Pieprznik ametystowy


Pieprznik ametystowy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Pomarszczone listewki z anastomozami na starszych okazach pieprznika ametystowego Kapelusze starszych okazów

Pieprznik ametystowy (Cantharellus amethysteus (Quél.) Sacc.) – gatunek grzybów z rodziny kolczakowatych (Hydnaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cantharellus, Hydnaceae, Cantharellales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1883 r. Lucien Quélet nadając mu nazwę Cantharellus cibarius var. amethysteus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1887 r. Pier Andrea Saccardo, podnosząc go do rangi odrębnego gatunku[1].

Synonimy nazwy naukowej[2]:

  • Cantharellus cibarius var. amethysteus Quél. 1883
  • Cantharellus amethysteus var. substypticus Bon 1969
  • Cantharellus cibarius var. amethysteus (Quél.) Cetto 1987
  • Craterellus amethysteus (Quél.) Quél. 1888
  • Merulius amethysteus (Quél.) Kuntze 1891

W wielu opracowaniach mykologicznych i w atlasach grzybów uważany był za odmianę pieprznika jadalnego (Cantharellus cibarius var. amethysteus), jednak według Index Fungorum jest to odrębny gatunek. Nazwę pieprznik ametystowy podają niektóre atlasy grzybów[3].

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica 2–8 cm. U młodych okazów łukowaty, poduchowaty, z czasem płaski, u starszych okazów staje się lejkowaty. Z początku ma podwinięte brzegi, później jest falisto powyginany i płatowaty. Skórka barwy żółtej, ale z fioletowym kutnerem, który u starszych okazów zasycha i przyjmuje postać drobnych i przylegających łuseczek, szczególnie na środku kapelusza[3].

Hymenofor

W postaci listewek głęboko zbiegających na trzon. Są one widlasto rozgałęzione i połączone poprzecznymi anastomozami[3]. Mają kolor żółtopomarańczowy, często z różowym odcieniem i są pofalowane, przez co przypominają zmarszczki[4].

Trzon

Wysokość 3–7 cm, grubość do 2,5 cm, twardy, żółty. Kształt walcowaty, w górnej części rozszerza się stożkowato, płynnie przechodząc w kapelusz[3].

Miąższ

Bladożółty, sprężysty i twardy[3].

Wysyp zarodników

Biały lub żółtawy. Zarodniki gładkie, eliptyczne, o rozmiarach 4–65 × 7–11 μm[5].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

W Polsce jest rzadki. Występuje głównie w buczynach i w górskich lasach świerkowych[3].

Rośnie w lasach, głównie w trawie i na opadłych liściach, szczególnie takich gatunków, jak brzozy, buki, dęby, rzadziej sosny[4].

Znaczenie | edytuj kod

Grzyb mikoryzowy. Grzyb jadalny, ale z powodu twardości jest bardziej ciężkostrawny od pieprznika zwyczajnego[3].

Gatunki podobne | edytuj kod

  • Pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius). Różni się brakiem fioletowego kutneru na kapeluszu i ma mniej pofałdowane i rozwidlone listewki[6].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2013-11-12]  (ang.).
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2016-01-28].
  3. a b c d e f g Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. a b Grzybland. Pieprznik ametystowy. [dostęp 2012-09-15].
  5. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
Na podstawie artykułu: "Pieprznik ametystowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy