Powiat choszczeński


Na mapach: 53°10′N 15°24′E/53,166667 15,400000

Powiat choszczeński w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mapa powiatu

Powiat choszczeńskipowiat w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Choszczno.

W skład powiatu wchodzą:

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia powiatu choszczeńskiego wynosi 1327,71 km²[3]. Położony jest w następujących regionach fizycznogeograficznych: Pojezierze Choszczeńskie, Pojezierze Myśliborskie i Pojezierze Ińskie oraz Równina Drawska.

Prawie 50% powierzchni zajmują użytki rolne, 39% lasy i grunty leśne, 4% tereny zabudowane, 4% nieużytki, a 3% wody. Połowa ludności zamieszkuje tereny wiejskie. Na terenie powiatu leżą liczne jeziora, przepływa przez niego także Drawa, mająca na niektórych odcinkach górski charakter. Zarówno Drawa jak i Korytnica są miejscem uprawiania spływów kajakowych. Ostatnie lata przyniosły rozwój gospodarstw agroturystycznych. W powiecie choszczeńskim leży Drawieński Park Narodowy.

Powiat choszczeński graniczy z sześcioma powiatami:

Demografia | edytuj kod

Według danych z 30 czerwca 2012 roku powiat choszczeński zamieszkiwało 50244 osób[4] Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2012):

Liczba ludności[3]:

Miejsce w województwie (na 18 powiatów ziemskich) pod względem:

  • ludności: 13.
  • powierzchni: 8.
  • gęstości zaludnienia: 16.
  • urbanizacji: 14.
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu choszczeńskiego w 2014 roku[5].


Gospodarka | edytuj kod

W końcu kwietnia 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie choszczeńskim obejmowała ok. 4,1 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 26,6% do aktywnych zawodowo[6]. We wrześniu 2019 ta liczba zdecydowanie spadła do 2 000 osób, a stopa bezrobocia 14,7%[7]

Przeciętne wynagrodzenie pracownicze w październiku 2008 r. wynosiło 2517,30 zł, przy liczbie zatrudnionych pracowników w powiecie choszczeńskim – 5473 osoby. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze publicznym wynosiło 3076,29 zł, a w sektorze prywatnym 2223,16 zł[8].

W 2013 r. wydatki budżetu samorządu powiatu choszczeńskiego wynosiły 50,3 mln zł, a dochody budżetu 53,9 mln zł. Zadłużenie (dług publiczny) samorządu według danych na IV kwartał 2013 r. wynosiło 10,3 mln zł, co stanowiło 19,1% dochodów[9].

Zarys dziejów | edytuj kod

Budynek Starostwa Powiatowego w Choszcznie

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszego powiatu choszczeńskiego, pochodzą z V tys. p.n.ne. (epoka kamienia gładzonego). Ówczesnymi mieszkańcami tego obszaru była ludność zajmująca się rolnictwem i hodowlą.

  • W I tys. n.e. tereny te zasiedliły ludy germańskie. Ludność słowiańska zasiedliła się tu nie później niż w VII w.
  • W latach 963–967 Mieszko I przyłączył ziemię choszczeńską do Polski.
  • W pierwszej połowie XI w. związek z Polską ulega rozluźnieniu.
  • Około 1122 r. Bolesław Krzywousty ponownie wcielił te tereny do Polski.
  • Od 1138 r. ziemia choszczeńska wchodziła w skład Księstwa Wielkopolskiego.
  • W XIII w. ziemia choszczeńska stała się strefą ścierania i oddziaływań różnych ośrodków politycznych.
  • W 1289 r. termin ziemia choszczeńska (łac. Terra Arnswaldesis) zaistniał w dokumentach historycznych.
  • W XIV i XV w. Polska podejmowała próby odzyskania Ziemi Choszczeńskiej.
  • W XV w. ziemia choszczeńska kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk:
    • - w latach 1402 – 1454 przejął ją w swoje posiadanie Zakon Krzyżacki;
    • 1454 r. – najazd wojsk husycko-polskich doprowadził na krótko do podporządkowania Polsce, ziemi choszczeńskiej;
    • w marcu 1437 r. teren ten wrócił do państwa zakonnego na mocy pokoju polsko-krzyżackiego;
    • w 1454 r. ziemia choszczeńska trafiła pod panowanie Hohenzollernów.
  • W latach 1618-1648 przemarsz wojsk protestanckich i cesarskich grabiących i pustoszących wszystko na swojej drodze, spowodował ogromne zniszczenia;
  • W 1632 r. doszczętnie zniszczono Barnim, Krzęcin, Grobowiec i Sulibórz;
  • W 1636 r. armia szwedzka spaliła Stradzewo i Raduń; - w 1637 r. wojska cesarskie zmieniły Choszczno i Recz w pogorzeliska.
  • W 1657 r. hetman Stefan Czarniecki w pogoni za Szwedami wdarł się na teren Brandenburgii zdobywając Recz, Pomień, Stradzewo i Raduń oraz podchodząc pod Choszczno.
  • W XVII w. Powiat Choszczno (niem. Kreis Arnswalde) zajmował rozległe terytorium. Obejmował swoim zasięgiem 5 miast: Choszczno, Recz, Drawno, Pełczyce i Ińsko oraz 3 domeny państwowe utworzone z posiadłości zakonnych: Bierzwnik, Recz, Pełczyce.
  • Od XVIII w. odnotowujemy znaczny rozwój gospodarczy.
  • W XVIII i XIX w. Nowa Marchia znalazła się w obrębie Królestwa Pruskiego. Przed wybuchem II wojny światowej w skład powiatu wchodziło 66 gmin wiejskich i 3 miejskie: Choszczno, Recz, Drawno.
  • W 1937 r. w mieście działały zakłady takie jak : mleczarnia, fabryka cukierków, fabryka traktorów, zakłady produkujące beton. W czasie II wojny światowej na terenie Choszczna działał obóz jeniecki Oflag IIB.
  • W 1945 r. ziemia choszczeńska powtórnie znalazła się w granicach państwa polskiego. Po zakończeniu wojny utworzono na tym obszarze Starostwo Powiatowe Choszczeńskie.
  • Od 1975 r. po zniesieniu powiatów, obszar ten podzielono na sześć gmin: Choszczno, Recz, Drawno, Krzęcin, Bierzwnik i Dobiegnie. Należały one wówczas do województwa gorzowskiego.
  • Od 1999 r. Choszczno po raz kolejny stało się miastem powiatowym i weszło w skład województwa zachodniopomorskiego. Obecnie w skład powiatu choszczeńskiego wchodzi 6 gmin: Choszczno, Recz, Drawno, Krzęcin, Bierzwnik i Pełczyce.

Środowisko geograficzne | edytuj kod

Największe rzeki powiatu:[10]

Na terenie powiatu znajduje się 111 jezior o powierzchni lustra wody powyżej 1 ha. Są to jeziora pochodzenia polodowcowego (rynnowe, morenowe oraz sandrowe) wchodzące w skład Pojezierza Choszczeńskiego, do którego przynależą jeziora Pojezierza Myśliborskiego i częściowo Pojezierza Drawskiego.

Zabytki | edytuj kod

  • klasztor cysterski, kościół i gotycki spichlerz w Bierzwniku,
  • kościół gotycki NMP z drzewem Jessego oraz rondel przedbramia i fragmenty murów obronnych w Choszcznie,
  • kościół gotycki i ruiny zamku w Drawnie,
  • barokowy kościół Chłopowie,
  • XVII-wieczny kościół Krzęcinie,
  • XIII-wieczny kościół i klasztor cysterski w Pełczycach,
  • bramy i baszty oraz gotycki kościół w Reczu.

Kultura i rozrywka | edytuj kod

  • Festiwal Twórczości Dziecięcej Pomorskiego Okręgu Wojskowego,
  • Przegląd form estradowych estradowych teatralnych dla osób niepełnosprawnych „Scena bez barier”
  • Międzynarodowy Festiwal Fortepianowy „Gramy na 4 ręce”

Latem cyklicznie odbywają się „Dni Choszczna” oraz „Piknik nad Drawą” w ramach którego tradycyjnie już organizowana jest Noc Hip-Hopowa. Lipiec jest w powiecie miesiącem hołdującym historii. Gmina Bierzwnik organizuje festyn historyczny oraz warsztaty archeologiczne „Dni na cysterskim szlaku”, a w Reczu można obejrzeć doskonale przygotowane przez mieszkańców widowisko historyczne „Na kupieckim szlaku”.

Sport i rekreacja | edytuj kod

W okresie letnim odbywa się ogólnopolski turniej koszykówki ulicznej i towarzyszące mu liczne konkursy. W Pełczycach i Choszcznie odbywają się coroczne maratony pływackie. Cykliczną imprezą są również powiatowe zawody w strzelaniu myśliwskim śrutowym oraz powiatowe mistrzostwa drwali w Kruczaju. Na terenie powiatu choszczeńskiego znajdują się szlaki turystyczne umożliwiające uprawianie turystyki rowerowej m.in: Choszczeński Szosowy Maraton Kolarski "Pętla Drawska". Odbywa się też wojewódzki turystyczny rajd po Ziemi Drawieńskiej, odbywający się w trzech kategoriach: pieszej, rowerowej i samochodowej. Organizowany jest spływ kajakowy Drawą, a w Choszcznie organizowany jest Ogólnopolskie Kryterium Kolarskie o memoriał red. Z.Weissa. W Choszcznie rozgrywane są turnieje kajak polo, a choszczeńscy kajak-poliści zdobywają tytuły mistrza Polski i są członkami kadry narodowej w tej dyscyplinie. We wrześniu odbywają się: Ogólnopolski Bieg Uliczny "Choszczeńska 10" w Choszcznie oraz "Bieg Bursztynowy" w Pełczycach.

Szlaki turystyczne | edytuj kod

Komunikacja | edytuj kod

Bezpieczeństwo | edytuj kod

W 2009 r. wskaźnik wykrywalności sprawców przestępstw stwierdzonych w powiecie choszczeńskim wynosił 86,2%[11][12]. W 2009 r. stwierdzono w powiecie m.in. 148 kradzieży z włamaniem, 6 kradzieży samochodów, 159 przestępstw narkotykowych[13][14][15].

Powiat choszczeński jest obszarem właściwości Prokuratury Rejonowej w Choszczno i Prokuratury Okręgowej w Szczecinie[16].

Na terenie powiatu działa 8 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego[17]. Ponadto istnieje jednostka ratowniczo-gaśnicza przy Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Choszcznie[18].

Administracja | edytuj kod

Siedzibą władz powiatu jest miasto Choszczno. Organem uchwałodawczym jest Rada Powiatu w Choszcznie, w której skład wchodzi 17 radnych[21].

Rada Powiatu

Gminy powiatu choszczeńskiego są obszarem właściwości Sądu Rejonowego w Choszcznie. Gminy powiatu są obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Szczecinie[27]. Powiat choszczeński jest obszarem właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie[27].

Mieszkańcy powiatu choszczeńskiego wybierają radnych do Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w okręgu nr 3. Posłów na Sejm wybierają z okręgu wyborczego nr 40, senatora z okręgu nr 99, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 13.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Zarząd Powiatu w Choszcznie. Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [dostęp 2014-09-11].
  2. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  3. a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  4. [[Główny Urząd Statystyczny|GUS, Departament BadańD.B. Demograficznych]] Departament BadańD.B., Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym, Warszawa: GUS, 2012, s. 45, ISSN 17346118 [dostęp 2013-04-30]  (pol. • ang.).
  5. http://www.polskawliczbach.pl/powiat_choszczenski, w oparciu o dane GUS.
  6. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (stan w końcu kwietnia 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-17].
  7. GUS, Bezrobotni zarejestrowani i stopa bezrobocia. Stan w końcu września 2019 r., stat.gov.pl [dostęp 2019-11-27]  (pol.).
  8. Wynagrodzenia i ich struktura w województwie zachodniopomorskim w 2008 r.. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2010, s. 42, 55. ISSN 2080-928X.
  9. Budżety JST » 2013 r. » Analizy budżetów JST » Wykonanie budżetów jst IV kwartał 2013r. /Tab. 6 i Tab. 3. Regionalna Izba Obrachunkowa w Szczecinie. [dostęp 2014-10-02].
  10. Strategia rozwoju (pol.). Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [dostęp 2009-02-22].
  11. Przestępstwa ogółem (styczeń - grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
  12. Województwo zachodniopomorskie. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2010 (SVS 2010) [on-line]. Urząd Statystyczny w Szczecinie. [dostęp 2011-08-13].
  13. Kradzieże samochodów (styczeń - grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
  14. Kradzieże z włamaniem (styczeń - grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
  15. Przestępstwa narkotykowe (styczeń - grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
  16. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 marca 2010 r. (Dz.U. z 2010 r. nr 49, poz. 297)
  17. Wykaz OSP w KSRG w województwie zachodniopomorskim w lutym 2011 r.. Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, 2011-03-02. [dostęp 2011-08-14].
  18. Organizacja komendy. KP PSP w Choszcznie. [dostęp 2011-08-14].
  19. Uchwała Nr XXIX/187/2002 Rady Powiatu w Choszcznie z dnia 28 czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 52, poz. 1132)
  20. Rada Powiatu w Choszcznie (pol.). W: Wybory samorządowe 2010 [on-line]. Państwowa Komisja Wyborcza, 2010. [dostęp 2013-01-28].
  21. Zarządzenie Nr 69/2014 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 4 marca 2014 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2014 r., poz. 1084)
  22. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe, wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-17] .
  23. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza, wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-17] .
  24. DituelD. Sp. DituelD., Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo zachodniopomorskie - Powiat choszczeński, wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-17] .
  25. PKW | Samorząd 2014, samorzad2014.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-17] .
  26. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2020-04-30] .
  27. a b Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. nr 0, poz. 1223)

Bibliografia | edytuj kod

  • Powiat Choszczeński wczoraj i dziś - praca zbiorowa pod redakcją J.Skrzypińskiego i Ż.Czamarczana
Na podstawie artykułu: "Powiat choszczeński" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy