Pascal (1928)


Pascal (1928) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pascal (Q138)francuski oceaniczny okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej, jedna z 31 jednostek typu Redoutable. Okręt został zwodowany 19 lipca 1928 roku w stoczni Arsenal de Brest, a do służby w Marine nationale wszedł we wrześniu 1931 roku. Jednostka pełniła służbę na Atlantyku i Morzu Śródziemnym, a od zawarcia zawieszenia broni między Francją a Niemcami znajdowała się pod kontrolą rządu Vichy. 27 listopada 1942 roku „Pascal” został samozatopiony w Tulonie. Podniesiony przez Włochów, został ponownie zatopiony przez alianckie samoloty 11 marca 1944 roku.

Spis treści

Projekt i budowa | edytuj kod

„Pascal” zamówiony został na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1925 roku[1][2]. Projekt (o sygnaturze M6[2]) był ulepszeniem pierwszych powojennych francuskich oceanicznych okrętów podwodnych – typu Requin[1]. Poprawie uległa krytykowana w poprzednim typie zbyt mała prędkość osiągana na powierzchni oraz manewrowość[1][3]. Posiadał duży zasięg i silne uzbrojenie; wadą była ciasnota wnętrza, która powodowała trudności w dostępie do zapasów prowiantu i amunicji[3]. Konstruktorem okrętu był inż. Jean-Jacques Roquebert[3].

„Pascal” zbudowany został w Arsenale w Breście[4][5]. Stępkę okrętu położono w 1925 roku[5], został zwodowany 19 lipca 1928 roku[4][6], a do służby w Marine nationale przyjęto go we wrześniu 1931 roku[2][5]. Jednostka otrzymała numer burtowy Q138[2].

Dane taktyczno–techniczne | edytuj kod

„Pascal” był dużym, oceanicznym dwukadłubowym okrętem podwodnym[1][3]. Długość całkowita wynosiła 92,3 metra (92 metry między pionami), szerokość 8,2 metra i zanurzenie 4,7 metra[4][7]. Wyporność standardowa w położeniu nawodnym wynosiła 1384 tony (normalna 1570 ton), a w zanurzeniu 2084 tony[4][6][a]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki wysokoprężne Sulzer o łącznej mocy 6000 koni mechanicznych (KM)[4][11][b]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 2000 KM[3][4][c]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 17 węzłów na powierzchni i 10 węzłów w zanurzeniu[4][9][d]. Zasięg wynosił 10 000 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (lub 4000 Mm przy prędkości 17 węzłów) oraz 100 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą[1][5]. Zbiorniki paliwa mieściły 95 ton oleju napędowego[2][4]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 80 metrów, zaś czas zanurzenia 45-50 sekund[1][3]. Autonomiczność okrętu wynosiła 30 dób[2][10].

Okręt wyposażony był w siedem wyrzutni torped kalibru 550 mm: cztery na dziobie i jeden potrójny zewnętrzny aparat torpedowy. Prócz tego za kioskiem znajdował się jeden podwójny dwukalibrowy (550 lub 400 mm) aparat torpedowy[2][3]. Na pokładzie było miejsce na 13 torped, w tym 11 kalibru 550 mm i dwie kalibru 400 mm[2][3]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło działo pokładowe kal. 100 mm L/45 M1925 oraz zdwojone stanowisko wielkokalibrowych karabinów maszynowych Hotchkiss kalibru 13,2 mm L/76[2][3].

Załoga okrętu składała się z 4 oficerów oraz 57 podoficerów i marynarzy[4][5][e].

Służba | edytuj kod

W momencie wybuchu II wojny światowej okręt pełnił służbę na Atlantyku w składzie 4. dywizjonu okrętów podwodnych w Casablance[12]. Dowódcą jednostki był w tym okresie kpt. mar. P.J.J. Chuniaud[12]. W końcu września 1939 roku okręt patrolował rejon Wysp Kanaryjskich[13]. 16 stycznia 1940 roku „Pascal” zaatakował duży statek handlowy, który opuścił port Santa Cruz de Tenerife. Niedoszłym niemieckim łamaczem blokady okazał się aliancki parowiec „Highland Princess” (14 133 BRT), który na szczęście nie doznał żadnych uszkodzeń[14]. W lutym 1940 roku okręt stanowił część eskorty konwoju 63 KS z Casablanki do Brestu, w skład którego wchodziło osiem statków[15]. 13 kwietnia jednostka (wraz z bliźniaczymi „Achéron” i „Argo”) opuściła Casablankę i 18 kwietnia dopłynęła do Bizerty[16]. W czerwcu 1940 roku okręt nadal należał do 4. dywizjonu okrętów podwodnych, stacjonując w Bizercie[17]. Jednostka uczestniczyła w tym miesiącu w patrolowaniu środkowej części Morza Śródziemnego[18]. Po zawarciu zawieszenia broni między Francją a Niemcami okręt znalazł się pod kontrolą rządu Vichy (rozbrojony w Tulonie)[19]. 27 listopada 1942 roku, podczas ataku Niemców na Tulon, jednostka została samozatopiona[3][5]. Okręt został później podniesiony przez Włochów, lecz 11 marca 1944 roku został ponownie zatopiony przez alianckie samoloty[3][4][f].

Uwagi | edytuj kod

  1. Jane's Fighting Ships 1934 podaje wyporność 1644/2080 ton[8], zaś J. Lipiński, Jane's Fighting Ships 1940 i Jane’s Fighting Ships of World War II – 1384/2080 ton[7][9][10].
  2. P.E. Fontenoy podaje, że okręt posiadał cztery silniki Diesla[3], zaś według Jane's Fighting Ships 1934 i Jane's Fighting Ships 1940 okręt posiadał dodatkowo pomocniczy silnik Diesla o mocy 750 KM[8][9].
  3. J. Labayle Couhat podaje, że łączna moc silników elektrycznych wynosiła 1000 KM[11].
  4. Jane's Fighting Ships 1934 podaje, że prędkość na powierzchni wynosiła 18 węzłów[8], zaś według J. Lipińskiego okręt osiągał na powierzchni 19,5 węzła[7].
  5. Według Jane's Fighting Ships 1940 i Jane’s Fighting Ships of World War II załoga okrętu liczyła 67 osób[9][10].
  6. Navypedia podaje, że powtórne zatopienie nastąpiło w wyniku nalotu z 23 marca 1944 roku[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: 1980, s. 274.
  2. a b c d e f g h i j Ivan Gogin: REDOUTABLE submarines (1931-1939) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-04-02].
  3. a b c d e f g h i j k l Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 187.
  4. a b c d e f g h i j Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: 1980, s. 273.
  5. a b c d e f Jean Labayle Couhat: French warships of World War II. London: 1971, s. 76.
  6. a b Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 186.
  7. a b c Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999, s. 539.
  8. a b c Oscar Parkes (red.): Jane’s Fighting Ships 1934. London: 1934, s. 199.
  9. a b c d Francis E. McMurtrie (red.): Jane’s Fighting Ships 1940. London: 1941, s. 192.
  10. a b c Antony Preston (red.): Jane’s Fighting Ships of World War II. London: Studio Editions, 1989, s. 131.
  11. a b Jean Labayle Couhat: French warships of World War II. London: 1971, s. 75.
  12. a b Don Kindell: FRENCH, POLISH, GERMAN NAVIES, also US SHIPS IN EUROPE, SEPTEMBER 1939 (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-02].
  13. Don Kindell: NAVAL EVENTS SEPTEMBER 1939 (Part 2 of 2) Friday 15th - Saturday 30th (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-02].
  14. Don Kindell: NAVAL EVENTS, JANUARY 1940 (Part 2 of 2) Tuesday 16th - Wednesday 31st (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-02].
  15. Don Kindell: NAVAL EVENTS, FEBRUARY 1940 (Part 1 of 2) Thursday 1st - Wednesday 14th (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-02].
  16. Don Kindell: NAVAL EVENTS, APRIL1940 (Part 2 of 4) Monday 8th - Sunday 14th (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-02].
  17. Don Kindell: FRENCH NAVY SHIPS, JUNE 1940 (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-04].
  18. Don Kindell: NAVAL EVENTS, JUNE 1940 (Part 2 of 4) Saturday 8th – Friday 14th (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-04].
  19. Don Kindell: NAVAL EVENTS, NOVEMBER 1940 (Part 2 of 2) Friday 15th – Saturday 30th (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-04].

Bibliografia | edytuj kod

  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.)
  • Ivan Gogin: REDOUTABLE submarines (1931-1939) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-04-02].
  • Don Kindell: BRITISH and OTHER NAVIES DAY-BY-DAY (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-04-02].
  • Jean Labayle Couhat: French warships of World War II. London: Ian Allan Ltd., 1971. ISBN 0-7110-0153-7. (ang.)
  • Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999. ISBN 83-902554-7-2.
  • Francis E. McMurtrie (red.): Jane’s Fighting Ships 1940. London: Sampson Low, Marston & Co., 1941. (ang.)
  • Oscar Parkes (red.): Jane’s Fighting Ships 1934. London: Sampson Low, Marston & Co., 1934. (ang.)
  • Antony Preston (red.): Jane’s Fighting Ships of World War II. London: Studio Editions, 1989. ISBN 1-85170-194-X. (ang.)
Na podstawie artykułu: "Pascal (1928)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy