkówna)[3].

Południowa część parku w stylu angielskim Uwolnienie Andromedy przez Perseusza

Po wojnie, w 1951 park przemianowano na park Marcina Kasprzaka, a na miejscu pomnika Wilsona, w 1963 stanął pomnik rewolucjonisty. W 1990 park wrócił do przedwojennej nazwy, a postać Marcina Kasprzaka zastąpiło w 1994 popiersie prezydenta Wilsona wyrzeźbione przez Zofię Trzcińską-Kamińską. Pomnik działacza trafił do Czołowa, wsi między Kórnikiem a Rogalinem, gdzie Marcin Kasprzak się urodził. W Parku stoi również murowana muszla koncertowa z 1936, a także odlana w 1891 zgodnie z projektem J. Pfhula rzeźba Perseusza i Andromedy. Była ona podarkiem dla miasta od cesarzowej Wiktorii z okazji jej wizyty w Poznaniu w 1888 r. Rzeźba była wówczas elementem odsłoniętej uroczyście 9 kwietnia 1891 r. fontanny na pl. Królewskim, dziś Cyryla Ratajskiego[4], a do Parku Wilsona przeniesiono ją w 1956. Park poddano rewitalizacji w latach 1993 i 1994 przywracając między innymi ogrodzenie i rzeźby z bramy wejściowej pochodzące sprzed 1929, autorstwa Edwarda Haupta. Na terenie parku znajdują się dwa drzewa pomniki przyrody: platan o obwodzie pnia 410 cm i wierzba o obwodzie 430 cm.

Park wpisany do rejestru zabytków[5], zamykany na noc[1].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Zbyszek Synusz. Park Wilsona - wszystko zaczęło się od miejskiej szkółki drzew i krzewów. „Pasaż poznański”, s. 12, 2013-10-18. 
  2. Tadeusz Świtała, Poznań w 1927r. (część pierwsza), w: Kronika Miasta Poznania, nr 4/1988, s.111, ISSN 0137-3552
  3. JaninaJ. Mrówczyńska JaninaJ., Przemiany w życiu kulturalnym Poznania w latach 1945-1985, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 1991, s. 134, ISBN 83-232-0322-9, OCLC 830071051 .
  4. „Dziennik Poznański”. 11 kwietnia 1891, r. 33, nr 82. s. str. 3. 
  5. Joanna Bielawska-Pałczyńska (opr.) Poznań, Spis zabytków architektury, wyd. II, Poznań 2005, Wydawnictwo Miejskie dla Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków przy Urzędzie Miasta Poznania, ​ISBN 83-89525-37-2​; str 47, poz. 367. Jako elementy zabytkowe Zespołu Ogrodu Botanicznego wymieniono:
    • Park (nr rej.: 147/Wlkp/A)
    • Palmiarnię (nr rej.: 147/Wlkp/A)
    • Betonhaus (Hala Betonowa - pawilon Wystawy Wschodnioniemieckiej na terenie MTP) (nr rej.: 320 z 17 września 1991)
    • Muszlę koncertową (nr rej.: 147/Wlkp/A)
    • Fontannę (nr rej.: 147/Wlkp/A)
    • Ogrodzenie z bramą (od narożnika ul. Berwińskiego i Głogowskiej) (nr rej.: 147/Wlkp/A)
Na podstawie artykułu: "Park Wilsona w Poznaniu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy