Pomnik zamordowanych profesorów lwowskich na Wzgórzach Wuleckich


Na mapach: 49°49′42,76″N 24°00′48,68″E/49,828544 24,013522

Pomnik zamordowanych profesorów lwowskich na Wzgórzach Wuleckich w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pomnik zamordowanych profesorów lwowskich na Wzgórzach Wuleckichlwowski pomnik poświęcony zamordowanym przez hitlerowców profesorom lwowskich uczelni, zbudowany w 2011 roku i odsłonięty 3 lipca 2011 roku.

Z inicjatywą budowy pomnika wystąpili prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz i mer Lwowa Andrij Sadowy[1]. List intencyjny w sprawie ogłoszenia wspólnego konkursu i budowy pomnika został podpisany przez prezydentów w 2008 roku[2], 30 lipca 2009 roku ogłoszono konkurs[3].

Projekt pomnika wyłoniło w drodze konkursu jury polsko-ukraińskie, które spośród 28 prac[1] (w tym osiem z Ukrainy[4]) wybrało projekt krakowskiego rzeźbiarza, prof. Aleksandra Śliwy. Zwycięski projekt to brama zbudowana z betonowych bloków symbolizujących poszczególne przykazania chrześcijańskiego dekalogu, w przypadku wysunięcia się jednej z nich ze swojego miejsca całość się rozsypuje. Za bramą znajduje się przejście z przybitą do niego kartką, na której widnieje odręczny niemieckojęzyczny rozkaz „rozstrzelać”[5]. Blok oznaczony rzymską cyfrą V (5) jest częściowo wysunięty, co symbolizuje złamanie piątego przykazania chrześcijańskiego Dekalogu (Nie zabijaj), czyli rozkaz zamordowania uczonych[1].

Pomnik nie zawiera obecnie żadnego napisu. Jego symbolika nawiązuje do piątego przykazania Dekalogu: „nie zabijaj”, jednak nie jest to całkowicie jednoznaczne z uwagi na istnienie kilku sposobów podziału tekstu biblijnego na poszczególne przykazania (w zależności od przyjętej tradycji) w innych wyznaniach. Przesłanie jest jednoznaczne dla wiernych Kościoła rzymskokatolickiego, greckokatolickiego i luterańskiego. W prawosławiu, niektórych wyznaniach protestanckich, a także w judaizmie i islamie piąte przykazanie oznacza „czcij ojca swego i matkę swoją”, gdyż odpowiednik przykazania „nie zabijaj” jest tam szóstym przykazaniem. Przy drodze prowadzącej do pomnika ustawiono kamienną tablicę z napisem w językach polskim, ukraińskim i angielskim: Pomnik profesorów lwowskich zamordowanych przez nazistów w 1941 roku i informacją, że pomnik powstał dzięki władzom Lwowa i Wrocławia oraz ofiarności społecznej.

Budżet pomnika to ok. 3 000 000 złotych, z czego 2 000 000 zł pochodziło z wrocławskiego budżetu miejskiego, 800 000 hrywien z budżetu miasta Lwowa, 800 000 hrywien ze środków Politechniki Lwowskiej, a 200 000 złotych ze zbiórki publicznej[6].

Pomnik znajduje się w miejscu rozstrzelania profesorów[7], obecnie parku studenckim. Nad jarem, w którym go zbudowano, znajdują się domy akademickie Politechniki Lwowskiej[4]. Na wzgórzu nad pomnikiem znajduje się symboliczny nagrobek z krzyżem zbudowanym w 1991 roku przez rodziny zamordowanych. Znajduje się na nim tablica z napisem w językach polskim i ukraińskim „W tym miejscu 4 lipca 1941 roku hitlerowscy oprawcy rozstrzelali polskich profesorów lwowskich uczelni i członków ich rodzin” oraz pełną imienną listą ofiar[1].

Całość prac aż do odsłonięcia trwała dwa lata, samo odsłonięcie pomnika nastąpiło 3 lipca 2011 roku, w przeddzień 70 rocznicy zbrodni[1]. Na uroczystości obecni byli m.in. ambasador RP na Ukrainie, prezydenci obu miast i delegacje uczelni polskich (z Wrocławia oraz Krakowa) oraz lwowskich, senatorowie RP, ludzie nauki i kultury z Polski i Lwowa a także przedstawiciele władz lokalnych[8].

To pierwszy pomnik wzniesiony we Lwowie po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę niezwiązany z ukraińskimi bohaterami narodowymi[1].

Galeria | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Beata Maciejewska: Lwów. Pomnik w miejscu kaźni, w 70. rocznicę egzekucji (pol.). Gazeta Wyborcza Wrocław, 2011-07-03. [dostęp 2011-07-03].
  2. Beata Maciejewska: To będzie pomnik, który łączy Polaków i Ukraińców (pol.). Gazeta Wyborcza Wrocław, 2009-10-31. [dostęp 2011-07-03].
  3. Beata Maciejewska: Lwów i Wrocław pomordowanym profesorom (pol.). Gazeta Wyborcza Wrocław, 2009-07-29. [dostęp 2011-07-03].
  4. a b Beata Maciejewska: Kwesta na cmentarzach - zbudujmy pomnik we Lwowie (pol.). Gazeta Wyborcza Wrocław, 2010-10-30. [dostęp 2011-07-03].
  5. Jacek Harłukowicz: Zakończyła się kwesta na pomnik lwowskich profesorów (pol.). Gazeta Wyborcza Wrocław, 2010-11-01. [dostęp 2011-07-03].Sprawdź autora:1.
  6. Strona budowy pomnika-rozliczenie finansowe
  7. Beata Maciejewska: Ponad 43 tysiące dali wrocławianie na pomnik we Lwowie (pol.). Gazeta Wyborcza Wrocław, 2010-11-03. [dostęp 2011-07-03].
  8. Пам’ятник польській професурі викликав політичні дискусії (ukr.). Високий Замок, 2011-07-01. [dostęp 2014-02-19].
Na podstawie artykułu: "Pomnik zamordowanych profesorów lwowskich na Wzgórzach Wuleckich" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy