Piatigorsk


Na mapach: 44°02′N 43°03′E/44,033333 43,050000

Piatigorsk w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Piatigorsk (ros. Пятигорск) – miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Kaukazie Północnym. Stolica Północnokaukaskiego Okręgu Federalnego. Położone na zboczu góry Maszuk, nad rzeką Podkumok (dopływ Kumy), na wysokości ok. 600 metrów nad poziomem morza.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwsze wzmianki o źródłach mineralnych na tym obszarze pochodzą z zapisków XIV-wiecznego arabskiego podróżnika Muhammada Ibn Battuty. Badania wód mineralnych w Rosji rozpoczęły się w XVIII wieku w okresie panowania Piotra I. W 1717 roku właściwości lecznicze piatigorskich źródeł zostały po raz pierwszy opisane przez carskiego lekarza G. Szobera[3].

Pomnik Lermontowa w miejscu śmiertelnego pojedynku

Osada została założona w 1780 roku. W 1803 roku dekretem carskim została ona ustanowiona kurortem. Uzdrowisko początkowo nazywane było Gorące Wody (ros. Горячие Воды, Goriaczije Wody), dopiero w 1830 roku ośrodek otrzymał swoją obecną nazwę wraz z prawami miejskimi[3]. Nazwa miasta jest zbitkiem rosyjskich słów пять гор (pięć gór) i pochodzi od nazwy pobliskiej góry Besztau o pięciu szczytach („besz” – 'pięć', „tau” – 'gór' z tur.).

W 1841 roku w Piatigorsku zginął w pojedynku rosyjski poeta Michaił Lermontow[3], a w 1918 został tu rozstrzelany przez bolszewików bułgarski generał Radko Dimitriew. W 1920 roku w mieście powstał Instytut Balneologiczny[3].

W czasie II wojny światowej miasto zostało zajęte przez wojska hitlerowskie. Okupacja trwała od sierpnia 1942 roku do stycznia 1943 roku, kiedy to Piatigorsk został wyzwolony przez wojska Frontu Zakaukaskiego. Działania wojenne spowodowały ogromne szkody w mieście i okolicach[3].

Uzdrowisko | edytuj kod

W okolicy znajduje się ponad 40 źródeł wód mineralnych (w tym cieplice do 60 °C), o różnym składzie chemicznym, część radoczynnych. Z pobliskiego jeziora Tambukańskiego wydobywana jest borowina stosowana w kuracjach i leczniczych kąpielach błotnych[3]. Uzdrowisko specjalizuje się w leczeniu chorób układu pokarmowego, nerwowych, dróg moczowych, serca i układu krążenia, reumatycznych, skórnych, chorób kobiecych.

Demografia | edytuj kod

Skład narodowościowy i etniczny w latach 1897 i 2010 na podstawie oficjalnych danych rosyjskich:

  1. Rosjanie: 12 788 (69,35%)
  2. Ukraińcy: 2 594 (14,07%)
  3. Ormianie: 589 (3,19%)
  4. Niemcy: 441 (2,39%)
  5. Polacy: 435 (2,36%)
  6. Osetyńcy: 365 (1,98%)
  7. Żydzi: 319 (1,73%)
  8. Grecy: 202 (1,10%)
  • 2010
  1. Rosjanie: 101 857 (71,97%)
  2. Ormianie: 18 972 (13,41%)
  3. Azerowie: 4 346 (3,07%)
  4. Ukraińcy: 2 549 (1,80%)
Kościół Przemienienia Pańskiego w Piatigorsku

Polacy w Piatigorsku | edytuj kod

Piatigorsk był jednym z miejsc zesłań Polaków w carskiej Rosji. Zachował się tu zabytkowy kościół Przemienienia Pańskiego z lat 1840-1844. W czasie I wojny światowej tu zamieszkiwał i prowadził prywatną lecznicę chirurgiczną Józef Kazimierz Ziemacki. Ewakuacją Polaków z Piatigorska do odrodzonej Polski kierował Wiktor Czarnocki.

Transport | edytuj kod

Kolej | edytuj kod

Dworzec kolejowy

Przez Piatigorsk przebiega linia kolei północno-kaukaskiej. W mieście znajduje się dworzec kolejowy Piatigorsk oraz mniejsze stacje: Lermontowskaja, Nowopiatigorsk, Wyścigi, Przemysłowa.

Autobus | edytuj kod

Miasto ma rozgałęzioną sieć transportu publicznego. Codziennie na trasy miasta wyjeżdżają setki mini-busów, łączących wszystkie okręgi miasta. Oprócz tego, kursują do miast: Lermontow, Jessentuki, Żeleznowodsk, Mineralne Wody, Kisłowodsk, Gieorgijewsk, Nalczyk, a także łączą miasto Piatigorsk z licznymi podmiejskimi miejscowościami. Ostatnio odradza się niegdyś zapomniany system autobusowego transportu. Każdego roku miasto otrzymuje nowe autobusy średniej i dużej pojemności.

Tramwaj | edytuj kod

 Osobny artykuł: Tramwaje w Piatigorsku.

Liderem wśród przewozów pasażerskich w mieście jest tramwaj. Jego historia zaczęła się w 1903 roku. Pierwsze dwie linie ruszyły 5.05.1904. Na trasy wyjeżdża ponad 40 wagonów produkcji czechosłowackiej: Tatra KTSU, KT4D, T3SU, T4D, i rosyjskiej: ET54, EB54, KTM-15[5]. Cena za przejazd tramwajem to 7 rubli (na 5 września 2008). W mieście działa osiem tras.

Lotnisko | edytuj kod

Najbliższe lotnisko znajduje się w Mineralnych Wodach, niecałe 20 km od Piatigorska.

Sport | edytuj kod

Stadion Centralny
  • W mieście znajduje się Stadion Centralny, na którym domowe mecze rozgrywa piłkarski klub Maszuk-KMV Piatigorsk.
  • W mieście znajduje się także hipodrom. W 2008 roku przeszedł on znaczący remont.
  • Na zboczach góry Besztau regularnie odbywają się zawody w biegu na orientację i biegach górskich.
  • Na górze Maszuk odbywają się zawody w kolarstwie górskim.

Miasta partnerskie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. В Пятигорске дума выбрала нового главу города [dostęp 2021-04-17]  (ros.).
  2. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года [dostęp 2021-04-17] [zarchiwizowane z adresu 2020-08-22]  (ros.).
  3. a b c d e f Пятигорск (ros.). megabook.ru. [dostęp 09 maja 2015].
  4. Pierwszy Powszechny Spis Imperium Rosyjskiego w 1897 - Пятигорский округ - г. Пятигорск (ros.). demoscope.ru. [dostęp 06 maja 2015].
  5. Tomasz Gieżyński. Pocztówka z Piatgorska. „Świat kolei”. 9/2007, s. 51-52. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962
  6. Sister City Relationships (ang.). cityofdubuque.org. [dostęp 06 maja 2015].
  7. Ставрополье и штат Керала напишут новую страницу в истории российско-индийских отношений (ros.). ind.rs.gov.ru, 24 czerwca 2012. [dostęp 06 maja 2015].
  8. Twinnings (gr.). W: Central Union of Municipalities & Communities of Greece [on-line]. [dostęp 06 maja 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 sierpnia 2019)].
Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Piatigorsk" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy