Port Hajfa


Na mapach: 32°49′18″N 34°59′55″E/32,821667 34,998611

Port Hajfa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Port Hajfa (hebr. נמל חיפה) (UN/LOCODE: ILHFA) – międzynarodowy port morski położony w mieście Hajfa, w naturalnej Zatoce Hajfy we wschodniej części Morza Śródziemnego. Jest to największy z trzech międzynarodowych portów morskich Izraela. Przez cały rok obsługuje statki towarowe i pasażerskie. W porcie przeładowuje się 22 mln t towarów rocznie[1]. Port jest zarządzany przez spółkę Haifa Port Ltd., z siedzibą w Hajfie.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Od prehistorycznych czasów Zatoka Hajfy była naturalnym schronieniem dla żeglarzy. Gdy w 1100 krzyżowcy zdobyli Hajfę[2], stała się ona ważnym miastem portowym wschodniej części Morza Śródziemnego. W 1265 Hajfę zdobyli i zniszczyli Mamelucy[3] i od tego czasu miasto pozostawało w stanie ruiny do XVII wieku, a na pierwszy plan wysunęła się wówczas pobliska Akka. Port w Hajfie do XVIII wieku miał reputację siedziby piratów.

W 1761 beduinski władca Akki, Daher el-Omar zdobył Hajfę. Miasto zostało wówczas odbudowane w nowym miejscu, z nowymi murami obronnymi[4]. Po śmierci El-Omara w 1775 miasto pozostawało pod władzą Imperium Osmańskiego do 1918.

Punktem zwrotnym w historii Hajfy okazało się osiedlenie w mieście w 1868 niemieckich chrześcijan z ruchu Tempelgesellschaft[5]. Utworzyli oni w Hajfie niemiecką kolonię, przy której powstała elektrownia, fabryki i linia kolejowa łącząca miasto z Akką, Nazaretem i Tyberiadą. Był to kluczowy moment w modernizacji miasta[6]. Jednak pierwszą osobą, która doceniła znaczenie portu w Hajfie był Theodor Herzl (twórca ruchu syjonistycznego), który w 1898 odwiedził Hajfę[7]. W swojej książce „Altneuland” zawarł on proroczy opis miasta[8].

Budowa nowoczesnego portu morskiego rozpoczęła się w 1922. W wyniku prac melioracyjnych pozyskano grunty pod budowę biur portowych i magazynów[7]. 31 października 1933 odbyła się uroczystość oficjalnego otwarcia portu, w której przewodniczył brytyjski komisarz mandatu Palestyny, gen. sir Arthur Grenfell Wauchope[9]. Port umożliwił rozwój Hajfy, która bardzo szybko rozwinęła się w nowoczesne przemysłowe miasto będące ważnym punktem przeładunku ropy naftowej. Liczba mieszkańców miasta wynosiła w 1936 100 tys. osób[10].

W okresie międzywojennym Żydzi traktowali port jako bramę dla tysięcy imigrantów napływających do Palestyny. Po zakończeniu II wojny światowej w Palestynie nasiliły się walki pomiędzy Żydami a Arabami. Skala starć powoli przybierała rozmiary wojny domowej. Rząd brytyjski zdawał sobie sprawę, że sytuacja w mandacie Palestyny wymyka się spod kontroli, dlatego 2 kwietnia 1947 oficjalnie przekazał sprawę Palestyny do ONZ. 29 listopada 1947 Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło Rezolucję nr 181 w sprawie podziału Palestyny. Hajfę uznano za część równiny przybrzeżnej, którą przyznano państwu żydowskiemu.

Żydzi uznali Hajfę za strategiczne miasto portowe, które odgrywa kluczową rolę w sprawowaniu kontroli nad całą Galileą. Dlatego uznano przejęcie kontroli nad miastem za jeden z najważniejszych celów wojny domowej 1947–1948[11]. Brytyjczycy wycofali swój kontyngent wojskowy z Hajfy 21 kwietnia 1948. Żydowska Hagana w całkowitej tajemnicy przegrupowała swoje brygady i tego samego dnia z zaskoczenia zaatakowała miasto. Po dwóch dniach walk 23 kwietnia 1948 Żydzi opanowali Hajfę[12].

Po 1948 port w Hajfie stał się jednym z najważniejszych punktów, do którego docierali żydowscy imigranci z całego świata, tłumnie przybywający do nowo proklamowanego państwa Izrael. Port służył Izraelowi jako brama do reszty świata, pomógł rozwinąć się państwu żydowskiemu w gospodarczą potęgę Bliskiego Wschodu[5].

W lutym 2005 rząd po przeprowadzeniu reformy strukturalnej izraelskiego przemysłu portowego, utworzył niezależne przedsiębiorstwo Haifa Port Ltd.[13].

Katastrofy i incydenty | edytuj kod

Port był widownią dwóch morskich incydentów:

  • 25 listopada 1940 statek „Patria” z 1800 nielegalnych żydowskich imigrantów usiłował wpłynąć do portu w Hajfie. Brytyjskie okręty wojenne ostrzelały i zatopiły „Patrię”. Zginęło 260 osób, a 172 zostały ranne. Ocaleni imigranci zostali deportowani do położonych na wyspach Mauritius i Trynidad obozów dla internowanych[14].
  • 30 sierpnia 2007 izraelski statek towarowy M/V „Shelly” zatonął po kolizji ze statkiem pasażerskim „Salamis Glory”. W wypadku zginęło dwóch członków załogi[15].

Nawigacja | edytuj kod

Przed wejściem do portu znajduje się kotwicowisko, dające w Zatoce Hajfy bezpieczne schronienie dla statków nawet w najcięższe zimowe sztormy. Nad zatoką góruje góra Karmel (546 m n.p.m.), na której w 1864 wybudowano latarnię morską Har Carmel[16].

Przy wchodzeniu do portu obowiązuje korzystanie z pomocy pilota, który wchodzi na pokład statków w odległości około 1 mili morskiej od falochronu portowego. W porcie dostępne są 3 holowniki typu „Voith”[17].

Panorama Zatoki Hajfy i kotwicowiska portu Hajfa

Struktura portu | edytuj kod

Historyczny Port Hajfa

Port Hajfa obejmuje rozległy obszar i ma trzy główne porty:

  • Historyczny port w Hajfie – zachodni terminal kontenerowy, terminal pasażerski, terminal i pomosty rozładunkowe statków RORO, pomosty rozładunkowe masowców oraz magazyny i silos Dagon Grain.
  • Wschodni terminal kontenerowy – największy w Izraelu port przeładunkowy kontenerów położony na nabrzeżu Hof-Shemen.
  • Strefa Kiszon – terminale chemiczne, pomosty rozładunkowe masowców (rozbudowywane), port rybacki i marina dla jachtów[18].

Historyczny port | edytuj kod

Historyczny port stanowi główną część Portu Hajfa. Port jest chroniony dwoma falochronami: głównym północno-zachodnim o długości 2 826 m i drugim wschodnim o długości 765 m. Szerokość kanału wejściowego pomiędzy falochronami wynosi 183 m. Kanał ma głębokość 13,8 m. Długość wszystkich nabrzeży wynosi 3 330 m[18]

Lista portowych nabrzeży[19]:

Nowoczesny terminal pasażerski może obsłużyć 600 tys. pasażerów rocznie. Wewnątrz terminalu znajduje się poczekalnia, sklepy, bar szybkiej obsługi i różne punkty usługowe. Do portu w Hajfie zawijają dwa typy statków pasażerskich. Są to typowe statki rejsowe oraz wycieczkowce, które zatrzymują się w Hajfie na 1–2 dni. Nabrzeże terminalu pasażerskiego umożliwia jednoczesne zacumowanie trzech statków pasażerskich obok siebie. Przy terminalu znajduje się stacja kolejowa Hajfa Merkaz-ha-Szemona, dworzec autobusowy oraz przebiegają główne drogi miasta[18].

Na terenie historycznego portu znajduje się także terminal zbożowy o nominalnej pojemności 90 tys. t. Silos jest zarządzany przez spółkę „Dagon” Israel Granaries Company Ltd.[18].

Przeładunek towarów w Porcie Hajfa (w tysiącach ton)[18]:

Wschodni terminal kontenerowy | edytuj kod

Terminal kontenerowy w Hajfie

Największy terminal kontenerowy Izraela (przeładowuje 65% kontenerów w kraju) jest usytuowany przy nabrzeżu Hof-Shemen. Zajmuje on powierzchnię 400 000 . Długość nabrzeża wynosi 960 m, a głębokość kanału 14 m. Terminal może obsługiwać statki Panamax o ładowności 35 t. W 2005 port w Hajfie obsłużył 1 123 000 kontenerów, a wydajność żurawi portowych wynosiła 22–25 ruchów na godzinę[18].

Lista portowych nabrzeży[19]:

Przeładunek kontenerów w Porcie Hajfa (w tysiącach kontenerów)[18]:

Strefa Kiszon | edytuj kod

Port Kiszon leży we wschodniej części portu Hajfy przy rzece Kiszon. Port jest chroniony przez dwa falochrony o długościach 600 m i 350 m. Główny kanał ma długość 1045 m, szerokość 80 m (jest planowane poszerzenie do 120 m) i głębokość 12 m. Aktualnie trwają prace projektowe i budowlane przy rozbudowie wschodniej części Portu Kiszon. Nowe nabrzeża będą miały długość 580 m i powierzchnię 20 ha. Z dodatkowych obiektów znajdują się tutaj przystań rybacka oraz marina dla jachtów. Przy rzece Kiszon utworzono park, który jest wykorzystywany w celach rekreacyjnych i turystyczno-sportowych przez cały rok[18].

Port Hajfa specjalizuje się w przeładunku i magazynowaniu różnorodnych substancji chemicznych i ropy naftowej. Większość prac przeładunkowych prowadzi się na terminalach północnym i południowym:

  • Północny Terminal Chemiczny znajduje się w północnej części Portu Kiszon. Lokalizacja tego obiektu nie jest przypadkowa, ponieważ terminal jest blisko położony rafinerii i innych zakładów chemicznych. Ważnym czynnikiem jest także duża odległość od obszarów zamieszkanych. Przy nabrzeżach tego terminalu mogą być rozładowywane jednocześnie trzy tankowce[18].
  • Południowy Terminal Chemiczny znajduje się na końcu drobnicowego nabrzeża w Porcie Kiszon. Znajduje się tutaj około 70 zbiorników, które są zarządzane przez spółkę Gadot Terminals Ltd.[18].

Duże tankowce są rozładowywane na redzie portu, przy zakotwiczonej specjalnej instalacji portowej. Ropa naftowa rozładowana na redzie jest przetłaczana podwodnym rurociągiem do zbiorników w porcie[18].

Lista portowych nabrzeży[19]:

Przeładunek chemikaliów w Porcie Hajfa (w tysiącach ton)[18]:

Stocznia | edytuj kod

W porcie znajduje się stocznia, która zajmuje nabrzeże o długości 900 m. Stocznia dysponuje dwoma dokami pływającymi o pojemności 20 000 t. i 1 100 t. Urządzenia nabrzeżne posiadają zdolność wyciągania na brzeg statków do 60 t. Głębokość kanału przy stoczni wynosi 11,5 m[20].

Port wojenny | edytuj kod

W porcie znajduje się baza marynarki wojennej. Jest to główna baza flotylli okrętów podwodnych. Dodatkowo stacjonuje tutaj 3 Flotylla okrętów rakietowych i Jednostka 914 łodzi patrolowych[21]. Głównym zadaniem bazy jest zapewnienie bezpieczeństwa szlaków żeglugowych Izraela. Prowadząc rutynowe zadania bojowe związane z utrzymywaniem bezpieczeństwa żeglugi, okręty z bazy w Hajfie ćwiczą z pozostałymi jednostkami Marynarki Wojennej Izraela[22].

W Porcie Hajfy znajduje się także główna baza szkoleniowa izraelskiej marynarki. Baza szkoleniowa składa się ze szkoły oficerskiej, szkoły dowodzenia morskiego, szkoły podwodniaków, szkoły rakietowców, szkoły technicznej i szkoły morskiego patrolu. Kadeci podczas szkolenia przechodzą praktyki na okrętach wojennych bazujących w bazie. W zależności od rodzaju kursu praktyki trwają od 7 tygodni do 20 miesięcy[23].

Statystyka | edytuj kod

Przez Port Hajfa przechodzi około 22 milionów ton towarów rocznie. Każdego roku przez port eksportuje się na cały świat dziesiątki tysięcy kontenerów z meblami, żywnością, odzieżą i innymi produktami izraelskimi. Przeciętnie każdego dnia eksportuje się sześć kontenerów z bromem (rocznie ponad 2000). Wśród towarów eksportowanych znajdują się także substancje niebezpieczne oraz broń. W porcie rozładowuje się ropę naftową i inne chemikalia, które następnie przechowuje się w zbiornikach na terenie portu. Urządzenia portowe są obsługiwane przez ponad tysiąc pracowników, jednak okresowo przy obsłudze licznych statków pasażerskich na terenie portu może znajdować się nawet do pięciu tysięcy pracowników[18].

Udział procentowy towarów przeładowywanych w Porcie Hajfa (dane za 2006)[18]:

  • kontenery z różnymi towarami – 11 448 000 ton – 60%.
  • ropa naftowa – 2 914 000 ton – 15%.
  • zboże hurtowo – 2 385 000 ton – 12%.
  • chemikalia – 987 000 ton – 5%.
  • zboże w workach – 922 000 ton – 5%.
  • inne towary – 557 000 ton – 3%.

W 2007 przedsiębiorstwo Haifa Port Ltd. uzyskało dochód w wysokości 900 mln NIS i zysk 140 mln NIS[13].

Plany rozwoju | edytuj kod

Na początku 2009 planowane jest rozpoczęcie budowy nowego terminalu Carmel, który będzie miał 700 metrów długości i 15,5 metra głębokości. Zarząd portu postawił sobie ambitny plan zwiększenia przepustowości terminalu kontenerowego do półtora miliona kontenerów rocznie i poprawienia szybkości obsługi statków do dwudziestu ośmiu ruchów żurawi portowych na godzinę. Wśród licznych realizowanych w tym celu projektów znajdują się między innymi:

  • modernizacja wschodniego terminalu w celu uzyskania możliwości obsługi dziesięciu statków Panamax (obecnie jest osiem).
  • modernizacja zachodniego terminalu w celu uzyskania możliwości obsługi trzech statków Panamax (obecnie dwa).
  • montaż pięciu nowych żurawi portowych w porcie Kiszon, co umożliwi zwiększenie szybkości obsługi masowców i małych kontenerowców.
  • rozbudowa powierzchni magazynowej.
  • budowa systemu komputerowego sterowania i automatyki terminalu kontenerowego[18].

Całość inwestycji będzie kosztować około 3 mld NIS i całkowicie odmieni wygląd portu, który stanie się jednym z najważniejszych portów morskich Bliskiego Wschodu. Będzie to jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie portów na świecie. Oddanie nowego terminalu do eksploatacji jest planowane na 2012 rok[13].

Komunikacja | edytuj kod

W bezpośrednim sąsiedztwie portu znajdują się dwie stacje kolejowe Rakewet Jisra’el: Hajfa Merkaz-ha-Szemona i Hajfa Bat Gallim. Przy porcie znajduje się także port lotniczy Hajfa, a obok przebiegają droga ekspresowa nr 4 (Netiw ha-AsaraKefar Rosz ha-Nikra) i autostrada nr 22 .

Przedsiębiorstwa armatorskie | edytuj kod

Z portu w Hajfie korzystają następujące przedsiębiorstwa żeglugowe[24]:

Przypisy | edytuj kod

  1. Uri Blau, Ha-Arec: Radius of destruction (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  2. Alex Carmel: The History of Haifa Under Turkish Rule. Hajfa: Pardes, 2002, s. 14. ISBN 965-7171-05-9.
  3. Tour-Haifa.co.il: Haifa in the Middle Ages (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  4. Tour-Haifa.co.il: The eras of the Mamelukes and the Ottomans (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  5. a b Tour-Haifa.co.il: Modern Haifa (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  6. University of Haifa: The Templers (ang.). [dostęp 19 września 2008]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-07-01)].
  7. a b Neil Tilbury Andrew Humphreys: Izrael i terytoria palestyńskie. Bielsko-Biała: Pascal, 2000, s. 291. ISBN 83-87696-88-9.
  8. Hagshama Department – World Zionist Organization: Altneuland – Part One – An Educated, Desperate Young Man (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  9. Chicago Daily Tribune: Troops on Guard as Britain Opens Harbor of Haifa (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  10. palestineremembered.com: Palestine's Population Distribution Per District as of 1946 (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  11. The British Withdrawal From Palestine: Possible Advance Of Date By Six Weeks. The Times, piątek, 2 lutego 1948, s. 4.
  12. Benny Morris: The Birth of the Palestinian Refugee Problem. s. 101.
  13. a b c Dun's 100 – Israel's Largest Enterprises 2008: Haifa Port Ltd. (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  14. The Jewish News Weekly of Northern California: Deaths of 260 in 1940 ship explosion commemorated (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  15. The Washington Post: Israeli Divers Find Bodies of 2 Sailors (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  16. The University of North Carolina at Chapel Hill: Lighthouses of Israel (ang.). [dostęp 21 września 2008].
  17. Sea Transport&Trading: Haifa Port – Navigation (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  18. a b c d e f g h i j k l m n o Haifa Port – the oficial web-site: Wellcome to Haifa Port Ltd. (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  19. a b c Sea Transport&Trading: Haifa Port – Berths (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  20. Sea Transport&Trading: Haifa Port – General Information (ang.). [dostęp 19 września 2008].
  21. Global Security: Haifa (ang.). [dostęp 20 września 2008].
  22. The Israel Navy – oficial web-site: Haifa Naval Base (ang.). [dostęp 20 września 2008].
  23. The Israel Navy – oficial web-site: The Training Base (ang.). [dostęp 20 września 2008].
  24. World Port Source: Container Liner Service Port of Haifa (ang.). [dostęp 22 września 2008].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Transport w Izraelu


Kontrola autorytatywna (port wodny):
Na podstawie artykułu: "Port Hajfa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy