Polski Koncern Naftowy Orlen


Na mapach: 52°35′13,9″N 19°39′10,8″E/52,587194 19,653000

Polski Koncern Naftowy Orlen w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mazowieckie Zakłady Rafineryjne i Petrochemiczne w Płocku, lata 70. Stacja benzynowa CPN w Modlinie, lata 70.

Polski Koncern Naftowy Orlen Spółka Akcyjna (PKN Orlen) – polski koncern paliwowo-energetyczny, lider wśród przedsiębiorstw petrochemicznych w Europie środkowo-wschodniej. Jedyny koncern w Polsce zajmujący się produkcją polimerów oraz monomerów. Główny producent produktów petrochemicznych w Czechach. Obecnie zatrudniający ponad 20 000 pracowników[5].

Właściciel sześciu rafinerii: w Płocku, Trzebini, Jedliczu na terenie Polski, w Litvínovie i Kralupach na terenie Czech oraz w Możejkach na Litwie. Łączne moce przerobowe rafinerii w 2015 roku wyniosły 35,2 GWe (16,2 GWe obiekty w Polsce, 8,7 GWe w Czechach i 10,2 GWe na Litwie)[6]. W 2015 roku wykorzystanie mocy przerobowych wyniosło ogółem 90%. Jako jedyne polskie przedsiębiorstwo notowane w rankingu Fortune 500 (297 pozycja, największym przedsiębiorstwem na świecie został brytyjsko-holenderski Shell)[7].

W 2015 roku przychody przedsiębiorstwa wyniosły 88,336 mld zł, same przychody związane ze sprzedażą paliw do klientów indywidualnych i instytucjonalnych wyniosły 31,122 mld zł, zaś w 2014 roku przychody przedsiębiorstwa wyniosły 106,832 mld zł[8].

Spółka jest notowana na warszawskiej giełdzie. W październiku 2017 roku akcje spółki osiągnęły dotychczasową maksymalna wartość 128 złotych za sztukę[9].

Spis treści

Historia | edytuj kod

W lipcu 1944 r. utworzona została instytucja, której zadaniem było zabezpieczenie infrastruktury naftowej zniszczonej w wyniku długotrwałych działań wojennych oraz okupacyjnych i rozpoczęcie działalności dystrybucyjnej. W październiku tego samego roku utworzono organizację której nadano nazwę Polski Monopol Naftowy, po czym jeszcze tego samego miesiąca została ona zmieniona na Państwowe Biuro Sprzedaży Produktów Naftowych. 3 grudnia 1945 roku utworzone zostało przedsiębiorstwo pod nazwą „Centrala Produktów Przemysłowych” i od tamtej pory przedsiębiorstwo funkcjonowało pod tą nazwą. W roku 1945 nazwę zmieniono na Centralny Zarząd Obrotu Produktami Naftowymi „CPN”. W roku 1958 przedsiębiorstwo powróciło do wcześniejszej firmy, którą połączono ze skrótem „CPN” – Centrala Produktów Naftowych „CPN”, a w grudniu 1995 roku została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa.

W maju 1998 r. Rada Ministrów podjęła decyzję o utworzeniu koncernu naftowego. Miał on powstać w wyniku połączenia Centrali Produktów Naftowych CPN SA oraz Petrochemii Płock SA. Działania dotyczące utworzenia nowego podmiotu zostały sformalizowane 7 września 1999, kiedy to przyjął nazwę Polski Koncern Naftowy SA. 3 kwietnia 2000 Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło decyzje o nadaniu spółce nazwy handlowej Orlen.

Początkiem 2018 roku podpisano list intencyjny rozpoczynający proces wchłonięcia Grupy Lotos przez PKN Orlen[10].

W styczniu 2019 Orlen poinformował o iż wchodzi na rynek słowacki i otwiera stacje paliw pod marką Benzina[11].

Nowe elektrociepłownie gazowo-parowe | edytuj kod

W latach 2011–2018 PKN Orlen zwiększył istotnie potencjał produkcji energii elektrycznej przez budowę dwóch elektrociepłowni gazowo-parowych zlokalizowanych w Płocku oraz Włocławku. Bloki te zwiększą mocy wytwórcze koncernu do 1,5 GWe.

Blok gazowo-parowego we Włocławku ma moc 463 MWe. Całkowity koszt inwestycji szacowany jest na około 1,4 mld zł. Wykonawcą projektu było konsorcjum General Electric i SNC Lavalin[12][13].

Moc nowego bloku w Płocku to 596 MWe. Głównym wykonawcą przedsięwzięcia jest konsorcjum firm grupy Siemens. Koszt inwestycji to około 1,65 mld zł[14][15].

Surowce i produkty procesów | edytuj kod

Pozyskiwane surowce odnawialne to woda, powietrze, estry oraz bioetanol, zaś nieodnawialne to ropa naftowa, gaz ziemny oraz surowce pochodzące z grupy tzw. chemikaliów pomocniczych.

Produkty powstające w procesie rafinacji to:

  • produkty paliwowe: benzyny, oleje napędowe lekkie i ciężkie, oleje opałowe, paliwa lotnicze
  • produkty rafineryjne: benzyny lekkie, średnie i ciężkie
  • produkty petrochemiczne: etylen, propylen, paraksylen, kwas tereftalowy, fenol, aceton, benzen, butadien, tlenek etylenu i glikole
  • poliolefiny: polietylen, polipropylen, polichlorek winylu, nawozy i inne (woski, siarka, gips) oraz asfalty, bazy olejowe i nawozy.

W 2015 r. ze sprzedaży olejów napędowych koncern uzyskał przychody w wysokości 37 093 mln zł, a sprzedaży benzyn 21 674 mln zł. Te paliwa okazały się być najbardziej dochodowe. Dane dotyczące przychodów z poszczególnych typów paliw zestawiono w tabeli[16].

Segmenty działalności | edytuj kod

Koncern ma obecnie dostęp do dwóch terminali w Gdańsku i Butyndze.

Terminal naftowy PERN w Gdańsku

Prace przy budowie terminalu naftowego rozpoczęły się 21 lutego 2014 roku. Wartość inwestycji to około 412 mln zł, pojemność magazynowa obiektu 375 tys. m³. I etap budowy: budowa sześciu zbiorników na ropę naftową o pojemności 62,5 tys. m³ każdy (łącznie 375 tys. m³.), wraz z infrastrukturą niezbędną do ich obsługi. Realizacja pozwoli na przeładunek, magazynowanie i inne usługi związane z ropą naftową.

II etap budowy: budowa zbiorników o pojemności 325 tys. m³, które będą służyły do magazynowania produktów ropopochodnych, chemikaliów, paliwa lotniczego JET oraz biokomponentów dodawanych do paliw[17].

Terminal naftowy SPM Buoy w Butyndze (Litwa)

Terminal w Butyndze oddany został do użytku w 1999 roku i jest połączony z rafinerią w Możejkach rurociągiem o długości 91,5 km. Rocznie obiekt pozwala na przyjęcie do 12 mln ton ropy[18].

Downstream | edytuj kod

W tym segmencie koncern prowadzi działalność związaną z rafinacją i przerobem surowców oraz ze wszystkimi kwestiami towarzyszącymi wydobyciu. Podzielony jest na produkcję, sprzedaż, energetykę, logistykę, źródła zaopatrzenia.

Produkcja | edytuj kod

Spółka posiada rafinerie w Polsce, Czechach oraz na Litwie. W 2015 r. moce przerobowe wyniosły 35,2 GWe. Na terenie Polski zlokalizowane są obecnie trzy rafinerie: w Płocku, Jedliczach oraz Trzebini.

Rafineria w Płocku | edytuj kod
 Osobny artykuł: Rafineria w Płocku.

Zakład produkcyjny PKN ORLEN w Płocku o mocach przerobowych 16,3 mln t/rok jest jednym z największych i najnowocześniejszych zakładów wydobywających surowce petrochemiczne na terenie Europy Środkowo-Wschodniej. Obiekt sklasyfikowany został jako Super-Site. Proces produkcyjny przebiega z wykorzystaniem Instalacji Olefin, o mocach wytwórczych około 700 tys. ton etylenu i około 380 tys. ton propylenu. Modernizacja obiektu rozpoczęła się w 2002 r. i jej wykonawca była firma ABB Lummus. Koszt modernizacji wyniósł 245 mln euro.

Rafinerie w Trzebini oraz Jedliczu | edytuj kod

Rafinerie w Trzebini oraz Jedliczu, zlokalizowane na południu Polski w 2015 r. zostały połączone i funkcjonują jako ORLEN Południe. Głównym obszarem działania rafinerii są usługi związane z magazynowaniem i dystrybucją paliw, produkcją biokomponentów, baz olejowych, olejów opałowych, a także regeneracją olejów przepracowanych[19].

Sprzedaż | edytuj kod

W dział sprzedaży wchodzi hurt rafineryjny i hurt petrochemiczny. Rynki polski, litewski oraz czeski są rynkami macierzystymi.W 2015 r. hurtowa sprzedaż produktów rafineryjnych prowadzona była z krajami: na terenie Polski, Czech, Niemiec, Słowacji, Węgier, Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i Ukrainy oraz drogą morską do terminali przeładunkowych Europy Zachodniej. W 2015 r. udziały rynkowe utrzymały się na poziomie 59,5% dzięki sprzedaży benzyny i oleju napędowego przez Grupę ORLEN na rynku polskim. Swój sukces na rynku sprzedaży zawdzięcza też bogatemu portfolio produktów rafineryjnych, m.in. benzyny, olej napędowy, paliwo lotnicze, olej opałowy lekki i ciężki oraz szeroką gamę produktów i półproduktów pozapaliwowych[20].

Logistyka | edytuj kod

Swój sukces koncern niewątpliwie zawdzięcza wysoce rozwiniętej infrastrukturze logistycznej. ORLEN wykorzystuje sieć uzupełniających się elementów infrastruktury: terminali paliw, lądowych i morskich baz przeładunkowych, sieci rurociągów surowcowych. W roku 2015 logistyka produktów w Grupie ORLEN była realizowana za pomocą rurociągów, transportem kolejowym oraz cysternami samochodowymi.W 2015 r. łączna długość wykorzystywanych sieci wyniosła 3753 km, z czego długość sieci w Polsce wyniosła 1880 km, w Czechach 1774 km, zaś na Litwie 91 km. Łączna długość wykorzystywanych rurociągów surowcowych wyniosła 1695 km, zaś rurociągów produkcyjnych 2058 km. W Polsce niemal 53% środków transportu stanowią rurociągi, 26% transportu odbywa się drogą kolejową, zaś 21% cysternami[21].

Bazy paliw[22]

Źródła zaopatrzenia | edytuj kod

Ropa naftowa | edytuj kod

Dostawy surowca realizowane są głównie rurociągiem „Przyjaźń” z Rosji oraz drogą morską rurociągiem Pomorskim. Grupa ORLEN Lietuva jest zaopatrywana w surowiec przez terminal w Butyndze. W grupie Unipetrol główne kierunki zaopatrzenia w surowiec stanowią południowy odcinek rurociągu „Przyjaźń” dla rafinerii w Litvínovie oraz rurociągi TAL i IKL dla rafinerii w Kralupach. Rafineria w Litvínovie jest też zaopatrywana przez rurociągi TAL i IKL.

PKN ORLEN zapewnia ropę naftową do rafinerii w Płocku oraz trzech rafinerii z Grupy ORLEN zlokalizowanych odpowiednio w Litvínovie i Kralupach w Czechach oraz w Możejkach na Litwie.Zakupy gazu ziemnego opierają się na długoterminowym kontrakcie pomiędzy PKN ORLEN i PGNiG oraz na umowach z dostawcami alternatywnymi. Ponadto Grupa ORLEN realizuje szereg projektów poszukiwawczo-wydobywczych w celu pozyskania własnych źródeł gazu i ropy naftowej.

Gaz ziemny | edytuj kod

Zakupy gazu ziemnego opierają się na długoterminowym kontrakcie pomiędzy PKN ORLEN i PGNiG oraz na umowach z dostawcami alternatywnymi. Ponadto realizowany jest również szereg projektów poszukiwawczo-wydobywczych w celu pozyskania własnych źródeł gazu i ropy naftowej.

Działalność wydobywcza | edytuj kod

Działalność w Polsce | edytuj kod

Działania w zakresie rozpoznawania oraz eksploatacji gazu ziemnego oraz ropy naftowej są obecnie[kiedy?] prowadzone na terenie 8 województw: pomorskiego, kujawsko-pomorskiego, mazowieckiego, wielkopolskiego, łódzkiego, lubelskiego, podkarpackiego i małopolskiego. Wydobycie gazu ziemnego odbywa się obecnie[kiedy?] we współpracy z PGNiG. Zasoby (potwierdzone lub prawdopodobne) 2P posiadane przez Grupę ORLEN w Polsce wyniosły na koniec 2015 roku 8,2 mln baryłek ekwiwalentu ropy naftowej (MM BOE). Liczba koncesji wniosła 15, zaś liczba odwiertów 14. W 2015 r. koncern prowadził prace, samodzielnie lub z partnerem, na obszarze 29 koncesji.

Działalność w Kanadzie | edytuj kod

Działalność wydobywcza prowadzona jest w prowincji Alberta, przy zastosowaniu technik odwiertów horyzontalnych oraz szczelinowania hydraulicznego. W 2015 roku rozpoczęto 16 takich operacji. W efekcie uzyskano średnią produkcję w 4 kwartale 2015 roku na poziomie ponad 7,3 tys. baryłek ekwiwalentu ropy dziennie (MBOE/D), z czego 45% stanowiły węglowodory ciekłe (ropa oraz kondensat)[23].

Spółki i marki PKN Orlen | edytuj kod

Zarząd spółki | edytuj kod

Prezesi zarządu | edytuj kod

Władze spółki[26][27] | edytuj kod

Orlen Team | edytuj kod

W 2002 spółka stworzyła specjalny zespół rajdowy pod nazwą Orlen Team. W skład ekipy weszli trzej motocykliści Jacek Czachor, Marek Dąbrowski i Jakub Przygoński oraz kierowca rajdowy Szymon Ruta i jego pilot.

Historia projektu:

  • przełom 1999 i 2000 – Jacek Czachor i Marek Dąbrowski – pierwszy start w Rajdzie Dakar 2000 (pierwsi polscy motocykliści, którzy go ukończyli).
  • czerwiec 2002 – powstanie zespołu w obecnej formule (2 motocyklistów + załoga samochodowa Komornicki/Marton) – starty Mistrzostwach Świata FIM i Pucharze Świata FIA w rajdach terenowych oraz Rajdzie Dakar.
  • wrzesień 2004 – dotychczasową załogę samochodową zastąpił K. Hołowczyc i J.M. Fortin. Marek Dąbrowski był drugim wicemistrzem świata w 2004 oraz pierwszym Polakiem w historii Rajdu Dakar, który ukończył zawody w pierwszej dziesiątce. Jacek Czachor zdobył tytuł wicemistrza świata 2004 i 10 miejsce podczas Dakar 2007 (etapowe miejsca w pierwszej trójce).
  • Dakar 2009 – Krzysztof Hołowczyc 5 miejsce, debiutujący Jakub Przygoński 11 miejsce, Jacek Czachor 20 miejsce, Marek Dąbrowski wycofał się z powodu ciężkiej kontuzji.

Kontrowersje | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Struktura akcjonariatu – PKN ORLEN. orlen.pl. [dostęp 2018-11-05].
  2. Orlen w liczbach. orlen.pl. [dostęp 2018-11-05].
  3. PKNORLEN (PKN). Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. [dostęp 2017-05-20].
  4. Dane finansowe PKN ORLEN. orlen.pl. [dostęp 2018-11-05].
  5. PKN ORLEN: Grupa Orlen i otoczenie (pol.). 2016-01-01. [dostęp 2016-01-01].
  6. PKN ORLEN: Nasza działalność w 2015 r. (pol.). 2016-05-26. [dostęp 2016-05-26].
  7. PKN ORLEN: PKN Orlen (pol.). 2016-01-01. [dostęp 2016-01-01].
  8. 100 największych firm w Polsce. Edycja 2014. W: Forbes [on-line]. [dostęp 2014-04-24].
  9. Polski Koncern Naftowy ORLEN SA notowania - Investing.com, Investing.com Polska [dostęp 2019-02-22]  (pol.).
  10. Minister chce pełnej fuzji, a Orlen?, „pb.pl” [dostęp 2018-03-14]  (pol.).
  11. Słowacy zatankują w PKN Orlen. Spółka otwiera stacje paliw Benzina.
  12. Forbes: Budowa elektrociepłowni PKN Orlen we Włocławku na finiszu (pol.). 2015-05-26. [dostęp 2015-05-26].
  13. Inwestycje Energetyczne: CCGT Włocławek – Inwestycje Energetyczne (pol.). 2018-01-13. [dostęp 2018-01-28].
  14. wyborcza.pl: Płock.Nową elektrociepłownię PKN Orlen zbuduje konsorcjum Siemens (pol.). 2014-12-02. [dostęp 2014-12-02].
  15. Inwestycje Energetyczne: CCGT Płock (pol.). 2018-01-16. [dostęp 2018-01-28].
  16. PKN ORLEN: Grupa ORLEN – główne surowce i produkty (pol.). 2016-01-01. [dostęp 2016-01-01].
  17. wyborcza.pl: Terminal naftowy PERN w Gdańsku gotowy. Pomieści aż 375 mln litrów ropy (pol.). 2015-12-29. [dostęp 2015-12-29].
  18. wnp.pl: Terminal w Butyndze przyjął już 800 tankowców (pol.). 2011-06-13. [dostęp 2011-06-13].
  19. PKN Orlen: Sektor Downstream PKN Orlen (pol.). 2015-12-16. [dostęp 2015-12-16].
  20. PKN Orlen: Sektor Downstream Sprzedaż PKN Orlen (pol.). 2015-12-16. [dostęp 2015-12-16].
  21. PKN Orlen: Sektor Downstream Sprzedaż PKN Orlen (pol.). 2015-12-16. [dostęp 2015-12-16].
  22. Bazy paliw. orlenpaliwa.com.pl.
  23. PKN Orlen: Sektor wydobycia PKN Orlen (pol.). 2015-12-16. [dostęp 2015-12-16].
  24. a b Business Insider Polska: CPN na stacjach paliw PKN Orlen (pol.). Business Insider, 2018-12-11. [dostęp 2018-12-11].
  25. a b Zmiana na stanowisku Prezesa Zarządu PKN ORLEN. orlen.pl, 2015-12-16. [dostęp 2015-12-17].
  26. Zarząd Spółki – PKN ORLEN, www.orlen.pl [dostęp 2018-08-05] .
  27. Zmiany w Zarządzie PKN ORLEN – PKN ORLEN, www.orlen.pl [dostęp 2018-02-07] .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (biznes):
Na podstawie artykułu: "Polski Koncern Naftowy Orlen" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy