Pomnik Martyrologii Dzieci


Na mapach: 51°47′32,88″N 19°28′17,98″E/51,792467 19,471661

Pomnik Martyrologii Dzieci w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pomnik Martyrologii Dzieci, tzw. Pęknięte Serce w Łodzi – odsłonięty 9 maja 1971 roku. Upamiętnia tragiczne losy dzieci polskich w okresie II wojny światowej, a szczególnie dzieci-więźniów pobliskiego obozu dla polskich dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej w Łodzi. Pomnik znajduje się w parku im. Szarych Szeregów u zbiegu ulic Brackiej i Staszica.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Budowę pomnika podjęto z inicjatywy wychowanków Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Głuchych w Przemyślu[1]. Uczniowie 7 klasy tej szkoły napisali list do łódzkiego koła ZBoWiD proponując wzniesienie pomnika upamiętniającego martyrologię dzieci osadzonych podczas II wojny światowej w pobliskim niemieckim obozie wychowawczym dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej, który był położony w kwadracie obecnych ulic Brackiej, Emilii Plater, Górniczej i Zagajnikowej[a], czyli z historycznego punktu widzenia pomnik stoi poza terenem tego obozu.

Po akceptacji zamysłu przez władze został rozpisany konkurs, który w 1968 r. wygrał zespół w składzie: Jadwiga Janus (pomnik) i architekt Ludwik Mackiewicz (założenie architektoniczne)[2]. Akt erekcyjny budowy pomnika wmurowano 13 września 1969 roku, zapisano w nim między innymi: „Niech przekaże przyszłym pokoleniom nasze wspólne wołanie: Nigdy więcej wojny, Nigdy więcej obozów”.[potrzebny przypis].

Pomnik został umiejscowiony w specjalnie w tym celu zbudowanym parku w miejscu pustego pola[b], któremu podówczas nadano miano „Promienistych” (młodzieżowa grupa konspiracyjna Gwardii Ludowej (AL) działająca w Łodzi), a około 1991 r. zmieniono nazwę na „Szarych Szeregów”.

Uroczyście odsłonięty 9 maja 1971 roku, w 26. rocznicę zwycięstwa nad nazizmem . W uroczystości wzięła udział łódzka chorągiew ZHP, wicepremier PRL Wincenty Kraśko, władze Łodzi oraz byli więźniowie obozu, którzy na ceremonię przybyli z całej Polski.

Przed pomnikiem umieszczono płytę z napisem: „Odebrano Wam życie, dziś dajemy Wam tylko pamięć”[3], a obok znicz, który niegdyś palił się wiecznym ogniem, ale od ok. 20 lat jest zapalany (z przyczyn finansowych) tylko podczas uroczystości pod pomnikiem[potrzebny przypis].

W 1984 Poczta Polska wydała znaczek okolicznościowy z tym pomnikiem o nominale 16 zł[4].

W pobliskiej Szkole Podstawowej nr 81 im. Bohaterskich Dzieci Łodzi[5][6], przy ul. E. Plater 28/32, znajduje się niewielka ekspozycją muzealna poświęcona dziejom tego obozu.

Galeria | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Od tej strony pierwotnie przylegał do muru tzw. nowego cmentarza żydowskiego przy ul. Brackiej, ale w połowie lat 70. XX w. jego częścią w tym miejscu poprowadzono nową ulicę nazwaną Zagajnikową.
  2. por. Wiesław Jażdzyński: Reportaż z pustego pola. Łódź: 1965.

Przypisy | edytuj kod

  1. Józef Witkowski: Hitlerowski Obóz Koncentracyjny dla małoletnich w Łodzi. Wrocław: Ossolineum, 1975.
  2. Pomnik Martyrologii Dzieci, tzw. Pomnik Pękniętego Serca w Łodzi. Krodo. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)].
  3. Martyrologium łódzkie. Przewodnik po Radogoszczu i Miejscach Pamięci Narodowej, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Łódź 2005.
  4. Znaczek pocztowy „Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi”. Joy Stamps. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-26)].
  5. Szkoła Podstawowa nr 81 im. Bohaterskich Dzieci Łodzi w Łodzi. SP 81. w Łodzi.
  6. Szkoła Podstawowa nr 81 im. Bohaterskich Dzieci Łodzi. Opinie o szkołach. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)].
Na podstawie artykułu: "Pomnik Martyrologii Dzieci" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy