Policja (Polska)


Na mapach: 52°11′16,55″N 21°01′23,12″E/52,187931 21,023089

Policja (Polska) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Funkcjonariusze w umundurowaniu galowym Obchody święta Policji w Białymstoku

Policjaumundurowana (służba mundurowa) i uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego; jeden z organów ścigania. Została utworzona na mocy Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku. Nadzór nad Policją sprawuje minister właściwy ds. wewnętrznych. Zwierzchnikiem wszystkich funkcjonariuszy i pracowników cywilnych formacji jest Komendant Główny Policji. Od kwietnia 2016 r. funkcję tę pełni gen. insp. Jarosław Szymczyk.

W całej Polsce istnieje telefonicznie przekierowanie z numeru 997 do centrum powiadamiania ratunkowego, które działa zarówno z telefonu komórkowego, jak i stacjonarnego. Centrum powiadamiania ratunkowego obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999, umożliwiając przekazanie zgłoszenia alarmowego w celu zaangażowania właściwych służb ratowniczych[4].

Jednolitym numerem alarmowym obowiązującym na terenie całej Unii Europejskiej jest numer 112. Działa zarówno z telefonów stacjonarnych, jak i komórkowych. Numer 112 służy do powiadamiania w sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia. Wybranie numeru 112 z jakiegokolwiek telefonu spowoduje połączenie z centrum powiadamiania ratunkowego. Operator 112 może, w miarę potrzeby, przełączyć połączenie do jednostki Państwowej Straży Pożarnej, Policji lub Państwowego Ratownictwa Medycznego.

Święto Policji obchodzone jest 24 lipca.

Spis treści

Historia

 Osobne artykuły: Policja Państwowa, Policja Polska Generalnego Gubernatorstwa, Państwowy Korpus BezpieczeństwaMilicja Obywatelska.

Władze

Centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest Komendant Główny Policji powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Zastępców Komendanta Głównego powołuje i odwołuje minister na jego wniosek.

Na poziomie wojewódzkim Policją kierują komendanci wojewódzcy powoływani i odwoływani przez ministra na wniosek Komendanta Głównego. W toku procedury minister zasięga opinii właściwego wojewody. Zastępców komendantów wojewódzkich powołuje i odwołuje Komendant Główny na ich wniosek.

W powiatach i miastach na prawach powiatu wyżej opisane zadania realizują komendanci powiatowi lub miejscy. Powołuje ich komendant wojewódzki po zasięgnięciu opinii właściwego starosty lub prezydenta miasta. Powołuje i odwołuje on również zastępców tych komendantów. Komendanci powiatowi/miejscy powołują i odwołują kierownictwo komisariatów policji, posterunków i rewirów dzielnicowych działających na ich terenie.

Struktura organizacyjna Policji

Policja składa się z następujących rodzajów służb:

  • kryminalnej;
  • śledczej;
  • prewencyjnej;
  • spraw wewnętrznych;
  • kontrterrorystycznej
  • wspomagającej (w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym)[5].

W skład Policji wchodzą również: policja sądowa, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie, ośrodki szkolenia, szkoły policyjne, instytuty badawcze oraz wyodrębnione oddziały prewencji i pododdziały antyterrorystyczne. Komendant Główny Policji ma możliwość powołania w uzasadnionym przypadku innego rodzaju służb[5].

Jednostki Policji

Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie

Komendy Wojewódzkie Policji

Komenda Stołeczna Policji, która stanowi aparat pomocniczy Komendanta Stołecznego Policji, wykonuje swoje zadania na obszarze m.st. Warszawy oraz dziewięciu powiatów: grodziskiego, legionowskiego, mińskiego, nowodworskiego, otwockiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego, warszawskiego zachodniego i wołomińskiego. Obszar ten jest wyłączony z terytorialnego zasięgu działania Komendanta Wojewódzkiego Policji właściwego dla województwa mazowieckiego[5]. Komendant Stołeczny Policji na obszarze swojego działania wykonuje zadania i kompetencje Komendanta Wojewódzkiego Policji[5].

Posterunki

Komenda Powiatowa Policji w Brodnicy Komisariat policji w Bystrzycy Kłodzkiej Posterunek policji w Międzylesiu

Liczba posterunków Policji w Polsce[20]:

  • 2008 rok – 822
  • czerwiec 2012 roku – 692
  • koniec 2015 roku – 399[21]

Statystyki demograficzne

Polska Policja to ponad 100 tys. funkcjonariuszy[22] (analogicznie liczebność Milicji Obywatelskiej w PRL wynosiła ok. 80 000 milicjantów[23] nie licząc przeszło 300 tysięcy ORMO), z czego 58% służy w pionie prewencji, 34% w kryminalnym, a pozostałe 8% w działach pomocniczych. 14% funkcjonariuszy stanowią kobiety. Najwięcej, – 6695 funkcjonariuszek – ma staż od 3 do 10 lat, natomiast 229 kobiet służy od ponad 30 lat[24]. Wiekowo wśród polskich funkcjonariuszy przeważa grupa 30-40-latków (44%), dalej plasują się 40-50-latkowie (25%) i 25-30-latkowie (21%), policjanci w wieku poniżej 25 i powyżej 50 lat stanowią 5% stanu. Większość policjantów ma wykształcenie średnie (72%), wyższe ma 27%, a podstawowe i zawodowe jedynie 1%. Policjantów w codziennej pracy wspiera ok. 25 tys. pracowników cywilnych.

Zadania Policji

Policjanci podczas zamieszek na placu Konstytucji w Warszawie 11 listopada 2011
  • ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami godzącymi w te dobra;
  • ochrona bezpieczeństwa i porządku, zapewnienie spokoju w miejscach publicznych, w transporcie i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach;
  • wykrywanie i ściganie sprawców przestępstw i wykroczeń
  • działania profilaktyczne (prewencyjne) w celu ograniczenia popełniania przestępstw i wykroczeń, a także wszelkim zachowaniom kryminogennym, współpraca w tym zakresie z innymi podmiotami;
  • kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych obowiązujących w miejscach publicznych, a także związanych z działalnością publiczną;
  • zarządzanie informacją kryminalną, prowadzenie baz danych Systemu Informacyjnego Schengen, DNA;
  • współpraca z policjami innych państw, a także z organami i instytucjami Unii Europejskiej, realizacja zadań wynikających z podpisanych umów międzynarodowych i odrębnych przepisów;
  • gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych;
  • realizacja zadań wynikająch z przepisów prawa Unii Europejskiej oraz umów i porozumień międzynarodowych na zasadach i w zakresie w nich określonych;
  • prowadzenie zbiorów danych zawierających informacje gromadzone przez uprawnione organy o odciskach linii papilarnych osób, niezidentyfikowanych śladach linii papilarnych z miejsc przestępstw oraz o wynikach analizy kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA);
  • nadzór nad strażami gminnymi/miejskimi oraz nad innymi specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami

Zgodnie z art. 19 ust. 22 Ustawy o Policji minister właściwy do spraw wewnętrznych przedstawia corocznie Sejmowi i Senatowi informację o działalności Policji określonej w ust. 1–21, w tym informacje i dane, o których mowa w art. 20 ust. 3 ustawy. Informacja jest udostępniana w postaci druku sejmowego (senackiego).

Uprawnienia Policji

Wspólny patrol na pograniczu polsko-niemieckim (2006)

W ramach wykonywania swoich ustawowych obowiązków Policja wykonuje czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe.

Wykonując wymienione czynności policjanci mają prawo do:

  • legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości (z uzasadnieniem);
  • zatrzymywania osób na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw;
  • zatrzymywania osób pozbawionych wolności, które korzystając z przepustki nie powróciły w wyznaczonym terminie do zakładu karnego lub aresztu śledczego;
  • zatrzymywania osób stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego i mienia;
  • pobierania od osób wymazu ze śluzówki policzków w celu identyfikacji osób o nieustalonej tożsamości oraz osób usiłujących ukryć swoją tożsamość, jeżeli ustalenie tożsamości w inny sposób nie jest możliwe, pobierania materiału biologicznego ze zwłok ludzkich o nieustalonej tożsamości;
  • przeszukiwania osób i pomieszczeń na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw;
  • dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania ładunku w portach i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego, w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary;
  • obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, a w określonych przypadkach, także i dźwięku,
  • kontrolowanie rodzaju używanego paliwa przez pobranie próbek paliwa ze zbiornika pojazdu;
  • żądania pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz jednostek gospodarczych prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej, oraz zwracania się o niezbędną pomoc do innych jednostek gospodarczych i organizacji społecznych, jak również zwracania się w nagłych wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa.

Krytyka

Według dr. Justyna Piskorskiego z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu karierę w policji robi się dzięki poprawie statystyk przestępczości i wykrywalności, także poprzez manipulowanie statystykami, w tym przy rejestracji przestępstw. Sprzyja temu brak mechanizmu weryfikacji działań Policji, np. mała kontrola prokuratorska[25].

Również według Adama Rapackiego problemem jest manipulacja statystykami przestępczości. Policja informuje prokuraturę dopiero, gdy już prowadzi działania operacyjno-śledcze i jest bliska zatrzymania sprawców, a także prowadzi jedynie akcje poszukiwawcze zaginionych, gdy istnieją silne przesłanki wszczęcia śledztwa w sprawie zabójstwa. Inny przykład według Rapackiego, to wykrywalność przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii powyżej 90%[26].

Wyposażenie

Środki przymusu bezpośredniego stosowane przez Policję

Obecnie wykorzystywany model policyjnego radiowozu Radiowóz patrolowy BMW serii 3 (od 2019) Furgonetka służb prewencji Obecnie wykorzystywany model policyjnego motocykla Przyczepa do przewozu psów służbowych Patrol Komisariatu Rzecznego Policji na Wiśle w Warszawie Patrol policji konnej w umundurowaniu galowym w Chorzowie Patrol policji konnej w umundurowaniu służbowym w Tomaszowie Mazowieckim Funkcjonariusze jednostki antyterrorystycznej podczas treningu Funkcjonariusze jednostki antyterrorystycznej na pokazach policyjnych
  • kajdanki i prowadnice
  • pałka policyjna
  • kaftan bezpieczeństwa
  • gaz drażniący (chemiczne środki obezwładniające)
  • siła fizyczna
  • pasy i siatki obezwładniające
  • pies i koń służbowy
  • wodne środki obezwładniające (armatka wodna)
  • kolczatka drogowa
  • pociski niepenetracyjne miotane z broni palnej
  • kask zabezpieczający
  • przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej
  • pojazdy służbowe
  • środki przeznaczone do pokonywania zamknięć budowlanych i innych przeszkód, w tym materiały wybuchowe
  • środki pirotechniczne o właściwościach ogłuszających lub olśniewających

Podstawą prawną użycia środków przymusu bezpośredniego jest Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz.U. z 2019 r. poz. 2418).

Do wyposażenia Policji zalicza się także broń palną:

Roboty

Pojazdy

Statki powietrzne

Schemat malowania śmigłowców W-3 lotnictwa policji Schemat malowania śmigłowców S-70i Black Hawk Policji

W przeszłości flota Policji dysponowała 5 śmigłowcami Mil Mi-2, które zostały stopniowo wycofywane ze służby. Z 6 śmigłowców Mi-2 w służbie pozostaje jeden o numerach SN-02XP, który jest jednocześnie najstarszą maszyną w formacji (wyprodukowana w 1975 roku)[30]. W latach 1996 – 2014 formacja użytkowała 2 śmigłowce PZL Kania, które zostały wycofane z czynnej służby z m.in. powodów finansowych[44]. Egzemplarz o numerze rejestracyjnym SN-51XP w maju 2020 przekazany został do Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie[45]. Od 2011 roku Policja użytkowała samolot Aeroprakt-22LS o numerach SP-YDF, jednak w 2014 roku uległ on wypadkowi podczas wykonywania zadania służbowego związanego z przestępstwem. Maszyna została skreślona ze stanu[46][47].

Zobacz też

Przypisy

  1. Policja w III RP. [dostęp 2015-07-26].
  2. Budżet Policji. [dostęp 2015-07-26].
  3. Stan zatrudnienia w Policji. [dostęp 2019-05-08].
  4. Dz.U. z 2021 r. poz. 268.
  5. a b c d Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. (Dz.U. z 2020 r. poz. 360).
  6. Jednostki Policji. info.policja.pl. [dostęp 2015-07-25].
  7. Uroczyste zdanie i powierzenie obowiązków Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu. www.dolnoslaska.policja.gov.pl. [dostęp 2020-03-01].
  8. Policja Lubelska: Zmiana na stanowisku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie. Policja Lubelska. [dostęp 2020-03-13].
  9. Nowy szef lubuskich policjantów – InfoSecurity24. www.infosecurity24.pl. [dostęp 2020-05-10].
  10. Policja Łódzka: Pożegnanie nadinsp. Andrzeja Łapińskiego z łódzkim garnizonem. Policja Łódzka. [dostęp 2020-03-01].
  11. Pożegnanie nadinsp. dra Krzysztofa Pobuty z garnizonem małopolskim Policji. Inspektor Roman Kuster nowym Komendantem Wojewódzkim Policji w Krakowie. | Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie. malopolska.policja.gov.pl. [dostęp 2020-03-13].
  12. Polska Policja: Insp. Michał Ledzion objął stanowisko szefa mazowieckich policjantów. Policja Mazowiecka. [dostęp 2020-03-01].
  13. Policja Podlaska: Inspektor Robert Szewc nowym Komendantem Wojewódzkim Policji w Białymstoku. Policja Podlaska. [dostęp 2020-03-13].
  14. Kierownictwo. bip.katowice.kwp.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  15. PolicjaP. Świętokrzyska PolicjaP., Kierownictwo, Policja Świętokrzyska [dostęp 2021-02-12]  (pol.).
  16. Kierownictwo KWP. warminsko-mazurska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  17. Komenda Stołeczna Policji: Komendant Stołeczny Policji. Komenda Stołeczna Policji. [dostęp 2017-12-14].
  18. Policja Wielkopolska: Kierownictwo KWP w Poznaniu. Policja Wielkopolska. [dostęp 2017-12-14].
  19. PolicjaP. Zachodniopomorska PolicjaP., Kierownictwo KWP w Szczecinie, Policja Zachodniopomorska [dostęp 2021-02-12]  (pol.).
  20. Reorganizacja sieci posterunków. gazeta.policja.pl, 08.2012. [dostęp 08.2012].
  21. Powrót posterunków policji. naszdziennik.pl, 20 maja 2016. [dostęp 20 maja 2016].
  22. Polska Policja: Stan zatrudnienia na dzień 1 stycznia 2019 roku. O Policji. [dostęp 2020-03-01].
  23. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Internowanych i Represjonowanych – Biuletyn 24. internowani-represjonowani.pl.tl. [dostęp 2017-11-26].
  24. polskatimes.pl.
  25. Małgorzata Kolińska-Dąbrowska: Policja pompuje statystyki, więc o przestępczości wiemy niewiele. Wyborcza.pl, 1 grudnia 2011. [dostęp 2017-03-30].
  26. Justyna Kopińska: Ten trup się nie liczy. Tropimy policyjne statystyki. Wyborcza.pl Duży Format, 25 marca 2015. [dostęp 2017-03-28].
  27. Decyzja nr 368 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 września 2009 r. w sprawie wprowadzenia na uzbrojenie Policji karabinów „Heckler & Koch” typu HK417.
  28. a b Roboty pirotechniczne dla Policji – InfoSecurity24. www.infosecurity24.pl, 2019-03-19. [dostęp 2019-03-19].
  29. Polska Policja: Policyjne radiowozy i inne pojazdy. O Policji. [dostęp 2019-09-09].
  30. a b Policyjny Mi-2 jeszcze chwilę polata – InfoSecurity24. www.infosecurity24.pl. [dostęp 2020-08-02].
  31. Debiut policyjnego Black Hawka w Kielcach.
  32. Trzeci Black Hawk dla Policji.
  33. Dwa Black Hawki już w Policji. Kolejne trzy w przyszłym roku? (InfoSecurity24 TV).
  34. Dwa kolejne Black Hawki dla Policji. Jest zgoda premiera.
  35. Trzeci Black Hawk już w Policji. Umowa na kolejne w najbliższych dniach.
  36. Latająca dwunastka, czyli flota policyjnych śmigłowców w liczbach – InfoSecurity24. infosecurity24.pl. [dostęp 2020-06-10].
  37. Polska Policja: Lotnictwo w Policji. Policja.pl. [dostęp 2020-06-10].
  38. Redakcja: Flotę lotnictwa Policji uzupełniły trzy nowe śmigłowce Bell 407GXi.. aviation24.pl. [dostęp 2020-09-27].
  39. Pierwszy policyjny Bell 407 już w Warszawie – InfoSecurity24. infosecurity24.pl. [dostęp 2020-06-10].
  40. Nowe śmigłowce w rękach policji w sierpniu – InfoSecurity24. www.infosecurity24.pl. [dostęp 2020-06-10].
  41. http://zbiam.pl/drugi-bell-407gxi-w-policji/
  42. Policja szuka części zamiennych do śmigłowców – InfoSecurity24. www.infosecurity24.pl. [dostęp 2020-06-10].
  43. *Eintritt(s)reflektor, Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 2013, s. 290–290, DOI10.1007/978-3-642-33335-4_50837, ISBN 978-3-642-33334-7 [dostęp 2020-06-10] .
  44. Policyjne lotnictwo wyjdzie z zapaści? MSWiA: Planujemy zakup czterech śmigłowców – Defence24. www.defence24.pl. [dostęp 2020-08-02].
  45. Policyjny śmigłowiec trafił do muzeum – InfoSecurity24. infosecurity24.pl. [dostęp 2020-08-02].
  46. Nowoczesny samolot dla dolnośląskiej policji. www.rmf24.pl. [dostęp 2020-08-02].
  47. Dolnośląskie: wypadek policyjnego samolotu Aeroprakt – dwie osoby ranne. dlapilota.pl. [dostęp 2020-08-02].

Linki zewnętrzne

Na podstawie artykułu: "Policja (Polska)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy