Partyzanci


Partyzant w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Partyzanci) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Partyzanci w filmie Zakazane Piosenki.

Partyzant (fr. partisan 'stronnik; partyzant' z wł. partigiano 'stronnik' od łac. pars dpn. partis 'część') – żołnierz nieregularnych oddziałów prowadzących walki oraz działania dywersyjne na terenach zajętych przez przeciwnika bądź zwalczających siłą rząd.

Spis treści

Konwencja Haska IV (1907) | edytuj kod

Zgodnie z zapisami konwencji haskiej żołnierz oddziałów nieregularnych przestrzegających zasad rozdziału I konwencji haskiej IV z 1907 r. jest stroną wojującą w znaczeniu prawa międzynarodowego[1]. Definicja prawa międzynarodowego dotycząca stron wojujących jest jednoznaczna:

Konwencja haska IV w tym zakresie była niejednokrotnie łamana przez państwa-sygnatariuszy, zwłaszcza przez III Rzeszę i ZSRR w okresie II wojny światowej.


Z uwagi na niezgodne z prawem międzynarodowym ogłoszenie przez Niemcy i ZSRR zaprzestania istnienia państwa polskiego w układzie o granicach i przyjaźni z 28 września 1939 zarówno żołnierze polscy wzięci do niewoli przez Armię Czerwoną podczas najazdu sowieckiego na Polskę od 17 września 1939 r. jak i żołnierze Armii Krajowej w czasie całych działań wojennych w tym zwłaszcza powstania warszawskiego nie byli uznawani zarówno przez Wehrmacht i inne oddziały niemieckie jak i Armię Czerwoną za stronę wojującą. Dopiero po otwartej deklaracji brytyjskiej z 30 sierpnia 1944 r. uznającej Armię Krajową za stronę wojującą, otwarte naruszanie przez Niemców zasad konwencji haskiej wobec powstańców warszawskich zostało ograniczone – czego konsekwencją były postanowienia układu kapitulacyjnego pomiędzy gen. Tadeuszem "Bór"- Komorowskim a Obergruppenführerem Erichem von dem Bach w przedmiocie kapitulacji garnizonu warszawskiego AK i statusu żołnierzy AK jako jeńców wojennych.

Partyzant a terrorysta lub bandyta | edytuj kod

Określanie konkretnych bojowników mianem partyzantów bądź terrorystów jest w wielu wypadkach wybitnie subiektywne. Zwłaszcza propaganda wojenna zazwyczaj odnosi się do wiernych danej stronie oddziałów jako "partyzanckich", a do wrogich jako "terrorystycznych" (dawniej "bandyckich")[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. Po raz pierwszy cytowane definicje proklamowała Deklaracja brukselska (1874). Sformułowania te powtórzyły Konwencje genewskie o jeńcach z 1929 i 1949 oraz uzupełniające je Protokoły genewskie z 1977
  2. Grupy prowadzące walkę narodowowyzwoleńczą aby nie narazić się na zarzut aktywności terrorystycznej powinny przy podejmowaniu wszelkich działań przestrzegać podstawowych standardów praw człowieka. Decydujące znaczenie mają w tym kontekście normy wymagające poszanowania podczas konfliktu praw osób chronionych w tym przede wszystkim cywili i rannych (...) Partyzanci działania swoje zasadniczo kierują przeciwko celom wojskowym, a ewentualne ofiary wśród cywili są niezaplanowanym efektem ubocznym tych operacji. Terroryści natomiast nie rozróżniają celów militarnych i cywilnych. Co więcej często to właśnie ludność cywilna jest głównym celem ataków terrorystycznych. (mgr Bartosz Władysław Fieducik, Terroryzm morski w świetle międzynarodowego prawa karnego s. 113)

Zobacz też | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (zajęcie):
Na podstawie artykułu: "Partyzanci" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy