Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji


Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji zostali wybrani 4 i 18 czerwca 1989 w wyniku tzw. wyborów czerwcowych[1].

Posłowie ci zostali wybrani na Sejm PRL. Jednakże w związku z wejściem w trakcie kadencji w życie tzw. noweli grudniowej[2], wprowadzającej m.in. zmianę nazwy państwa z Polska Rzeczpospolita Ludowa na Rzeczpospolita Polska, stali się tym samym posłami na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Formalnie kadencja posłów X kadencji trwała od 18 czerwca 1989 (daty drugiej tury głosowania) do 25 listopada 1991[3]. Pierwotnie miała upłynąć 18 czerwca 1993, jednak została skrócona na mocy uchwały Sejmu[4]. W trakcie kadencji jeden raz odbyły się wybory uzupełniające – miało to miejsce 11 lutego 1990 i dotyczyło mandatu nr 89 w Gdyni[5]. Trzy mandaty na koniec kadencji pozostały natomiast nieobsadzone. Pierwsze posiedzenie Sejmu odbyło się 4 i 5 lipca 1989, a ostatnie, 79. – 25 października 1991.

Posłowie X kadencji zostali wybrani w pierwszych częściowo wolnych wyborach w historii Polski po II wojnie światowej, przeprowadzonych w ramach uzgodnień dokonanych przy Okrągłym Stole. Przedstawiciele niedemokratycznych władz komunistycznych PRL zagwarantowali rządzącej „koalicji”, obejmującej PZPR i jej satelitów, obsadę co najmniej 299 (65%) miejsc w Sejmie. Pozostałe mandaty poselskie w liczbie 161 (35%) zostały przeznaczone dla kandydatów bezpartyjnych – do ubiegania się o nie zostali dopuszczeni również przedstawiciele różnych środowisk opozycji demokratycznej. Wybór posłów X kadencji nastąpił na podstawie ordynacji wyborczej uchwalonej przez Sejm PRL 7 kwietnia 1989 w ramach realizacji ustaleń Okrągłego Stołu[6].

Kluby i koła na pierwszym posiedzeniu Sejmu X kadencji i stan na koniec kadencji.

Spis treści

Ordynacja wyborcza | edytuj kod

 Zobacz więcej w artykule Wybory parlamentarne w Polsce w 1989 roku, w sekcji Ordynacja wyborcza.  Osobny artykuł: Krajowa lista wyborcza.

Prezydium Sejmu X kadencji | edytuj kod

Przynależność klubowa | edytuj kod

Stan na koniec kadencji | edytuj kod

Według stanu na koniec X kadencji Sejmu funkcjonowały w nim następujące środowiska polityczne:

Posłowie, których mandat wygasł w trakcie X kadencji (4 posłów) | edytuj kod

Lista według okręgów wyborczych | edytuj kod

Aleksander Bentkowski (ZSL) Jan Krzysztof Bielecki (KO „S”) Juliusz Braun (KO „S”) Ryszard Bugaj (KO „S”) Włodzimierz Cimoszewicz (PZPR) Janusz Dobrosz (ZSL) Bronisław Geremek (KO „S”) Mieczysław Gil (KO „S”) Józefa Hennelowa (KO „S”) Czesław Janicki (ZSL) Marek Jurek (KO „S”) Stefan Kozłowski (KO „S”) Jacek Kuroń (KO „S”) Jan Lityński (KO „S”) Andrzej Łapicki (KO „S”) Stanisław Majdański (KO „S”) Aleksander Małachowski (KO „S”) Jacek Merkel (KO „S”) Adam Michnik (KO „S”) Stefan Niesiołowski (KO „S”) Józef Oleksy (PZPR) Janusz Onyszkiewicz (KO „S”) Marian Orzechowski (PZPR) Jerzy Osiatyński (KO „S”) Waldemar Pawlak (ZSL) Marek Pol (PZPR) Krzysztof Putra (KO „S”) Jan Rokita (KO „S”) Władysław Serafin (PZPR) Izabella Sierakowska (PZPR) Grażyna Staniszewska (KO „S”) Franciszek Stefaniuk (ZSL) Janusz Steinhoff (KO „S”) Marcin Święcicki (PZPR) Henryk Wujec (KO „S”) Jan Wyrowiński (KO „S”)

Pogrubieniem wyróżniono imiona i nazwiska posłów wyłonionych w I turze wyborów.
Kolorem szarym wyróżniono posłów, których mandat wygasł w czasie trwania kadencji izby.

1 grudnia 1989 na skutek uwzględnienia protestów wyborczych unieważniono wybór posła Polskiego Związku Katolicko-Społecznego w Gdyni Mariana Szatybełki[39]. Decyzja ta była spowodowana tym, że przed drugą turą wyborów, przeprowadzoną 18 czerwca 1989, jego kontrkandydat został wykluczony z PZKS i następnie wykreślony z kart wyborczych – takie postępowanie uznano za niezgodne z art. 78 ust. 5 ordynacji wyborczej do Sejmu PRL, który stwierdzał, że w ponownym głosowaniu w obrębie mandatu kandydują 2 osoby[45]. Wybory uzupełniające z 11 lutego 1990, przeprowadzone na dotychczasowych zasadach (mandat zarezerwowany dla PZKS), wygrał ponownie Marian Szatybełko[5].

W trakcie kadencji zmarło trzech posłów[46][47][48], w tym Walerian Pańko, pełniący równocześnie obowiązki prezesa Najwyższej Izby Kontroli, który zginął w wypadku drogowym[49]. W tych przypadkach nie przeprowadzono wyborów uzupełniających, co wynikało głównie z planów rozwiązania Sejmu, urzeczywistnionych w uchwale z 9 marca 1991[50]. Tym samym na koniec X kadencji Sejmu trzy mandaty pozostały nieobsadzone.

Posłowie według stażu parlamentarnego | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Klub na początku kadencji pod nazwą KP Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
  2. Klub początku kadencji pod nazwą KP Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.
  3. Posłowie, którzy nie przystąpili do żadnego z klubów lub kół parlamentarnych bądź opuścili je w trakcie kadencji.
  4. Klub posłów wybranych z ramienia Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”.
  5. Ślubował 31 lipca 1989.
  6. Ślubował 5 lipca 1989.
  7. Klub posłów wybranych z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
  8. Ślubował 19 lipca 1989.
  9. Przewodniczący Klubu Józef Zych.
  10. Klub posłów wybranych z ramienia Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.
  11. Ślubowała 19 lipca 1989.
  12. Ślubował 10 lipca 1989.
  13. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc Wybrany/a z ramienia Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”.
  14. a b c d e f Wybrany/a z ramienia Stronnictwa Demokratycznego.
  15. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br Wybrany/a z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
  16. a b c d e f g h i j k Wybrany/a z ramienia Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.
  17. Wybrany z ramienia Polskiego Związku Katolicko-Społecznego.
  18. Przewodniczący Klubu Tadeusz Kaszubski.
  19. Do 1 grudnia 1989, ponownie ślubował 8 marca 1990.
  20. a b Przynależności partyjnej kandydatów z krajowej listy wyborczej nie podano w obwieszczeniach Państwowej Komisji Wyborczej i na kartach wyborczych.

Przypisy | edytuj kod

  1. Antoni Dudek: Wybory czerwcowe. encyklopedia-solidarnosci.pl. [dostęp 2016-01-22].
  2. Ustawa z dnia 29 grudnia 1989 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. z 1989 r. nr 75, poz. 444).
  3. Terminy rozpoczęcia oraz zakończenia kadencji Sejmu i Senatu od 1989 r. Analiza aktów prawnych. senat.gov.pl, listopada 2012. s. 3. [dostęp 2016-01-22].
  4. Dz.U. z 1991 r. nr 9, poz. 63
  5. a b Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 lutego 1990 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów uzupełniających do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych dnia 11 lutego 1990 r. w okręgu wyborczym nr 22 w Gdyni do mandatu nr 89 (M.P. z 1990 r. nr 7, poz. 50).
  6. Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji, na lata 1989–1993 (Dz.U. z 1989 r. nr 19, poz. 102).
  7. Uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 4 lipca 1989 r. w sprawie wyboru Marszałka Sejmu (M.P. z 1989 r. nr 22, poz. 155).
  8. a b c Uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 4 lipca 1989 r. w sprawie wyboru wicemarszałków Sejmu (M.P. z 1989 r. nr 22, poz. 156).
  9. Obywatelski Klub Parlamentarny. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  10. Obywatelski Klub Parlamentarny. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  11. Parlamentarny Klub Lewicy Demokratycznej. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  12. Parlamentarny Klub Lewicy Demokratycznej. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  13. Klub Poselski Polskiego Stronnictwa Ludowego. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  14. Klub Poselski Polskiego Stronnictwa Ludowego (przew. Józef Zych). W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  15. Klub Parlamentarny Unia Demokratyczna. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  16. Klub Parlamentarny Unia Demokratyczna. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  17. Poselski Klub Pracy. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  18. Poselski Klub Pracy. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  19. Klub Poselski Stronnictwa Demokratycznego. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  20. Klub Poselski Stronnictwa Demokratycznego. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  21. Klub Poselski Stowarzyszenia „Pax”. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  22. Klub Poselski Stowarzyszenia „Pax”. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  23. Parlamentarny Klub Chrześcijańsko-Ludowy. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  24. Parlamentarny Klub Chrześcijańsko-Ludowy. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  25. Klub Poselski Unii Chrześcijańsko-Społecznej. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  26. Klub Poselski Unii Chrześcijańsko-Społecznej. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  27. Klub Niezależnych Posłów. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  28. Klub Niezależnych Posłów. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  29. Klub Posłów Wojskowych. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  30. Klub Posłów Wojskowych. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  31. Parlamentarny Klub „Solidarność Pracy”. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  32. Parlamentarny Klub „Solidarność Pracy”. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  33. Klub Poselski Polskiego Stronnictwa Ludowego (przew. Tadeusz Kaszubski). W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  34. Klub Poselski Polskiego Związku Katolicko-Społecznego. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  35. Klub Poselski Polskiego Związku Katolicko-Społecznego. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  36. Parlamentarny Klub Ekologiczny. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  37. Parlamentarny Klub Ekologiczny. W: Biblioteka Sejmowa [on-line]. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  38. Posłowie niezrzeszeni. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  39. a b Uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 1 grudnia 1989 r. w sprawie protestów wyborczych i stwierdzenia nieważności wyboru posła (M.P. z 1989 r. nr 40, poz. 314).
  40. Uchwała Rady Państwa z dnia 13 kwietnia 1989 r. w sprawie okręgów wyborczych dla wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz liczby, numerów i przeznaczenia mandatów w tych okręgach (Dz.U. z 1989 r. nr 21, poz. 111).
  41. Uchwała Rady Państwa z dnia 21 kwietnia 1989 r. o zmianie uchwały w sprawie okręgów wyborczych dla wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz liczby, numerów i przeznaczenia mandatów w tych okręgach (Dz.U. z 1989 r. nr 22, poz. 116).
  42. Uchwała Rady Państwa z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie ponownego głosowania do mandatów nie obsadzonych z krajowej listy wyborczej (Dz.U. z 1989 r. nr 36, poz. 199).
  43. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 czerwca 1989 r. o wynikach głosowania i wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 4 czerwca 1989 r. (M.P. z 1989 r. nr 21, poz. 149).
  44. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 20 czerwca 1989 r. o wynikach ponownego głosowania i wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 18 czerwca 1989 r. (M.P. z 1989 r. nr 21, poz. 151).
  45. Argumenty nie zawsze chłodzą. „Trybuna Robotnicza”. nr 280, s. 2, 2–3 grudnia 1989. [dostęp 2014-01-11]. 
  46. Jerzy Nowakowski. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  47. Bohdan Osiński. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  48. Walerian Pańko. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  49. Aleksander Hall: Osobista historia III Rzeczypospolitej. Warszawa: Wydawnictwo Rosner i Wspólnicy, 2011, s. 210. ISBN 978-83-60336-42-7.
  50. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 marca 1991 r. w sprawie terminu rozwiązania się Sejmu (M.P. z 1991 r. nr 9, poz. 63).
  51. Zdzisław Barański. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  52. Tadeusz Biliński. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  53. Jan Błachnio. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  54. Andrzej Bondarewski. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  55. Eugeniusz Czykwin. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  56. Teresa Dobielińska-Eliszewska. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  57. Tadeusz Fiszbach. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  58. Stanisław Gabrielski. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  59. Józef Gajewicz. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  60. Jan Goczoł. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  61. Jerzy Gołaczyński. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  62. Jan Janowski. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  63. Henryk Jużykiewicz. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  64. Tadeusz Kijonka. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  65. Mikołaj Kozakiewicz. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  66. Włodzimierz Krajewski. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  67. Bożenna Kuc. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  68. Teresa Malczewska. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  69. Romualda Matusiak. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  70. Stanisław Mazur. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  71. Kazimierz Modzelewski. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  72. Tadeusz Nowacki. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  73. Jacek Piechota. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  74. Emilia Pogonowska-Jucha. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  75. Stanisława Popiela. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  76. Zbigniew Puzewicz. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  77. Tomasz Romańczuk. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  78. Zbigniew Rudnicki. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  79. Andrzej Sidor. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  80. Stanisław Stasiak. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  81. Hanna Suchocka. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  82. Henryk Szarmach. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  83. Marian Szatybełko. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  84. Janusz Szymborski. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  85. Bożenna Urbańska. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  86. Alfred Wawrzyniak. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  87. Włodzimierz Wiertek. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].
  88. Józef Wójcik. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-01-11].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

  • Archiwum. sejm.gov.pl. [dostęp 2016-01-22].
Na podstawie artykułu: "Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy