Planowanie rodziny


Naturalne planowanie rodziny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Planowanie rodziny) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Naturalne planowanie rodziny (NPR), metody rozpoznawania płodności (MRP), metody obserwacji cykli (MOC), FAM (ang. fertility awareness methods) – metody rozpoznawania okresów płodnych i niepłodnych w cyklu miesiączkowym kobiety na podstawie obserwacji wskaźników płodności, takich jak śluz oraz stan szyjki macicy, a także pomiarów podstawowej temperatury ciała. Metody te wykorzystuje się zarówno w celach antykoncepcyjnych[1], jak i jako wsparcie w okresie planowania ciąży. Mają również duże zastosowanie w diagnostyce i leczeniu zaburzeń hormonalnych.

Spis treści

Klasyfikacja metod rozpoznawania płodności | edytuj kod

Metody rozpoznawania płodności dzieli się ze względu na liczbę wskaźników, które uwzględnia się w interpretacji przebiegu cyklu.

Czasami do metod rozpoznawania płodności zalicza się także metodę laktacyjną niepłodności poporodowej (LAM), jednak WHO uznaje ją za osobną metodę[5]. Metodą rozpoznawania płodności nie jest natomiast tzw. kalendarzyk, ponieważ nie uwzględnia prowadzenia obserwacji wskaźników płodności (okres płodności wyznacza się na podstawie statystyk).

Zastosowania obserwacji cyklu | edytuj kod

Antykoncepcja | edytuj kod

Obserwacja wskaźników płodności może być wykorzystywana w celu zapobiegania ciąży jako wyłączna metoda antykoncepcyjna lub łącznie z innymi metodami. Jeśli MRP stosowane jest w sposób wyłączny, cel antykoncepcyjny osiąga się poprzez rezygnację ze współżycia w okresie płodnym lub zastępowanie go innymi czynnościami seksualnymi. Łączenie MRP z innymi metodami oznacza zazwyczaj stosowanie środków barierowych w czasie płodnym[6].

Planowanie ciąży | edytuj kod

Stosowanie regularnej obserwacji cyklu pozwala ustalić dni najwyższej płodności, co może ułatwić starania o dziecko i przyspieszyć osiągnięcie ciąży. Nowoczesne metody rozpoznawania płodności pozwalają również prognozować termin porodu z większą precyzją niż obliczenia opierające się na dacie ostatniej miesiączki (OM). Pomiary podstawowej temperatury ciała, dokonywane w pierwszym trymestrze ciąży, pozwalają ocenić, czy ciąża nie jest zagrożona.

Diagnostyka i leczenie zaburzeń hormonalnych | edytuj kod

Obserwacja wskaźników płodności ułatwia diagnostykę (i ewentualne leczenie) takich zaburzeń i chorób jak:

Instytucje i organizacje promujące NPR/MRP | edytuj kod

Skuteczność | edytuj kod

Skuteczność metod rozpoznawania płodności jest zróżnicowana i zależy od:

  • rodzaju metody
  • poprawności i konsekwencji stosowania
  • motywacji
  • rodzaju antykoncepcji, z którą się je łączy

Najwyższą skutecznością wykazuje się prawidłowo stosowana metoda objawowo-termiczna. Jej skuteczność wynosi 99,5% dla stosowania wyłącznego i 99,4% dla stosowania łącznie z antykoncepcją barierową[6][7]. Jest to wartość porównywalna ze skutecznością wkładek domacicznych (99,4–99,8%[7]) i tabletek hormonalnych (99,7%[7]).

Metody jednowskaźnikowe mają nieco niższą skuteczność (wyjątkiem jest model Creightona) i jest to odpowiednio 93,7–99,2% dla metody termicznej i 96,1–99,5% dla metody Billingsa.

Wyniki badań | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Hatcher R, Trussell J, Stewart F, et al. Contraceptive technology, 18th revised edition; New York: Ardent Media, Inc.; s. 317.
  2. Metoda Kippleyów. Cyklometr. [dostęp 2016-05-08].
  3. Opis metody polskiej. Stowarzyszenie Miłość i Odpowiedzialność. [dostęp 2016-05-08].
  4. Maciej Tabor: Metoda niemiecka (pol.). npr.pl. [dostęp 2017-07-09].
  5. WHO | Family planning.
  6. a b P.P. Frank-Herrmann P.P., The effectiveness of a fertility awareness based method to avoid pregnancy in relation to a couple’s sexual behaviour during the fertile time: a prospective longitudinal study, J.J. Heil i inni, „Human Reproduction”, 2007 .???
  7. a b c Trussell J. Contraceptive Efficacy. In Hatcher RA, Trussell J, Nelson AL, Cates W, Kowal D, Policar M. Contraceptive Techology: Twentieth Revised Edition. New York NY: Ardent Media, 2011 http://www.contraceptivetechnology.org/CTFailureTable.pdf.

Bibliografia | edytuj kod

  • Allen L. Schirm and others, „Contraceptive Failure in the United States: The Impact of Social, Economic and Demographic Factors,” Family Planning Perspectives 14:2 (March/April, 1982) 68-75.
  • Bielawska-Baturowicz E., Kornas-Biela D., Z zagadnień psychologii prokreacyjnej, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1992.
  • Döring G.K., „The Reliability of Temperature Records as a Method of Contraception,” (Über die Zuverlassigkeit der Temperaturmethode Zur Empfangnisverhutung) Deutsche medizinische Wochenschrift 92:23 (June 9, 1967), 1055-1061. Abstracted in 1968 Yearbook of Obstetrics and Gynecology, p. 354.
  • Flynn A.M., Brooks M., A manual of natural family planing.; wyd.IV; UNWIN; 1990; Londyn.
  • Fallace, C. and J., 1976. Family Planning Guide. Smithtown, New York. The Natural Family Planning Association of Long Island.
  • Frank-Herrmann P. et al., The effectiveness of a fertility awareness based method to avoid pregnancy in relation to a couple’s sexual behaviour during the fertile time: a prospective longitudinal study, „Human Reproduction” 2007, s. 1–10.
  • Guy, F. and M., 1979. Les Methodes d’Auto-observation. Grenoble. Institut de Recherche sur l’Enfant et le Couple.
  • Hatcher Robert A. and others, Contaceptive Technology 1984-1985 (New York: Irvington) 1984.
  • Jaffe Frederick S., „Commentary: Some Policy and Program Implications of 'Contraceptive Failure in the United States,'” Family Planning Perspectives 5:3 (Summer, 1983) 133-142. Delayers (spacers) are reported to have these pregnancy rates with the various methods: Pill, 7%; IUD, 15%; condoms, 21%; diaphragms, 25%; foam, 36%; douche, 47%.
  • Johnston, J.A.; Roberts, D.B.; and Spencer, R.B., 1978. NFP Services and Methods in Australia: A Survey Evaluation. International Review of Natural Family Planning 2:143-154, 203-224, 328-353, and 3:20-53.
  • Keefe, E.F., 1962. Self Observation of the Cervix to Distinguish Days of Possible Fertility. Bull. Sloane Hosp. for Women 8:129.
  • Kippley, J. and S., 1979. The Art of Natural Family Planning. Cincinnati, Ohio. The Couple to Couple League.
  • Kippley J. i S., Sztuka Naturalnego Planowania Rodziny, LMM, Piaseczno 2004.
  • Leblanc and Harel, 1977, L’Action Familiale. Ile Maurice.
  • Marshall, J., 1978. Natural Family Planning. London. Catholic Marriage Advisory Council.
  • McCarthy, J.J.; Martin, M.C.; and Gildenhorn, M., 1977. The Sympto-Thermal Method. Washington, D.C., The Human Life Foundation of America and the Natural Family Planning Federation of America.
  • Medina Jorge E., M.D., „Comparative evaluation of two methods of natural family planning in Colombia,” Am J. Ob. and Gyn. 138:8 (Dec. 15, 1980) 1142-1147.
  • Nofziger, M., 1979. A Cooperative Method of Natural Birth Control, 3d edition, Summertown, Tennessee, The Book Publishing Co.
  • Nowoczesne metody rozpoznawania płodności. Wybrane zagadnienia, Domżał-Drzewicka R., Gałęziowska E. (red.), Wydawnictwo Makmed, Lublin 2007.
  • Obara M., Warenik-Szymankiewicz A., Słomko Z., Metody i środki planowania rodziny, w: Ginekologia: podręcznik dla lekarzy i studentów, red. Słomko Z., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1997.
  • Pharand-Lapointe, M.; Kavanagh-Jazrawy, F.; Plante-Charron, C.; Parenteau-Carreau, S.; and Doyle, R., 1980. Planning your Family, the S. T. Way. Ottawa, Serena-Canada.
  • Raith E., Frank P., Freundl D., Naturalne metody planowania rodziny, Springer PWN, Warszawa 1997.
  • Rice, J., and Lanctot, C.A., 1978. Results of a Recent Study of the Sympto-Thermal Method of Natural Family Planning. Linacre Quarterly 45:388.
  • Rice, F.J.; Lanctot, C.A.; and Garcia-Devesa, 1977. The Effectiveness of the Sympto-Thermal Method of Natural Family Planning. Communication at First International Congress of IFFLP in Cali, Columbia, June 1977.
  • Rice, F.J.; Lanctot, C.A., „Results of a Recent Study of the Sympto-Thermal Method of Natural Family Planning,” Linacre Quarterly 45:4 (November, 1978), 388-391.
  • Rötzer J., 1978. The Sympto-Thermal Method: Ten Years of Change. The Linacre Quarterly 45:358.
  • Rötzer J., Sztuka Planowania Rodziny, Vocatio, Warszawa 2005.
  • Speroff L., Darney P.D., Antykoncepcja, Medycyna Praktyczna, Kraków 2007.
  • Szymański Z. red., Płodność i planowanie rodziny, Wyd. Pomorskiej Akademii Medycznej, Szczecin 2004.
  • Thyma, P., 1978. The Double-Check-Method of Natural Family Planning. South Deerfield, Mass., Marriage Life Information.
  • Troszyński M. red., Naturalne Planowanie Rodziny. Podręcznik dla nauczycieli naturalnego planowania rodziny, Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli Naturalnego Planowania Rodziny, Warszawa 2006.
  • Vollman, R.F., 1977. The Menstrual Cycle. Philadelphia/London/Toronto. Saunders.
  • Wade Maclyn E., Phyllis McCarthy, et al., „A Randomized Prospective Study of the Use-Effectiveness of Two Methods of Natural Family Planning,” Am J. Ob. and Gyn. 141:4(Oct 15, 1981) 368-376.
  • World Health Organization, „A Prospective Multicentre Trial of the Ovulation Method of Natural Family Planning. II. The Effectiveness Phase,” Fertility and Sterility 36:5 (November, 1981) 591-598.
  • Vincent B. et al., Methode Thermique a et Contraception: Approaches medicale et psychosociologique (Paris: Masson, 1967) 52-73.
  • Willis J., „Comparing Contraceptives,” FDA Consumer 19:4 (May, 1985) 28-35.
  • Mario Jaramillo-Gomez and Juan B. Londono, „Rhythm: A Hazardous Contraceptive Method,” Demography 5:1 (1968) 433-438.
  • The American College of Obstetricians and Gynecologists, Benefits, Risks & Effectiveness of Contraception, 1985.
  • Bureau of Community Health Services, Natural Family Planning, DHEW Publication No. (HSA) 79-5621.
  • Presented at 16th International Congress for the Family, Brighton, Eng. 1990
  • Human Life Foundation Newsletter
  • World Health Org. Geneva Feb., 1976

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Na podstawie artykułu: "Planowanie rodziny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy