Piona niebieskogłowa


Piona niebieskogłowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Piona niebieskogłowa (Pionus menstruus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych. Występuje w Ameryce Środkowej i północnej części Ameryce Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Spis treści

Taksonomia | edytuj kod

Po raz pierwszy gatunek opisał Karol Linneusz w 12. edycji Systema Naturae w 1766. Holotyp pochodził z Surinamu. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Psittacus menstruus[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza pionę niebieskogłową w rodzaju Pionus. Wyróżnia 3 podgatunki[4]. Systematyka jest sporna, niektórzy autorzy uznają pionę niebieskawą (P. (m.) reichenowi) za odrębny gatunek[5][6]; występują widoczne różnice w upierzeniu[6].

Podgatunki i zasięg występowania | edytuj kod

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

Morfologia | edytuj kod

Długość ciała wynosi 24–28 cm, masa ciała 209–295 g[5]. Długość skrzydła wynosi 171–194 mm, długość ogona 65–78 mm, długość dzioba 22–27 mm, długość skoku 18–22 mm. Opis dotyczy ptaków podgatunku nominatywnego. Czoło, ciemię, kantarek, policzki, boki i tył szyi mają kobaltowoniebieską barwę. Pokrywy uszne czarniawe. Wierzch ciała trawiastozielony, na barkówkach widać oliwkowobrązowy nalot. Pokrywy skrzydłowe większe i mniejsze mają zmienną barwę; waha się od miedzianej, żółtooliwkowej po zieloną. Lotki zielone. Pióra na brodzie i gardle mają czerwone nasady i kobaltową pozostałą część. Górna część piersi kobaltowa. Niższa część piersi wraz z brzuchem zielone. Pokrywy podogonowe czerwone. Z wierzchu środkowe sterówki zielone, zewnętrzne niebieskie. Od spodu nasady są czerwone, a pozostała część zielona. Dziób czarniawy z różowoczerwonymi plamami u nasady. Woskówka ciemnoszara. Naga obrączka wokół oka jasnoszara. Tęczówka ciemnobrązowa. Nogi jasnoszare[8].

Ekologia i zachowanie | edytuj kod

Papugi u złoża gliny. Na zdjęciu widoczne są piony niebieskogłowe, konury łuskogłowe (Aratinga weddellii), amazonki skromne (Amazona farinosa) i żółtogłowe (A. ochrocephala)

Środowiskiem życia pion niebieskogłowych są głównie nizinne lasy tropikalne, lasy z drzewami zrzucającymi liście i sawanna. Lokalnie odnotowywane również w rejonach subtropikalnych, w obszarach rolniczych (w tym na plantacjach), przecinkach, roślinności wtórnej. W Brazylii występują także, przynajmniej sezonowo, w bardzo suchej sawannie kolczastej (caatinga). W Panamie odnotowywane do 1200 m n.p.m., w Wenezueli na północ od Orinoko do 1000 m n.p.m., w Kolumbii do 1500 m n.p.m. Poza sezonem lęgowym są to ptaki towarzyskie. Żywią się nasionami (odnotowano m.in. nasiona drzew z rodzajów: albicja, nanercz, Caraipa, Dialium, kauczukowiec, kluzja, Inga, Micropholis, łoskotnica, teczyna), owocami (Goupia glabra, Pseudolmedia; również nasiona), kwiatami koralodrzewów. Zwykle żerują w koronach drzew, ale obserwowano je również podczas żerowania w uprawach kukurydzy, gdzie czynią znaczne szkody. Odwiedzają złoża gliny celem uzupełnienia minerałów[8].

Lęgi | edytuj kod

Aktywność lęgową odnotowywano w Panamie od lutego do kwietnia, w Kolumbii od lutego do marca, w lutym w Wenezueli, w marcu i październiku na Trynidadzie, od lutego do maja w Ekwadorze. Gniazda znajdują się w dziuplach, także już używanych wcześniej. Zniesienie liczy od 2 do 4 jaj[8]. W niewoli inkubacja trwa około 26 dni, młode są w pełni opierzone po blisko 10 tygodniach życia[9].

Status | edytuj kod

IUCN uznaje pionę niebieskogłową za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) od 2014 (stan w 2017). BirdLife International uznaje trend populacji za spadkowy ze względu na utratę środowiska życia[10].

Przypisy | edytuj kod

  1. Pionus menstruus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Pionus menstruus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Karol Linneusz: Systema Naturae.... 1766, s. 148.
  4. a b Frank Gill & David Donsker: Parrots & cockatoos. IOC World Bird List (v7.3), 31 lipca 2017. [dostęp 27 sierpnia 2017].
  5. a b c d Collar, N., Bonan, A., Boesman, P. & Kirwan, G.M.: Blue-headed Parrot (Pionus menstruus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 27 sierpnia 2017].
  6. a b c del Hoyo, J., Collar, N. & Kirwan, G.M.: Blue-breasted Parrot (Pionus reichenowi). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 28 sierpnia 2017].
  7. a b P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Androglossini Sundevall, 1872 (wersja: 2017-07-10). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 27 sierpnia 2017].
  8. a b c Mike Parr, Tony Juniper: Parrots: A Guide to Parrots of the World. A&C Black, 2010, s. 515–516. ISBN 978-1-4081-3575-4.
  9. World Parrot Trust: BLUE-HEADED PARROT (Pionus menstruus). Parrot Encyclopedia. [dostęp 28 sierpnia 2017].
  10. Blue-headed Parrot Pionus menstruus. BirdLife International. [dostęp 28 sierpnia 2017].
Na podstawie artykułu: "Piona niebieskogłowa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy