Paul Baran (informatyk)


Paul Baran (informatyk) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Paul Baran (ur. 29 kwietnia 1926 w Grodnie, zm. 26 marca 2011 w Palo Alto) – amerykański informatyk żydowskiego pochodzenia, twórca idei komutacji pakietów[1], będącej podstawą działania m.in. Internetu.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodzony 29 kwietnia 1926 r. w Grodnie, na terytorium II Rzeczypospolitej[2], w rodzinie żydowskiej[3], której przodkowie pochodzili z Sidry[4]. Jego rodzina w 1928 r. przeprowadziła się do USA, uciekając przed kryzysem ekonomicznym. Początkowo sprowadzili się do Bostonu, a potem do Filadelfii, gdzie jego ojciec miał sklep spożywczy. Baran najpierw dzięki stypendium kształcił się jako inżynier elektryk w Drexel University[2] i ukończył studia w 1949 roku[5].

Po studiach zaczął pracę w Eckert-Mauchly Computer Corporation, gdzie zajmował się pierwszymi komputerami komercyjnymi. W 1955 r. ożenił się z Evelyn Murphy i wraz z nią przeprowadził się do Los Angeles, gdzie zatrudnił się w Hughes Aircraft przy pracy nad systemami radarowymi. Równocześnie studiował wieczorowo i w 1959 r. otrzymał tytuł Master of Science w dziedzinie inżynierii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, po czym rozpoczął w tym samym roku pracę dla RAND Corporation[2], będącej ośrodkiem badawczym amerykańskiego lotnictwa[5].

Na zlecenie Amerykańskich Sił Zbrojnych firma RAND realizowała projekt wytrzymałych, rozproszonych (nie gwiaździstych) sieci cyfrowych transmisji danych, zdolnych przetrwać przewidywaną wówczas III wojnę światową. W 1962 r. opublikował 12-tomową pracę, będącą projektem owej sieci[6]. Koncepcja ta została wdrożona w latach 60. przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych jako ARPANET. Początkowo sieć połączyła cztery uczelnie. Pierwszy pakiet danych został wysłany 29 października 1969 r. o godz. 10:30[2]. W 1968 r. Baran odszedł z RAND i założył Institute for the Future[7], dwa lata później został nieformalnym konsultantem Centrum ARPANET w DARPA[8].

W 1972 r. Baran założył firmę CableData Associate, która miała udzielać konsultacji w zakresie ARPANET[5]. W tym samym roku zasugerował podzielenie sieci ARPANET na wojskowy Milnet i cywilny Internet[2]. Fizyczny podział sieci ARPANET na Milnet i Internet nastąpił dopiero w 1980 roku[9].

Był autorem 150 publikacji naukowych[10] i ok. 35 patentów, opracował koncepcje, które przyczyniły się do powstania modemów DSL, bankomatów i zdalnego odczytu liczników energii. Był także właścicielem operatora pierwszej szeroko dostępnej sieci bezprzewodowej w USA[2]. Jednakże nigdy nie pozwalał nazywać się ojcem internetu[10].

Zmarł 26 marca 2011 r. w swoim domu w Palo Alto w Kalifornii[2] na chorobę nowotworową płuc[5], cztery lata po śmierci żony[2].

Wyróżnienia | edytuj kod

  • Medal Amerykańsko-Polskiego Stowarzyszenia Inżynierów (2003 r.)[2]
  • National Medal of Technology and Innovation (2007 r.)[2]
  • członek National Inventors Hall of Fame (2007 r.)[2]
  • członek Panteonu Polskich Wynalazców i Odkrywców (2011 r.)[2]

Przypisy | edytuj kod

  1. Paul Baran (ang.). Internet Hall of Fame. [dostęp 2013-07-01].
  2. a b c d e f g h i j k l Jak Polak Internet wymyślił, niedziela.pl [dostęp 2019-03-23]  (pol.).
  3. History of Computers and Computing, Internet, Dreamers, Paul Baran.
  4. Największy wynalazek XX wieku narodził się z miłości w głowie emigranta z Polski
  5. a b c d Materiały, USA: Paweł Baran – twórca Internetu / Internet Pioneer Paul Baran (1926-2011), Polish Club Online, 28 marca 2018 [dostęp 2019-03-23]  (pol.).
  6. Karol Krysiak, Sieci komputerowe, Helion 2005, rozdział 5. s. 169.
  7. 1776 Main Street Santa1. M.S.S. Monica 1776 Main Street Santa1. M.S.S., California 90401-3208, Paul Baran and the Origins of the Internet, rand.org [dostęp 2019-03-23]  (ang.).
  8. Paul Baran | American electrical engineer, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-03-23]  (ang.).
  9. Zmarł Paul Baran - pionier Internetu. Czy wiecie, że miał polskie korzenie?, Gadżetomania.pl [dostęp 2019-03-23]  (pol.).
  10. a b Zmarł Paul Baran - jeden z twórców internetu, Computerworld [dostęp 2019-03-23]  (pol.).

Bibliografia | edytuj kod

  • A. Targowski, Polsko-Amerykańskie Aspekty Internetu, „Rocznik Polonii”, nr 1, 2005, s. 122–136.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Paul Baran (informatyk)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy