Pilzno


Na mapach: 49°44′N 13°22′E/49,733333 13,366667

Pilzno w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pilzno (cz. Plzeň, niem. Pilsen) – miasto w zachodnich Czechach, stolica kraju pilzneńskiego i kraju zachodnioczeskiego. Położone jest w kotlinie, gdzie zbiega się wiele potoków, tworząc rzekę Berounkę. Znane jest przede wszystkim z piwa Pilsner Urquell i zakładów Škoda Transportation.

Spis treści

Charakterystyka | edytuj kod

Powierzchnia miasta wynosi 137,66 km², zamieszkuje je 164 180 osób (gęstość zaludnienia wynosi 1198 osób na kilometr kwadratowy). Powiat Pilzno-miasto jest powiatem grodzkim oraz siedzibą powiatów Pilzno Północ i Pilzno Południe. Od 1 stycznia 2003 powiaty nie są już jednostką podziału administracyjnego Czech. Podział na powiaty zachowały jednak sądy, policja i niektóre inne urzędy państwowe. Został również zachowany dla celów statystycznych.

Historia miasta | edytuj kod

Pilzno w XIX wieku

Najstarsze ślady osiedli ludzkich na tym terenie datuje się na 5000 lat p.n.e., ale początki dzisiejszego miasta to 1295, kiedy to Wacław II założył osadę, która dzięki dogodnemu położeniu szybko rozwinęła się w ośrodek handlowy.

W latach 1599 i 1600 miasto pełniło funkcję stolicy Czech: mieszkał tutaj cesarz Rudolf II Habsburg. Rozwój zahamowała wojna trzydziestoletnia oraz zarazy.

W XIX wieku nastąpił gwałtowny rozwój Pilzna – stało się silnym ośrodkiem przemysłu żelaznego, a główną postacią tego okresu był Emil Škoda, właściciel huty żelaza. Po 1890 huta została przekształcona w zakład zbrojeniowy, a w później samochodowy.

Już Wacław II nadał 260 mieszczanom przywilej warzenia piwa; na początku wieku XVII było w mieście 26 browarów. Jakość produkcji nie zawsze była wysoka, więc w XIX rada miejska przymusiła browarników do połączenia się i w 1842 założono browar Pilsner Urquell – dzisiejszą wizytówkę Pilzna, które wówczas należało do Cesarstwa Austrii.

W okresie II wojny światowej Pilzno stało się częścią Protektoratu Czech i Moraw (granica z III Rzeszą biegła za rogatkami miasta) oraz siedzibą władz administracyjnych (Oberlandratsbezirk Pilsen). W 1945 miasto wyzwoliły wojska amerykańskie, co komunistyczne państwo czechosłowackie starało się ukryć przez cały czas swego istnienia.

1 czerwca 1950 w zakładach Skody (wówczas Zakładach im. Lenina) doszło do strajku pracowników przeciwko zapowiedzianej wymianie pieniędzy. W stłumionych przez komunistyczne władze protestach wzięło udział ok. 20 tys. ze 130 tys. mieszkańców miasta[2].

Náměstí Republiky Katedra św. Bartłomieja Ratusz w Pilźnie Wielka Synagoga

Struktura powierzchni | edytuj kod

Według danych z 31 grudnia 2003 powiat ma obszar 137,66 km², o strukturze:

  • użytki rolne – 45,32%, w tym 72,25% gruntów ornych
  • inne – 54,68%, w tym 34,49% lasów.

Liczba gospodarstw rolnych wynosi 61.

Transport | edytuj kod

W Pilźnie istnieje komunikacja autobusowa, tramwajowa i trolejbusowa. Przez miasto przebiega autostrada D5 łącząca Pragę z Niemcami. W dzielnicy Východní Předměstí znajduje się jeden z największych dworców kolejowych w kraju.

Demografia | edytuj kod

Dane z 31 grudnia 2003:

Zatrudnienie | edytuj kod

Szkolnictwo | edytuj kod

W Pilźnie działają:

Służba zdrowia | edytuj kod

Sport | edytuj kod

ČEZ Aréna

Urodzeni w Pilźnie | edytuj kod

Miasta partnerskie | edytuj kod

Ciekawostki | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Počet obyvatel v obcích - k 1.1.2020 [dostęp 2020-11-09] .
  2. Mariusz Surosz: Bunt robotników Skody. 2013-05-31. [dostęp 2020-10-26].
  3. JadwigaJ. Siedlecka-Siwuda JadwigaJ., Droga wojsk Witolda pod Grunwald, 12 lipca 2010 [dostęp 2010-07-22] .

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Pilzno" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy