Podcast


Podcasting w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Podcast) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Podcasting, podcast, spolszczone: podkasting, podkast[1] – forma internetowej publikacji dźwiękowej lub filmowej, najczęściej w postaci regularnych odcinków, z zastosowaniem technologii RSS.

Spis treści

Geneza | edytuj kod

Nazwa wzięła się z połączenia słów iPod – odtwarzacz muzyczny firmy Apple i broadcast (z ang. „transmisja, przekaz”)[2]. Według innych źródeł pochodzi od skrótu określenia „Personal On Demand”[3]. Początki podkastingu sięgają roku 2000. Wówczas to pojawił się pierwszy szkic dotyczący użycia technologii RSS do publikowania treści audio i wideo[4]. Gwałtowny wzrost zainteresowania podkastingiem nastąpił na przełomie lat 2004 i 2005. O ile jeszcze pod koniec września 2004 liczba przypadków znajdowanych przez wyszukiwarkę Google oscylowała w granicach 500, to rok później było to ponad sto milionów. Google Trends datuje pierwsze zapytania odnośnie słowa podcast na koniec września 2004[5].

Do słuchania podkastów nie potrzeba specjalnego odtwarzacza muzycznego – wystarczy komputer odtwarzający cyfrowe pliki dźwiękowe (np. w formacie MP3) lub pliki wideo w przypadku podkastu wideo – tzw. videocastu, oraz oprogramowanie pobierające i katalogujące transmisje na podstawie informacji zawartych w publikowanych razem z podkastami plikach RSS.

Podkast może mieć formę nieformalnego bloga, profesjonalnej audycji radiowej, kursu językowego lub hobbystycznego albo odcinków historii czytanej przez lektora. Istnieje coraz więcej powieści, które pierwszych odbiorców znalazły jako odcinki publikowane w postaci podkastów (Earthcore, Ancestor i Infection Scotta Singlera, Déjà Vu Iana Hockinga, Tom Corven Paula Story), a inne są rozpowszechniane jako podkast, aby zwiększyć popularność wersji drukowanej i ułatwić publikację kolejnych części (Brave Men Run Matthew Wayne Selznicka). Prezydent USA George W. Bush publikował swoje sobotnie przemówienia w formie podkastów; swoje podkasty publikują wielkie korporacje medialne takie jak CNN oraz BBC. Uczelnie Berkeley i Stanford udostępniają w formie podkastów wybrane wykłady, muzykę i audycje radia studenckiego.

Rozwój | edytuj kod

W odróżnieniu do wielu innych technologii i zjawisk medialnych podcasting rozwija się dosyć spokojnie. Jeszcze 10–15 lat temu był wręcz zjawiskiem niszowym, ograniczonym do wąskiej grupy audiofilów i sympatyków nowych technologii. Współcześnie podkasting cieszy się jednak większą popularnością. Według raportu Podcast Research Edison już w roku 2012 prawie 30% Amerykanów słuchało podcastów[6].

Podkasting w Polsce | edytuj kod

Zjawisko podkastingu w Polsce pojawiło się w roku 2005. Za pierwszy polski podkast uznawana jest, prowadzona przez dwóch Włochów – Pierluigiego i Leonardo, audycja „Warsaw calling”[7], która zaczęła publikację odcinków w lutym tegoż roku; za pierwszego faktycznie polskiego podkastera uważa się zwykle Jacka Artymiaka[8]. Wśród podkasterów, którzy rozpoczęli wtedy nadawanie i działają do dziś są m.in. Martin Lechowicz, Borys Kozielski, Filip Dawidziński.

Polska pisownia | edytuj kod

Pisownia spolszczona – przez „k” – jest coraz częściej spotykana, mimo że wielu podkasterów preferuje pisownię przez „c”. Normatywista Jan Grzenia zauważa, że wyraz ten ugruntował się w języku polskim, o czym świadczy jego odmienność w praktyce językowej i istnienie spolszczonej formy ortograficznej. Lingwista przewiduje możliwość pełnego spolszczenia tego słowa, poprzez konsekwentne stosowanie zapisu „podkast” we wszystkich przypadkach gramatycznych[9].

Polacy w European Podcast Award | edytuj kod

Od 2009 roku organizowany jest europejski konkurs na najlepszy podkast – European Podcast Award. Polacy biorą w nim udział od edycji 2010. W Jury konkursu od 2011 roku zasiadają także polscy zwycięzcy z lat ubiegłych.

Zwycięzcy EPA 2010 dla Polski[10] | edytuj kod

  • kategoria Personality: Polskie Detroit
  • kategoria Non-profit: Pozytywne Zacisze
  • kategoria Business: Podcasty Deloitte
  • kategoria Professional: Myszka.org

Zwycięzcy EPA 2011 dla Polski[11] | edytuj kod

  • kategoria Personality: K-pok Podcast
  • kategoria Non-profit: Tyflopodcast
  • kategoria Business: nagrody nie przyznano ze względu na zbyt małą liczbę zgłoszeń
  • kategoria Professional: Radio 9 Lubin

Zwycięzcy EPA 2012 dla Polski[12] | edytuj kod

  • kategoria Personality: Podcast BEZ NAZWY!
  • kategoria Non-profit: nagrody nie przyznano ze względu na zbyt małą liczbę zgłoszeń
  • kategoria Business: nagrody nie przyznano ze względu na zbyt małą liczbę zgłoszeń
  • kategoria Professional: Mój odtwarzacz – My Pocket Player

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. MirosławM. Bańko MirosławM., screencast i webcast, [w:] Poradnia językowa PWN [online], 9 grudnia 2010 [dostęp 2019-01-06] .
  2. Oxford University Press | Podcast.
  3. Definicja podkastingu na portalu Zencast.com (ang.).
  4. Louis, Tristan, 2000.10.13. Suggestion for RSS 0.92 specification.
  5. Google Trends.
  6. Podcasty to świetny kanał do promocji biznesu, MIT Sloan Management Review Polska, 27 czerwca 2019 [dostęp 2019-11-08]  (pol.).
  7. Kuchnia Dantego.
  8. Polski podcasting – raport niespecjalny, magazyn Podcastofon nr 2, s. 21.
  9. JanJ. Grzenia JanJ., podcast, [w:] Poradnia językowa PWN [online], 24 maja 2006 [dostęp 2012-12-03] .
  10. Wyniki European Podcast Award 2010 dla Polski.
  11. Wyniki European Podcast Award 2011 dla Polski na blogu konkursu.
  12. Wyniki European Podcast Award 2012 dla Polski na blogu konkursu.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (media cyfrowe):
Na podstawie artykułu: "Podcast" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy