Partia Demokratyczna (Serbia)


Partia Demokratyczna (Serbia) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Zoran Đinđić

Partia Demokratyczna (serb. Demokratska stranka / Демократска странка, DS) – serbska partia polityczna o profilu socjaldemokratycznym[1]. Posiada status partii stowarzyszonej w ramach Partii Europejskich Socjalistów[2].

Spis treści

Historia | edytuj kod

11 grudnia 1989 grupa 13 intelektualistów zaapelowała o reaktywację Partii Demokratycznej, stronnictwa działającego w przedwojennej Jugosławii. Do faktycznego założenia ugrupowania doszło 3 lutego 1990 w okresie przemian politycznych, na jej czele stanął Dragoljub Mićunović. W tym samym roku DS po raz pierwszy uzyskała reprezentację w Zgromadzeniu Narodowym (7 miejsc). W 1992 w partii doszło do rozłamu, opuściła ją grupa prawicowych działaczy skupionych wokół Vojislava Koštunicy, którzy zawiązali Demokratyczną Partię Serbii. Partia Demokratyczna w tym samym roku uzyskała 6 mandatów w parlamencie, a w kolejnych wyborach przeprowadzonych już w 1993 – 29 miejsc. W 1994 nowym przywódcą ugrupowania został Zoran Đinđić. W 1996 DS w koalicji z DSS i innymi opozycyjnymi wobec Slobodana Miloševicia formacjami zwyciężyła w wyborach lokalnych w kilku większych miastach Serbii. Władza odmawiała uznania wyników wyborów, co doprowadziło do masowych skutecznych protestów. Przywódca partii w 1997 objął urząd burmistrza Belgradu.

W 2000 Partia Demokratyczna przystąpiła do Demokratycznej Opozycji Serbii. Vojislav Koštunica, jako kandydat DOS, zwyciężył w wyborach na urząd prezydenta federalnego Jugosławii, pokonując Slobodana Miloševicia. Kontrolowana przez władze komisja wyborcza odmówiła uznania tych wyników. Wywołało to masowe wielotysięczne protesty w całym kraju, w trakcie których 5 października 2000 doszło do zajęcia instytucji rządowych. Ostatecznie 7 października tegoż roku Vojislav Koštunica objął urząd prezydenta Jugosławii. W wyborach parlamentarnych z 23 grudnia 2000 koalicja DOS zdobyła 176 na 250 miejsc w parlamencie, z czego około 45 przypadło DS. Jej przewodniczący Zoran Đinđić stanął na czele nowego koalicyjnego gabinetu, w trakcie sprawowania tego urzędu 12 marca 2003 został zamordowany. Zoran Živković z DS objął wówczas stanowisko premiera. Gabinet utracił większość w Skupsztinie, co skutkowało przedterminowymi wyborami w tym samym roku – DS z 37 deputowanymi przeszła do opozycji. W 2004 dołączyła do niej partia Centrum Demokratyczne Dragoljuba Mićunovicia, który w połowie lat 90. odszedł z DS[3].

W 2004 na czele DS stanął Boris Tadić, który zwyciężył także w wyborach prezydenckich. W 2007 Partia Demokratyczna zdobyła 64 miejsca w Zgromadzeniu Narodowym, dołączyła do gabinetu Vojislava Koštunicy, który upadł już w 2008. W tym samym roku zorganizowana przez prezydenta koalicja na bazie DS zwyciężyła w przedterminowych wyborach (102 mandaty, w tym 64 dla DS). Rekomendowany przez nią bezpartyjny Mirko Cvetković został nowym premierem, urzędując do 2012.

W 2012 Boris Tadić nie uzyskał reelekcji, Partia Demokratyczna wprowadziła 49 posłów, przechodząc następnie do opozycji. Nowym przewodniczącym ugrupowania został Dragan Đilas. W okresie jego przywództwa z ugrupowania odchodzili m.in. Zoran Živković, Dušan Petrović, a w 2014 Boris Tadić.

Na potrzeby wyborów w 2014 demokraci utworzyli koalicję wyborczą m.in. z Bogatą Serbią, Nową Partią i ugrupowaniem mniejszości chorwackiej. Blok uzyskał około 6% głosów i 19 mandatów[4]. Natomiast celem startu w wyborach w 2016 porozumieli się z Nową Partią, Razem dla Serbii i Chorwatami. Koalicja dostała około 6% głosów i 16 mandatów poselskich[5].

W 2018 partia współtworzyła porozumienie ugrupowań opozycyjnych pod nazwą Sojusz dla Serbii[6]; koalicja ta zbojkotowała wybory parlamentarne w 2020, uznając je za niedemokratyczne[7].

Przewodniczący | edytuj kod

Wybory do Zgromadzenia Narodowego | edytuj kod

  • 1990 – 7,8% głosów i 7 mandatów
  • 1992 – 4,4% głosów i 6 mandatów
  • 1993 – 11,6% głosów i 29 mandatów
  • 1997 – bojkot wyborów
  • 2000 – 64,1% głosów i 178 mandatów (koalicja, 45 mandatów przypadło DS)
  • 2003 – 12,6% głosów i 37 mandatów (koalicja)
  • 2007 – 22,7% głosów i 64 mandaty (koalicja)
  • 2008 – 36,4% głosów i 102 mandaty (koalicja, 64 mandaty przypadło DS)
  • 2012 – 22,1% głosów i 67 mandatów (koalicja, 49 mandatów przypadło DS)
  • 2014 – 6,0% głosów i 19 mandatów (koalicja)
  • 2016 – 6,0% głosów i 16 mandatów (koalicja)
  • 2020 – bojkot wyborów

Przypisy | edytuj kod

  1. Parties and Elections in Europe: Serbia (ang.). parties-and-elections.eu. [dostęp 2014-02-04].
  2. PES Member Parties (ang.). pes.eu. [dostęp 2014-02-04].
  3. Dragoljub Mićunović (ang.). otvoreniparlament.rs. [dostęp 2014-02-05].
  4. 64. sednica Republičke izborne komisije (serb.). parlament.gov.rs, 24 marca 2014. [dostęp 2014-03-25].
  5. Commission confirms: DSS-Dveri win seats in new parliament (ang.). b92.net, 5 maja 2016. [dostęp 2016-05-05].
  6. U Beogradu i zvanično formiran Savez za Srbiju (serb.). n1info.com, 2 września 2018. [dostęp 2020-06-18].
  7. Serbian Elections: In Extraordinary Circumstances, Ruling Party Looks to Solidify its Grip on Power (ang.). europeelects.eu, 18 czerwca 2020. [dostęp 2020-06-18].
  8. Leaders of Serbia (ang.). zarate.eu. [dostęp 2014-08-20].

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Partia Demokratyczna (Serbia)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy