Persenkówka


Na mapach: 49°48′35″N 24°01′49″E/49,809722 24,030278

Persenkówka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Persenkówka 29 grudnia 1918, postrzelenie ppor. Józefa Mazanowskiego. Obraz Stanisława Batowskiego Śmierć por. Iwo Skałkowskiego pod dworkiem na Persenkówce. Obraz Stanisława Batowskiego

Persenkówka (ukr. Персенківка, Persenkiwka) – dzielnica Lwowa, w rejonie sichowskim. Jej granice wyznaczają ulice Iwana Myrnego, profesora Bujka, Kozielnicka i LAZ. Na jej terenie znajduje się elektrownia miejska nr. 1 oraz Lwowska Fabryka Autobusów.

Główne ulice to Łuhańska i Kozielnicka, w środkowej części Persenkówki znajduje się stacja kolejowa na linii Lwów-Czerniowce.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwsza nazwa tego obszaru pojawiła się w XVII wieku i brzmiała „Kosnerówka”, pochodziła od nazwiska kupca Kosnera, który był lwowskim mieszczaninem i właścicielem położonych tu ziem. W 1687 Kosnerówkę zakupił pochodzący ze Szkocji Jakub Persing (Pershing), od tego czasu należący do niego folwark zaczęto nazywać Persenkówką. Przez długi czas była to podmiejska osada stanowiąca przysiółek Kulaprkowa, w której znajdowało się piętnaście niewielkich zagród. W drugiej połowie XIX teren wsi przecięły tory kolejowe linii łączącej Lwów ze Stanisławowem i Czerniowcami. Zmiana charakteru Persenkówki rozpoczęła się na początku XX wieku, kiedy w północnej części osady rozpoczęto z inicjatywy dyrektora Miejskiego Zakładu Elektrycznego Józefa Tomickiego budowę elektrowni miejskiej zaprojektowanej przez Adolfa Pillera i zrealizowanej pod kierunkiem Alfreda i Kazimierza Kamienobrodzkich. Budowa trwała od 1908, uruchomiono ją w 1910 i funkcjonuje do czasów współczesnych. Pomiędzy elektrownią a obecną ulicą Panasa Myrnego (dawniej Własna Strzecha) znajdował się park o powierzchni 8 hektarów[1], a przy ulicy Nad Jarem (obecnie Energetyczna) powstał zespół budynków wielorodzinnych dla pracowników elektrowni. Podczas walk w obronie Lwowa na terenie Persenkówki toczyły się zacięte walki m.in. o elektrownię, którą zdobyto 15 listopada 1918. Dwa dni później zdobyta została stacja kolejowa. Ponowne walki miały miejsce w dniach 27-29 grudnia 1918 tzw. ofensywa świąteczna, od ran zmarł wówczas dowódca obrony tej placówki por. Józef Mazanowski. Na Persenkówce śmierć poniósł także por. Iwo Skałkowski[2]. Postrzelenie Mazanowskiego i SKałkowskiego utrwalił potem na obrazach malarz Stanisław Batowski. Został tam wówczas ranny również najmłodszy obrońca miasta, Antoni Petrykiewicz, który w wyniku obrażeń zmarł w styczniu 1919[3][4]. Pamiątką tych wydarzeń był obelisk zaprojektowany przez Rudolfa Indrucha, który został zniszczony po wkroczeniu do miasta Armii Czerwonej. W 1930 Persenkówka znalazła się w granicach Lwowa, w 1937 na południe od stacji kolejowej rozpoczęto budowę kościoła i klasztoru karmelitów bosych według projektu Ludomiła Gyurkovicha.

 Osobny artykuł: Pomnik Obrońców Lwowa na Persenkówce.

Na Cmentarzu Orląt przed Pomnikiem Chwały znajduje się Mogiła Pięciu Nieznanych z Persenkówki, w której spoczywają nieznani obrońcy Lwowa którzy polegli podczas walk na terenie Persenkówki[5].

Współczesność | edytuj kod

Stacja kolejowa na Persenkówce

Po 1944 władze komunistyczne postanowiły zmienić charakter dzielnicy na typowo przemysłowy. W 1946 zmuszono karmelitów do opuszczenia Lwowa, kościół i klasztor przebudowano na biuro projektów i halę fabryczną budowanej fabryki LAZ. Wycięto również park, jego teren zajęły tereny fabryczne i garaże. Elektrownia przy ulicy Kozielnickiej została znacząco rozbudowana, po północnej stronie torów, równolegle do nich wybudowano przelotową ulicę Łuhańską. Na ulicach Iwana Czmoły (dawniej Ludwika Christelbauera), Kozielnickiej i Iwana Myrnego uruchomiono linię trolejbusową. W miejscu dawnego stadionu LKS „Czarni” powstał gmach urzędu podatkowego. Przy ulicy Persenkówka 8 powstaje centrum biurowe[6]. Trochę dalej poza boje wybudowany kompleks „Wolne Miasto”[7]

Przypisy | edytuj kod

  1. Mieczysław Orłowicz „Ilustrowany Przewodnik po Lwowie”, Książnica-Atlas 1925 s. 136
  2. Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934, s. 598.
  3. Zdzisław Antoni Lubicz Ojrzyński „Mortui sunt ut liberi vivamus. Bohaterom Narodowym w hołdzie Lwów, wschodni bastion Rzeczypospolitej” Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich 1998
  4. Nekrolog Antoniego Petrykiewicza, wappex.com.pl, 15 stycznia 1919 [zarchiwizowane z adresu 2019-07-03] .
  5. Aleksander Medyński: „Lwów - przewodnik dla zwiedzających miasto” Lwów - 1936” Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich
  6. Офісний центр, м. Львів, вул. Персенківка - Луганська, Novobudovy.com: Енциклопедія новобудов
  7. ЖК Вільне Місто ᐉ Львів — ціни і відгуки, vn.com.ua [dostęp 2020-02-19]  (ukr.).

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Persenkówka" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy