Pomnik Harcerzy na Malcie w Poznaniu


Na mapach: 52°23′53″N 16°59′00″E/52,398056 16,983333

Pomnik Harcerzy na Malcie w Poznaniu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pomnik Harcerzy na Malcie w Poznaniu – pomnik upamiętniający harcerzy wielkopolskich poległych w walce o niepodległość w latach 1918–1920, przede wszystkim w powstaniu wielkopolskim 1918–1919. Zlokalizowany we wschodniej części tzw. „Polany Harcerskiej” na Malcie w Poznaniu.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwszy pomnik na tym miejscu został odsłonięty 16 maja 1937, w trakcie Jubileuszowego Zlotu Poznańskich Harcerzy z okazji 25-lecia działalności harcerskiej w Wielkopolsce. Pomnik poświęcony był „HARCERZOM POLEGŁYM W WALKACH O NIEPODLEGŁOŚĆ”. Uroczystość odbyła się pod honorowym protektoratem senatora Bernarda Chrzanowskiego, przewodniczącego Zarządu Okręgu Wielkopolskiego ZHP. Jeszcze w 1937 napis na pomniku zmieniono na „HARCERZOM WIELKOPOLSKIM POLEGŁYM W WALKACH O NIEPODLEGŁOŚĆ 1918 1920”[1].

Pomnik został zburzony w 1940 przez Niemców.

Po wojnie w tym miejscu ustawiono brzozowy krzyż, a 17 grudnia 1978, głaz z tablicą. Pomysł odbudowy monumentu pojawił się w 1992 i wtedy rozpoczęto rekonstrukcję pierwotnego pomnika, która została przerwana jeszcze w tym samym roku, po wykonaniu wysokiego betonowego trzonu i uporządkowaniu otoczenia[2]. Budowa pomnika realizowana była ze sporymi problemami, wynikającymi z praw własności do terenu. W 2012 udało się uregulować kwestie własnościowe, a w lutym 2013 rozpoczęły się prace wykonawcze[3].

Obecny pomnik został odsłonięty 28 września 2013. Odsłonięcia dokonali wspólnie: Wojewoda Wielkopolski Piotr Florek, Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak, Prezydent Miasta Poznania Ryszard Grobelny, Naczelnik Związku Harcerstwa Polskiego hm. Małgorzata Sinica i Komendant Chorągwi Wielkopolskiej ZHP hm. Jarosław Rura. Pomnik poświęcił ksiądz prałat Stefan Komorowski, w obecności księdza prałata hm. Konrada Kaczmarka i księdza kapelana hm. Pawła Kujawy[4]. Władze naczelne Związku Harcerstwa Polskiego w trakcie uroczystości reprezentowali również wiceprzewodniczący ZHP hm. Rafał M. Socha i przewodniczący Centralnej Komisji Rewizyjnej ZHP hm. Zbigniew Standar. Uroczyste przemówienie w trakcie uroczystości, dotyczące historii pomnika, wygłosił prorektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prof. dr hab. hm. Zbigniew Pilarczyk.

Opis | edytuj kod

Projektantem obecnego pomnika jest poznański architekt Klemens Mikuła. Nawiązał do pierwotnego pomnika, zmienił jednak zwieńczenie pomnika – zamiast znicza umieszczono tam symboliczne ognisko harcerskie. Pomnik jest zdecydowanie większy od poprzednika. Ściany boczne są podświetlane reflektorami zatopionymi w podeście. Tablice na pomniku wykonano z granitu (pierwotne były z brązu).

Na głównej ścianie znajduje się tablica z napisem: „HARCERZOM WIELKOPOLSKIM POLEGŁYM W WALCE O NIEPODLEGŁOŚĆ 1918 1920”.

Dwie tablice umieszczone w niszach bocznych ścian zawierają nazwiska i imiona 77 poległych. Do trzech odtworzonych, historycznych tablic pamiątkowych, dodano czwartą, której treść i symbolikę graficzną wyłoniono w drodze konkursu. Tablica ta poświęcona została pamięci harcerek i harcerzy poległych oraz zamęczonych w obozach i katowniach w latach 1939-1945 oraz harcerek i harcerzy pomordowanych i zniewolonych w latach 1945-1956[5][6]. Na tablicy wyryto napis:

PAMIĘCI HARCEREK I HARCERZY WIELKOPOLSKICH POLEGŁYCH I POMORDOWANYCH NA WSZYSTKICH FRONTACH I W OBOZACH W SŁUŻBIE OJCZYZNY W LATACH 1939-1945 ZMARŁYCH Z UDRĘCZENIA ZA WIERNOŚĆ PRAWU PRZYRZECZENIU HARCERSKIEMU W LATACH 1945-1956

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Marian Pierzykowski: Pomniki harcerskie na Malcie w Poznaniu. Poznań: Związek Harcerstwa Polskiego. Komenda Chorągwi Wielkopolskiej im. Powstańców Wielkopolskich 1918/1919. Komisja Historyczna, 2004, s. 43–57. ISBN 83-914406-2-1.
  2. Pomnik Harcerzy do remontu, „TVN24” [dostęp 2018-05-05] .
  3. Katarzyna Dobroń: Pomnik Harcerzy nad Maltą ukończony po 20 latach (pol.). poznan.naszemiasto.pl, 2013-07-25. [dostęp 2018-05-05].
  4. Aktualności: Odsłonięto pomnik poświęcony wielkopolskim harcerzom - mogilno.pl, www.mogilno.pl [dostęp 2018-05-05]  (pol.).
  5. Odsłonięto Pomnik Harcerzy nad Maltą, Lepszy Poznań – informacje z Twojego fyrtla [dostęp 2018-05-05]  (pol.).
  6. Pomnik Harcerzy na Malcie - Pomniki Poznania, „Pomniki Poznania” [dostęp 2018-05-05]  (pol.).

Bibliografia | edytuj kod

  • Marian Pierzykowski: Pomniki harcerskie na Malcie w Poznaniu. Poznań: Związek Harcerstwa Polskiego. Komenda Chorągwi Wielkopolskiej im. Powstańców Wielkopolskich 1918/1919. Komisja Historyczna, 2004. ISBN 83-914406-2-1.
  • Marian Pierzykowski: Pomniki harcerskie na Malcie w Poznaniu. Wyd. II (uzupełnione i poprawione). Poznań: Związek Harcerstwa Polskiego. Komenda Chorągwi Wielkopolskiej im. Powstańców Wielkopolskich 1918/1919. Komisja Historyczna, 2013. ISBN 978-83-928009-2-7.
Na podstawie artykułu: "Pomnik Harcerzy na Malcie w Poznaniu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy