Piastów


Na mapach: 52°11′04″N 20°50′23″E/52,184444 20,839722

Piastów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Piastów (do 1926 Utrata) – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

Według danych GUS z 30 czerwca 2019 r.[1] miasto zamieszkiwało 22 619 mieszkańców.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Graniczy z warszawską dzielnicą Ursus, miastem powiatowym Pruszków, gminą Michałowice oraz miastem i gminą Ożarów Mazowiecki. Mimo swej przynależności administracyjnej jest typowym osiedlem podstołecznym, częścią aglomeracji warszawskiej (14 km do centrum Warszawy).

Piastów jest najmniejszą gminą w województwie (5,76 km²) i jednocześnie jedną z najgęściej zaludnionych – 3934 os./km² (2018 r., 2. lokata w kraju po Legionowie[2]). Według danych z 2014 r.[2] Piastów zajmuje obszar 5,76 km², w tym:

  • użytki rolne: 0,71 km² (12,3%)
  • grunty zabudowane i zurbanizowane 5,05 km² (87,7%)
  • użytki leśne: 0%.

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Michałowice, Ożarów Mazowiecki, Pruszków, Warszawa

Historia | edytuj kod

Obelisk gen. Leopolda Okulickiego

Historia powstania tej miejscowości zaczyna się w XVI wieku. Wówczas, na terenie dzisiejszego Piastowa istniały dwie miejscowości: Utrata i Żdżary. Dokumenty parafialne z XVI w. informują, że Żdżary były wsią duchowną należącą do parafii Żbików (obecnie część Pruszkowa). Następnie do połowy XIX wieku ziemie te należały do Wyższego Seminarium Duchownego św. Jana Chrzciciela w Warszawie. W 1865 r. majątek został skonfiskowany przez władze zaboru rosyjskiego, za popieranie przez kościół powstania styczniowego. Następnie grunty nabyli rosyjscy ziemianie, którzy dokonali parcelacji i sprzedaży terenów. W tym samym czasie nastąpiła rozbudowa Kolei Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, co spowodowało, że na terenie Piastowa wybudowano osiedle mieszkaniowe dla kolejarzy. Pracownicy kolei mieszkali w typowych XIX-wiecznych budynkach z czerwonej cegły zwanymi potocznie „czerwoniakami”. To spowodowało, że pod koniec XIX w. powstała osada. Z początkiem XX w. zamieszkało tu wielu warszawiaków uciekających przed zgiełkiem wielkiego miasta[3].

W 1926 r. mieszkańcy przyjęli nową nazwę swojej miejscowości – Piastów; została ona wyłoniona w drodze konkursu, spośród 11 propozycji: zwycięzcą okazał się czternastoletni harcerz Zygmunt Kosewski, który został potem honorowym obywatelem miasta[4]. W 1928 r. dekretem biskupa powstała rzymskokatolicka parafia Matki Boskiej Częstochowskiej. W 1930 r. powstała gmina Piastów. Na terenie Piastowa zaczęły działać ZHP, OSP, PCK, Stowarzyszenie Miłośników Piastowa i inne. W 1952 r. Piastów otrzymał prawa miejskie, mieszkało tu wówczas 10 tys. osób. Rozbudowa Zakładów Mechanicznych „Ursus” spowodowała przypływ ludności, także w obrębie Piastowa i budowę wysokich blokowisk na północy miasta. 31 grudnia 1961 r. z Piastowa wyłączono osiedle mieszkaniowe Gołąbki, włączając je do miasta Ursus w tymże powiecie i województwie[5].

Początki przemysłu chemicznego | edytuj kod

W 1925 r. inż. Fryderyk Muller przeniósł tu z Warszawy Zakłady Akumulatorowe systemu „Tudor”, a w 1928 r. uruchomił produkcję między innymi obudów akumulatorowych w Zakładach Kauczukowych „Piastów”. Zaraz po wojnie, w 1946 r. otwarto Zasadniczą Szkołę Zawodową, co było skutkiem dotychczasowego rozwoju branży chemicznej w Piastowie. W latach 60. XX w. powstał Zespół Szkół Chemicznych. W 1973 r. powstał Instytut Przemysłu Gumowego „Stomil”.

Demografia | edytuj kod

Piramida wieku mieszkańców Piastowa w 2014 roku[6].

Władze Piastowa | edytuj kod

Urząd miasta
  • 1979–1984 – Czesław Baran – naczelnik
  • 1984–1988 – Bogdan Tomalak – naczelnik
  • 1988–1989 – Zbigniew Strzelecki – naczelnik
  • 1989–1990 – Mieczysław Palczewski – p.o. naczelnika
  • 1990–2010 – Zdzisław Brzeziński – burmistrz
  • 2010–2014 – Marek Kubicki – burmistrz
  • od 2014 – Grzegorz Waldemar Szuplewski – burmistrz

Transport | edytuj kod

Dworzec kolejowy w Piastowie Centrum Piastowa, wiadukt nad linią kolejową
Transport drogowy

Przez Piastów przebiega droga wojewódzka nr 719.

Komunikacja miejska

Połączenie z Warszawą zapewniają 3 linie autobusowe obsługiwane przez ZTM Warszawa:

Od 2011 władze miasta uruchomiły pierwszą linię miejską: P-1. W 2012 roku władze Pruszkowa uruchomiły linię nr 3, łączącą Piastów z pętlą przy ul. Inżynierskiej w Pruszkowie. Spółka PKS Grodzisk Mazowiecki zapewnia również dojazd autobusami z Piastowa do Janek, czy też Ożarowa Mazowieckiego.

Transport kolejowy

Przez Piastów przebiega linia kolejowa nr 1 oraz linia kolejowa nr 447. W Piastowie zatrzymują się pociągi linii S1 obsługiwane przez SKM Warszawa, oraz pociągi Kolei Mazowieckich w kierunku Grodziska Mazowieckiego, Skierniewic, Warszawy i Otwocka.

Oświata | edytuj kod

Szkoły podstawowe
Szkoły średnie
  • Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza
  • Zespół Szkół im. Fridtjofa Nansena (obecnie znajduje się w nim Liceum Ogólnokształcące, niegdyś również technikum)

Kultura | edytuj kod

W mieście znajdują się[7]:

  • Kino „Baśń”,
  • Miejska Biblioteka Publiczna,
  • Miejski Ośrodek Kultury.

Sport | edytuj kod

Na terenie miasta funkcjonuje Miejski Klub Sportowy Piast Piastów, skupiający się przede wszystkim na rozgrywkach piłki nożnej mężczyzn. Najlepszym okresem dla klubu były lata 2006-2010, wówczas Piast rozgrywał swoje mecze na poziomie IV ligi. W sezonie 2019/20 Piast Piastów występuje w Lidze Okręgowej, grupa Warszawa II.

Międzyszkolny Uczniowski Klub Sportowy Tie-Break Piastów – klub siatkarski; specjalizuje się w szkoleniu dzieci. Od sezonu 2018/2019 występuje także w rozgrywkach IV Ligi podlegając pod Mazowiecko-Warszawski Związek Piłki Siatkowej; drużyna awansowała do fazy play-off z trzeciego miejsca w tabeli i na takim miejscu zakończyła sezon[8]. Klub utworzony został w 2003, a jego drużyny startowały w Lidze Juniorów o mistrzostwo Mazowsza. W latach 2011–2015 klub zawiesił swoją działalność[9]. We współpracy z miastem i Miejskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji klub zorganizował wiele turniejów siatkarskich, między innymi Mikołajkowy Turniej Piłki Siatkowej „Mikovolley Cup”[10] czy Ogólnopolski Turniej Piłki Plażowej „Piastów Beach Volley Cup”[11].

Ochrona publiczna | edytuj kod

W mieście znajduje się:

  • komisariat policji
  • remiza Ochotniczej Straży Pożarnej
  • 2 przychodnie publiczne, wraz z oddziałem nocnej i świątecznej pomocy lekarskiej.

Religia | edytuj kod

Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej
Parafie rzymskokatolickie
Świadkowie Jehowy
Rodzimy Kościół Polski
  • Rodzimy Kościół Polski w Piastowie organizuje obchody świąt, zjazdy i wiece swoich członków[13].

Ludzie związani z Piastowem | edytuj kod

  • Stanisław Perko – pułkownik Wojska Polskiego
  • Zbigniew 'Juno' Gęsicki (1919–1944) – żołnierz Armii Krajowej
  • Jan Trębski (1926–2016) – polski nauczyciel, działacz oświatowy i samorządowy, Honorowy Obywatel Miasta Piastowa
  • Bogna Sokorska (1927–2002) – polska śpiewaczka operowa
  • prof. dr hab. Tadeusz Iwiński (ur. 1944) – polski polityk, politolog, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji, absolwent piastowskiego Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza.
  • Robert Varin (1946) – polsko-kanadyjski naukowiec, profesor nauk technicznych, specjalista z zakresu inżynierii materiałowej.
  • Robert Cieślak (1973–2003) – przestępca, lider grupy piastowskiej tzw. „Gangu Mutantów” odpowiedzialnej za kilkanaście zabójstw (w tym zabójstwo policjanta w Parolach), porwań, haraczy w latach 1999–2003, zginął 6 marca 2003 roku w oblężonym domu podczas strzelaniny w Magdalence razem z Igorem Pikusem przeciwko policyjnym antyterrorystom z Zarządu Bojowego CBŚ podczas próby zatrzymania[14].
  • ReTo (1995) – polski raper i autor tekstów

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (stan w dniu 30.06.2019), stat.gov.pl [dostęp 2019-11-01] .
  2. a b Bank Danych Lokalnych. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2019-11-01].
  3. Informator Piastowski.
  4. www.piastów.pl – Zygmunt Kosewski.
  5. Dz.U. z 1961 r. nr 59, poz. 326.
  6. Piastów polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  7. MiastoM. Piastów MiastoM., Kultura i sport, www.piastow.pl, 2015 [dostęp 2019-06-23] .
  8. ArturA. Szpuda ArturA., Udany debiut, Przegląd Regionalny, 20 marca 2019 [dostęp 2019-03-22]  (pol.).
  9. O NAS, tiebreak.piastow.pl [dostęp 2019-03-21]  (pol.).
  10. tomasz.wronski, MIKOVOLLEY CUP, tiebreak.piastow.pl [dostęp 2019-03-21]  (pol.).
  11. tomasz.wronski, PIASTÓW BEACH VOLLEY CUP I, tiebreak.piastow.pl [dostęp 2019-03-21]  (pol.).
  12. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2016-10-21] .
  13. Ratomir Wilkowski: Ogólnopolski Zjazd Rodzimowierczy. rkp.org.pl, 26 maja 2015. [dostęp 2015-09-30].
  14. „Mutant” z łaski sądu (wersja do druku), zw.com.pl [dostęp 2017-11-26] .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (gmina miejska):
Na podstawie artykułu: "Piastów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy