Paznokietnik ostrygowy


Paznokietnik ostrygowy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Paznokietnik ostrygowy (Hypocenomyce scalaris (Ach. ex Lilj.) M. Choisy – gatunek grzybów z rodziny Ophioparmaceae[1]. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów[2].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Ophioparmaceae, Incertae sedis, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy gatunek ten zdiagnozowany został w 1792 r. przez E. Achariusa i S. Liljeblanda jako Lichen scalaris. Do rodzaju Hypocenomyce przeniósł go w 1805 r. M. Choisy i nazwa nadana przez tegoż autora jest według Index Fungorum prawidłowa.

Niektóre synonimy nazwy naukowej[3]:

  • Biatora ostreata (Hoffm.) Fr. 1845
  • Lecanora ostreata (Hoffm.) Rabenh. 1845
  • Lecanora scalaris (Gray) A. Dietr., 1837
  • Lecidea ostreata (Hoffm.) Schaer. 1828
  • Lecidea scalaris (Ach. ex Lilj.) Ach. 1803
  • Lepidoma scalare Gray 1821
  • Lichen scalaris Ach. ex Lilj. 1792
  • Parmelia ostreata (Hoffm.) Fr. 1831
  • Patellaria ostreata (Hoffm.) Wallr. 1831
  • Placodium ostreatum (Hoffm.) Link 1833
  • Psora scalaris (Ach. ex Lilj.) Hook. 1844
  • Schaereria ostreata (Hoffm.) Gyeln. 1937

Nazwa polska według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski. Synonimy polskie: krążniczka ostrygowa[2], paznokietnik ostrygowaty[4].

Charakterystyka | edytuj kod

Plecha z glonami protokokkoidalnymi składa się z licznych, drobnych łuseczek o muszelkowatym, kolistym, lub nerkowatym kształcie i nieco odstających od podłoża. Górna ich strona ma barwę szarożółtą, żółtozielonawą, oliwkową lub brunatną. Sąsiednie łuski często dachówkowato zachodzą na siebie. Pojedyncza łuska ma szerokość 0,5-1,5(2) mm i taką samą długość. Na spodniej stronie oraz na brzegach łuski występują drobne, ziarenkowate urwistki o jasnożółtej barwie[4]. Reakcje barwne: rdzeń K + czerwony, C -, P + pomarańczowy lub P-[5]. Hypotecjum o barwie od jasnobrązowej do ciemnobrązowej, epitecjum zielone. W miąższu występują kryształki barwiące się pod wpływem podchlorynu wapnia na czerwono. Reakcje barwne: kora i rdzeń C+ czerwony, KC+ czerwony, K -[6]. Pod wpływem UV miąższ i urwistki świecą na biało[4].

Owocniki występują bardzo rzadko. Mają średnicę 0,5–1,5 mm, są czarne i powyginane, a ich płaskie lub nieco tylko wypukłe tarczki są niebieskoszaro przyprószone[4]. W jednym worku powstaje po 8 jednokomórkowych askospor o rozmiarach 7–8 × 3–4 μm[4]. Pyknidia siedzące, czarne, występujące na górnej lub dolnej powierzchni. Powstają w nich pykniospory o rozmiarach 5–7,5 μm

Kwasy porostowe: kwas lekanorowy[6].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy[7]. W Polsce jest pospolity na obszarze całego kraju[4].

Rośnie na korze drzew i na drewnie, zarówno na drzewach liściastych, jak i iglastych. Wyjątkowo tylko występuje na podłożu skalnym[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2014-10-20].
  2. a b Wiesław Fałtynowicz: The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland.Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003. ISBN 83-89648-06-7.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-10-20].
  4. a b c d e f g Hanna Wójciak: Porosty, mszaki, paprotniki. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-552-4.
  5. Consortium of North American Lichen Herbaria. [dostęp 2014-06-02].
  6. a b Consortium of North American Lichen Herbaria. [dostęp 2014-10-20].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2014-10-20].
Na podstawie artykułu: "Paznokietnik ostrygowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy