Portal:Biologia/Szablony


Portal:Biologia/Szablony w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii < Portal:Biologia Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania



Edytuj

Artykuł na medal

Ząb ćwiekowy (ząb sztyftowy) – stałe uzupełnienie protetyczne odbudowujące ząb. Stanowi rodzaj wkładu koronowo-korzeniowego, jest jednak uzupełnieniem samodzielnym i składa się zwykle z ćwieka oraz korony całkowitej połączonych na stałe (tj. bez cementu) i umieszczanych w jamie ustnej pacjenta razem podczas jednej wizyty. Często zawiera jeszcze element ochronny – tzw. skuwkę.

Zęby ćwiekowe opracowano w celu skrócenia cyklu wykonawczego oraz pominięcia niektórych etapów laboratoryjnych. Mimo że przy stosowaniu się do wskazań i przeciwwskazań mogły utrzymać się długie lata, zęby ćwiekowe nie spełniły stawianych im wymagań i obecnie nie są już stosowane. Lepsze efekty uzyskuje się przez zacementowanie samego wkładu koronowo-korzeniowego na stałe i dalsze wykonawstwo korony w taki sposób, jakby to był kikut własnego zęba pacjenta opracowany pod koronę. W przeciwnym wypadku laboratoryjne połączenie korony z wkładem niesie większe ryzyko niedokładności, następczej nieszczelności korony, wypłukiwania cementu i próchnicy zęba. Ciąg dalszy...

Medalowe artykuły WikipediiArtykuły nominowane do wyróżnienia


Edytuj

Dobry artykuł

Wodożytka nowozelandzka – gatunek małego ślimaka słonawo- i słodkowodnego z podgromady przodoskrzelnych. Jest jednym z trzech gatunków w rodzaju Potamopyrgus, opisanym z Nowej Zelandii. Gatunek eurytopowy, generalista siedliskowy i pokarmowy, zasiedlający różne typy zbiorników wodnych i cieków. Jedyny ślimak partenogenetyczny występujący w Polsce. Występuje w różnych typach siedlisk w nizinnych rzekach, strumieniach górskich, jeziorach, w wodach o zróżnicowanej twardości oraz wśród roślin wodnych. Osobniki mają tendencję do tworzenia skupisk, zwykle na niewielkiej głębokości. Gatunek inwazyjny w wielu krajach; może występować masowo. Jego ekspansja może mieć negatywny wpływ na rodzime gatunki mięczaków. Wodożytka nowozelandzka wykorzystywana jest jako gatunek modelowy w ekologii ewolucyjnej, m.in. dla badania kosztów i korzyści wynikających z rozmnażania płciowego. Badania z wykorzystaniem wodożytki nowozelandzkiej dostarczyły dowodów wspierających hipotezę Czerwonej Królowej. Ciąg dalszy...

Dobre artykuły w WikipediiNominacje do Dobrych Artykułów


Edytuj

Ilustracja na medal

Legwan zielony (Iguana iguana) - nadrzewna jaszczurka z rodziny legwanów, jeden z dwóch przedstawicieli rodzaju Iguana i największy z wszystkich legwanów.


Edytuj

Kącik botaniczny

  • W maju 2011 w kategoriach botanicznych polskiej Wikipedii znajdowało się 8100 artykułów. Zanotowały one rekordową miesięczną liczbę odwiedzin – 6 684 487.
  • Ostatnie hasła botaniczne na stronie głównej Wikipedii w rubryce ”czy wiesz”?
  • Warto przeczytać:
    • Rodzaj rdest (Polygonum) za sprawą badań molekularnych rozpoznany został jako kilka linii rozwojowych należących do dwóch różnych plemion. Współczesne bazy danych taksonomicznych wyróżniają w jego obrębie kilka drobnych rodzajów. W wąskim ujęciu do rodzaju rdest należy ze współczesnej flory polskiej tylko gatunek typowyrdest ptasi.
    • W 2009 roku opublikowano badania, dowodzące że rodzaj Microtea, dotychczas umieszczany w obrębie rodziny szkarłatkowatych (Phytolaccaceae) reprezentuje odrębną linię rozwojową wśród goździkowców i opisany został jako rodzina Microteaceae.
    • Odkryty w Polsce w 2009 koślaczek stożkowaty (Anacamptis pyramidalis) pozostawał przez ponad rok jedynym występującym obecnie w Polsce gatunkiem storczyka nie podlegającym ochronie gatunkowej. Po prostu nie ujęto w rozporządzeniu Ministra Środowiska gatunku uważanego za wymarły. Sytuację naprawiło zarządzenie Nr 20/2010 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 14 czerwca 2010 r. w sprawie wprowadzenia na terenie województwa zachodniopomorskiego ochrony gatunkowej koślaczka stożkowatego.


Edytuj

Sylwetka badacza

Alexander von Humboldt (14 września 17696 maja 1859) - niemiecki przyrodnik i podróżnik; młodszy brat pruskiego ministra i językoznawcy Wilhelma Humboldta.

Zajmował się mniejszymi jednostkami fizycznogeograficznymi Ziemi. Opisał szczegółowo stepy, pustynie i lasy równikowe. Wg Humboldta celem fizycznogeograficznego opisu Ziemi powinno być poznanie jedności w mnogości, badanie ogólnych praw i wewnętrznego ich związku między zjawiskami tellurystycznymi; wprowadził pojęcia strefowości i piętrowości klimatycznej.


Edytuj

Parki narodowe

Park Narodowy Gór Stołowych, utworzony w 1993 r., jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski. Jest on położony na terenie Sudetów Środkowych na płn.- zach. Ziemi Kłodzkiej, przy granicy polsko-czeskiej. Górami Stołowymi nazywana jest znajdująca się na terytorium Polski pd.- zach. część rozległej, piaskowcowej płyty wypełniającej nieckę śródsudecką, pomiędzy Karkonoszami, a Górami Bystrzyckimi i Orlickimi. Czeski jej fragment nosi nazwę Broumovska Vrchovina i również objęty jest ochroną.

Indiana Dunes National Lakeshore – Wydmy Indiany, park narodowy nad jeziorem Michigan, położony 80 km na południowy wschód od Chicago (Indiana) na wydmach jeziora Michigan, wzdłuż jego południowego brzegu, pomiędzy Michigan City na wschodzie i Gary na zachodzie. Powstał w w 1966 roku jako odpowiedź na nasilającą się industrializację okolic jeziora.

Park Narodowy Etosha – położony w Namibii – zajmuje powierzchnię 22270 km². Jest to jeden z największych parków narodowych na świecie. Został proklamowany jako rezerwat zwierzyny przez niemieckiego gubernatora von Lindenquist’a w 1907 roku.

Zobacz też


Edytuj

Pory roku

Aktualnie przypada okres fenologicznej jesieni. Liście drzew liściastych zmieniają kolory w wyniku przetransportowania w inne części rośliny soli mineralnych, aby je ostatecznie móc zrzucić. W jeziorach trwa cyrkulacja jesienna, dzięki której biogeny z warstw przydennych trafiają do strefy eufotycznej, gdzie mogą być wykorzystane przez jesienne pokolenia glonów.


Edytuj

Ciekawostki

Wilk grzywiasty w medycynie ludowej i demonologii obszarów, na których występuje, uważny jest za zwierzę "rzucające urok", być może w związku z faktem, że jego aktywność ogranicza się do ulubionej przez demony pory nocnej.


Edytuj

Kącik zoologiczny

Żubr (Bison bonasus) - ssak łożyskowy z rodziny krętorogich, rzędu parzystokopytnych. Aktualnie populacja żubrów na świecie liczy ok. 3400 osobników, z czego 630 żyje w Polsce na terenie Puszczy Białowieskiej, Puszczy Boreckiej, Puszczy Piskiej, Puszczy Knyszyńskiej oraz w Bieszczadach.

  • żubr nizinny (Bison bonasus bonasus) - przed I wojną światową zamieszkiwał w stanie dzikim jedynie Puszczę Białowieską. W wyniku działań wojennych i kłusownictwa do 1918 nie dotrwał żaden osobnik tej populacji. Odtworzono ją dzięki osobnikom trzymanym w niewoli.
  • żubr kaukaski (górski) (Bison bonasus caucasicus) - mniejszy od żubra nizinnego. Zamieszkiwał niegdyś Kaukaz. Ostatni osobnik padł w 1925. Obecnie trwają prace nad odtworzeniem podgatunku na podstawie żyjących mieszańców z żubrem nizinnym. Do podgatunku zalicza się osobniki fenotypowo odpowiadające cechom żubra górskiego.
  • Bison bonasus hungarorum - żył na terenie południowych Karpat i Siedmiogrodu. Wymarł około 1790 roku.
  • żubr stepowy (Bison bonasus priscus) - występował licznie na terenie Europy w dwóch falach: pół miliona lat temu oraz około 150-100 tysięcy lat temu. Mógł mieć około dwóch metrów wysokości i trzech metrów długości. Miał długie rogi, niemal dwa razy dłuższe niż żubr nizinny.
  • Bison bonasus schoetensacki - zbliżony wielkością do żubra nizinnego i podobnie jak on preferował środowisko leśne. Pojawił się około miliona lat temu i wyginął około 150-100 tys. lat temu.


Edytuj

Człowiek i medycyna

Pierwszy zapis sygnału EEG, sporządzony w 1929 roku przez Hansa Bergera

Elektroencefalografia (EEG) - nieinwazyjna metoda diagnostyczna służąca do badania bioelektrycznej czynności mózgu. Badanie polega na odpowiednim rozmieszczeniu na powierzchni skóry czaszki elektrod, które rejestrują zmiany potencjału (odprowadzenia jednobiegunowe) lub różnice w potencjale różnych części mózgu (odprowadzenie dwubiegunowe) i po odpowiednim ich wzmocnieniu tworzą z nich zapis - elektroencefalogram. Jeśli elektrody umieści się bezpośrednio na korze mózgu (np. podczas operacji) badanie nosi nazwę elektrokortykografii (ECoG).

W standardowym badaniu umieszcza się 19 z 10 - 20 zalecanych przez Międzynarodową Federację EEG:

  • osiem elektrod nad każdą półkulą
  • trzy elektrody w linii pośrodkowej


Są one oznaczane:

  • siedem elektrod na korą płatów czołowych: Fp1, Fp2, F3, F4, F7, F8, Fz
  • trzy elektrody na granicy płatów ciemieniowych i czołowych: C3, C4, Cz
  • trzy elektrody nad płatami ciemieniowymi: P3, P4, Pz
  • cztery elektrody nad płatami skroniowymi: T3, T4, T5, T6
  • dwie elektrody nad płatami potylicznymi: O1, O2


Oraz dwie elektrody obojętne przymocowane do płatka ucha: A1, A2


Edytuj

Artykuły

Zalecenia i szablony dotyczące haseł biologicznych:
Wybrane dyscypliny naukowe z zakresu biologii:

anatomia - antropologia fizyczna - biochemia - biofizyka - bioinformatyka - biomatematyka - biotechnologia - botanika - cytologia - ekologia - etologia - ewolucjonizm - filogenetykafitopatologia - fizjologia - genetyka - hydrobiologia - mikrobiologiapaleontologia - systematyka - zoologia


Edytuj

Kategorie artykułów

Kategoria:Biologia

Anatomia, Biochemia, Biolodzy, Biologia komórki, Biologia molekularna, Botanika, Ekologia, Ewolucja, Fizjologia, Genetyka, Immunologia, Kynologia, Mikrobiologia, Ochrona przyrody, Rolnictwo, Zoologia


Edytuj

Chcesz pomóc?

Jeśli chcesz opisać takson rośliny

zrób to wg wzoru Wikipedia:Standardy artykułów/roślina.

Opisując poszczególne taksony posługuj się szablonami umieszczonymi tutaj.

Identyfikacja gatunków

  • Tutaj można zgłosić zdjęcia umieszczone na Commons, z których identyfikacją mamy problem lub jesteśmy jej niepewni. Na tej stronie można też oczywiście pomóc w identyfikacji gatunku.

Edytowanie portalu

Aby edytować stronę główną wikiportalu edytuj szablony na stronie: Portal:Biologia/Szablony


Edytuj

Wikiprojekty

WikiProjekty związane z biologią:


Edytuj

Wikibooks i Wikiźródła


Edytuj

Portale

Na podstawie artykułu: "Portal:Biologia/Szablony" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy