Patriarchat Konstantynopolitański


Na mapach: 41°N 29°E/41,029167 28,951667

Patriarchat Konstantynopolitański w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Emblemat Ekumenicznego Patriarchy Konstantynopola Bartłomieja

Ekumeniczny Patriarchat Konstantynopolitański (gr. Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως, Oikoumenikòn Patriarcheîon Konstantinoupóleos, tur. Rum Ortodoks Patrikhanesi) – starożytny Kościół, którego początki sięgają czasów apostolskich.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Zgodnie z Tradycją, Kościół został założony przez apostoła Andrzeja, który głosił Ewangelię w Azji Mniejszej, w okolicach Morza Czarnego, Tracji i Achai. Z tego też powodu Patriarchat Ekumeniczny ustanowił dzień pamięci świętego (30 listopada, 13 grudnia) dniem Tronu Patriarszego. Apostolskość tego Kościoła jest również związana z osobą apostoła i ewangelisty Jana Teologa, który nauczał w Azji Mniejszej. Napisaną przez siebie Apokalipsę zaadresował on do „siedmiu kościołów w Azji”: w Efezie, Smyrnie, Pergamonie, Tiatyrze, Sardes, Filadelfii i Laodycei, które od IV wieku znajdują się w jurysdykcji Konstantynopola. W rzeczywistości początki tego Kościoła zbiegają się z ustanowieniem w Konstantynopolu stolicy cesarstwa rzymskiego w 330. W tym też okresie wyłączono Konstantynopol z jurysdykcji metropolii Heraklei i przyznano jego biskupowi honorowe pierwszeństwo zaraz po Rzymie.

W ciągu stuleci Kościół Bizancjum odgrywał i wciąż odgrywa bardzo znaczącą rolę w prawosławnym świecie. Od czasów wielkiej schizmy w 1054, patriarcha ekumeniczny jest honorowym przywódcą prawosławia, noszącym tytuł „primus inter pares”. Jego rolą jest inicjowanie i koordynowanie działań pomiędzy Kościołami lokalnymi, zwoływanie panprawosławnych soborów i spotkań oraz prowadzenie dialogu z przedstawicielami innych wyznań i religii. Od 1991, na czele Kościoła stoi patriarcha Bartłomiej I noszący tytuł Arcybiskupa Konstantynopola Nowego Rzymu i Patriarchy ekumenicznego. Patriarcha Bartłomiej, 270 patriarcha w 2000-letniej historii Kościoła, jest znany ze swej działalności na rzecz pojednania chrześcijan, dialogu międzyreligijnego i ochrony środowiska naturalnego.

Struktura | edytuj kod

W jurysdykcji Patriarchatu znajduje się 5 diecezji w europejskiej części Turcji (ok. 30 tys. wiernych), 35 w północnej Grecji, 10 na greckich wyspach a także wiele w Europie, obu Amerykach (ponad 2 mln wiernych), Azji, Australii i Nowej Zelandii. Połączone są one w większe jednostki administracyjne:[1]

W Turcji | edytuj kod

  1. Arcybiskupstwo Konstantynopola
  2. Metropolia Chalcedonu
  3. Metropolia Derkosu
  4. Metropolia Wysp Książęcych
  5. Metropolia Imbros i Tenedos

W Grecji | edytuj kod

  1. Metropolia wyspy Rodos
  2. Metropolia wysp Kos i Nisiros
  3. Metropolia wyspy Karpatos
  4. Metropolia wysp Leros, Kalimnos i Astipalea
  5. Metropolia wysp Simi i Kasos
  • „Nowe Ziemie” (36 metropolii)

W innych krajach | edytuj kod

  1. Estoński Apostolski Kościół Prawosławny
  2. Fiński Kościół Prawosławny
  3. Ukraiński Kościół Prawosławny Kanady
  4. Ukraiński Kościół Prawosławny Stanów Zjednoczonych[2]
  5. Zachodnioeuropejski Egzarchat Parafii Rosyjskich (zlikwidowany 27 listopada 2018 r.)[3]
  6. Arcybiskupstwo Australii
  7. Arcybiskupstwo Szwajcarii
  8. Arcybiskupstwo Tiatyry i Wielkiej Brytanii
  9. Metropolia Austrii i egzarchat Węgier
  10. Metropolia Belgii i egzarchat Niderlandów i Luksemburga
  11. Metropolia Buenos Aires
  12. Metropolia Francji[4]
  13. Metropolia Hiszpanii i Portugalii
  14. Metropolia Hongkongu i południowo-wschodniej Azji
  15. Metropolia Korei
  16. Metropolia Meksyku
  17. Metropolia Niemiec
  18. Metropolia Nowej Zelandii
  19. Metropolia Panamy, Ameryki Środkowej i Karaibów[5]
  20. Metropolia Singapuru i południowej Azji
  21. Metropolia Szwecji i całej Skandynawii
  22. Metropolia Toronto
  23. Metropolia Włoch i Malty
  24. Grecka Prawosławna Archidiecezja Ameryki[6] (8 metropolii)
  25. Albańska Prawosławna Diecezja Ameryki[7]
  26. Amerykańska Karpato-Rusińska Diecezja[8]
  27. Prawosławny Wikariat Palestyńsko-Jordański w Stanach Zjednoczonych[9]
  28. Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny w Diasporze[10]

Patriarcha ekumeniczny sprawuje również pieczę nad takimi ośrodkami monastycznymi jak Atos i Patmos. Natomiast w Chambésy w Szwajcarii, Patriarchat posiada Centrum Prawosławne, ważny ośrodek akademicki, miejsce spotkań prawosławnych z całego świata. Kościół posiada także własne szkoły teologiczne i wydawnictwa m.in. Holy Cross Greek Orthodox School of Theology, czy też słynną Szkołę Teologiczną na Chalki, zamkniętą przez Turków w 1971. Liczbę wiernych Patriarchatu Ekumenicznego szacuje się na 7 mln. Siedziba patriarchy znajduje się na Fanarze w Turcji, jednak jej przyszłość jest wciąż bardzo niepewna w związku z ogromną presją rządu tureckiego na patriarchę, by opuścił kraj.

Patriarchowie Konstantynopola | edytuj kod

 Osobny artykuł: Patriarcha Konstantynopola.

Zaangażowanie ekumeniczne | edytuj kod

Kościół włączył się w działalność Globalnego Forum Chrześcijańskiego[11].

Przypisy | edytuj kod

  1. Administrative Structure of The Ecumenical Patriarchate
  2. Strona Kościoła ang. 
  3. ks. Paweł Cecha: Komunikat Patriarchatu Ekumenicznego Konstantynopola. cerkiew.pl, 28 listopada 2018. [dostęp 2018-11-29].
  4. Strona Greckiej Metropolii Francji fr. 
  5. Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – 5. rocznica powołania Metropolii Panamy [dostęp: 19.04.2002.]
  6. Strona archidiecezji ang. 
  7. Informacje o diecezji na stronie Greckiej Prawosławnej Archidiecezji Ameryki ang. 
  8. Strona diecezji ang. 
  9. Informacje o wikariacie na stronie Greckiej Prawosławnej Archidiecezji Ameryki ang. 
  10. Strona Kościoła ukr. 
  11. A presentation to the 48th International Ecumenical Seminar Non-denominational and Trans-confessional Movements July 2-9, 2014 Strasbourg, France. www.strasbourginstitute.org. [dostęp 2016-10-27].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (Orthodox patriarchate):
Na podstawie artykułu: "Patriarchat Konstantynopolitański" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy