Polacy w Kazachstanie


Polacy w Kazachstanie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Polacy w Kazachstanie – jedna z grup narodowych Republiki Kazachstanu.

Spis treści

Charakterystyka | edytuj kod

Spis ludności Kazachstanu 2009 wykazał przeszło 34 tys. obywateli narodowości polskiej (0,2% ludności republiki). Szacuje się, że liczba osób pochodzenia polskiego w Kazachstanie może wynosić ok. 100 tys.[1] Polacy przede wszystkim zamieszkują część północną kraju (obwód północnokazachstański, obwód akmolski, obwód kustanajski). W pierwszym z nich występował najwyższy procent ludności polskiej (17 054 osób; 2,6% ludności obwodu). Polska społeczność Kazachstanu dziś praktycznie w całości składa się z osób urodzonych w tym kraju w okresie sowieckim i postsowieckim. Dla większości tych osób językiem ojczystym jest język rosyjski. W odróżnieniu od innych słowiańskich grup republiki (Rosjanie, Ukraińcy, Białorusini), nie obserwowano znaczącej emigracji Polaków w okresie powojennym, dlatego ich udział procentowy w obwodzie północnokazachstańskim nawet się powiększył, choć sama liczba i tak spada z powodu ujemnego przyrostu naturalnego. Społeczność polska składała się z dwóch części – dobrowolnej fali przesiedleńczej z przełomu XIX wieku i XX wieku oraz z potomków ofiar deportacji (przede wszystkim Polacy z Ukrainy i Litwy, zesłani tutaj w latach 30. i 40. przez reżim komunistyczny).

Statystyki | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Przesiedleńcy przełomu XIX i XX wieków | edytuj kod

Polska kolonizacja słabo zaludnionych regionów północnego Kazachstanu rozpoczęła się jeszcze pod koniec XIX wieku. Zgodnie z danymi z rosyjskiego spisu z roku 1897, na obszarze rosyjskiej Azji Środkowej mieszkało już 11 597 Polaków. Osiedlali się oni przede wszystkim w miastach (ok. 90%). Wiadomo także, że emigracja ekonomiczna bezrolnego chłopstwa polskiego z obszaru Kongresówki na przełomie wieków kierowała się także do Kazachstanu. Nieliczni chłopi z guberni kieleckiej i lubelskiej w latach 1906–1910 przesiedlili się w głąb Imperium Rosyjskiego: do guberni orenburskiej, omskiej, kraju iszymskiego, i do pozostałych części Syberii Zachodniej. Znaczącą rolę odegrała w tym reforma Piotra Stołypina.

Stalinowskie deportacje Polaków do Kazachstanu | edytuj kod

Deportacje odbywały się w latach 1934–1936 oraz 1940–1941, wówczas Polaków osiedlano w rejonie miast Akmolińska, Kustanaja, Kokczetawa, Krasnoarmiejska, Pietropawłowska, na tych obszarach powstawały miejscowości nazywanie przez Polaków własnymi nazwami, np. Kalinówka, Wiśniówka, Jasna Polana, Zielony Gaj, Konstantinówka[2][3].

 Osobny artykuł: Operacja polska NKWD (1937–1938).

Charakterystyka osiedlenia | edytuj kod

W obwodzie północnokazachstańskim Polacy mieszkają w stosunkowo małym rozproszeniu. W rejonie tajnyszyńskim obserwowany jest najwyższy procent Polaków w statystykach, gdzie było ich (2004, dane szacunkowe) 22,82% (13 783 osób), ustępując w liczebności jedynie Kazachom (25,4%) oraz prześcigając Rosjan (21,72%). We wszystkich pozostałych rejonach obwodu, w tym w mieście Pietropawłowsk, procent Polaków nie przekracza 1%[4].

Domy Polskie | edytuj kod

W Kazachstanie działają Domy Polskie[5].

Zobacz też | edytuj kod

 Zobacz też kategorię: Polscy zesłańcy do Kazachstanu.

Przypisy | edytuj kod

  1. Adoptuj studenta z Kazachstanu. naszdziennik.pl, 28–29 grudnia 2013. [dostęp 25 grudnia 2013].
  2. Apostoł Kazachstanu. niedziela.pl. [dostęp 28 grudnia 2013].
  3. Piasek w oczy. Kazachstan oczami Polaka. kulturaenter.nazwa.pl, wrzesień 2008. [dostęp 28 grudnia 2013].
  4. Особенности этнического состава населения Казахстана
  5. Historyczny dzień w Jasnej Polanie. glospolski.narod.ru. [dostęp 28 grudnia 2013].


Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Polacy w Kazachstanie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy